Ermənistan-Hindistan əməkdaşlığı niyə alınmır?

Ermənistan-Hindistan əməkdaşlığı niyə alınmır?Bu yaxınlarda Hindistan hökuməti ilə İran arasında Çabahar limanının icarəyə verilməsi barədə sənəd imzalanıb. Hind okeanı və beynəlxalq sulara MDB ölkələrinin çıxışı üçün ən qısa tranzit marşrutlardan biri sayılan bu limana dünya dövlətlərinin də marağı böyükdür. İki ölkə arasında imzalanan müqavilə 10 illikdir və sonradan yenilənməsi nəzərdə tutulub. Limanın idarəçiliyi isə rəsmi Dehliyə aiddir. Bu müqavilə ilə Hindistan hökuməti Rusiya, Cənubi Qafqaz, Avropa və Orta Asiya ilə ticarət əlaqələrini genişləndirmək, Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinə qoşulmağı planlaşdırır. Sənədə əsasən, Rusiyadan göndərilən yüklər Azərbaycan və İran ərazisindən keçərək limana, oradan da Mumbaya çatdırılacaq. Eyni zamanda, əks istiqamətə də yüklərin daşınması planlaşdırılır.

"Kaspi" qəzeti mövzu ilə bağlı məqalə dərc edib.

Ermənistanın xam xəyalı

Məsələnin maraqlı tərəfi isə Ermənistanla bağlıdır. Erməni siyasi elitası ümid edir ki, bu layihə vasitəsilə yüklərin Avropaya və MDB ölkələrinə daşınmasında xüsusi paya malik olacaq və Avrasiya İqtisadi İttifaqının üzvü kimi piroqdan özünə pay götürəcək. Elə bu səbəbdən Ermənistanın keçmiş iqtisadiyyat naziri Vaan Kerobyan bir müddət əvvəl bəyan etmişdi ki, Dehli ilə İrəvan arasında İrandan keçən ticarət yolu cari ilin mayına qədər açılacaq. Təbii ki, söhbət Çabahar limanından gedirdi və tərəflər məsələni razılaşdırmışdılar. Paşinyan hökuməti bu xəbəri böyük iqtisadi uğur, çiçəklənməyə gedən yol kimi cəmiyyətə sırımağa macal da tapmışdı.

Amma necə deyərlər, sən saydığını say, gör fələk nə sayır. İran və Hindistan arasında 13 may tarixində imzalanan müqavilənin mürəkkəbi qurumamış, rəsmi Vaşinqton hərəkətə keçib.

ABŞ Dövlət Departamenti xəbərdarlıq edib ki, İranın Çabahar şəhərindəki Şəhid Beheşti limanını idarə və təchiz etmək üçün tərəfdaşlıq sazişi bağlayan Hindistan şirkəti sanksiyalarla üzləşə bilər.

Bu isə artıq müqavilənin icrasını sual altında qoyur. Ehtimal etmək olar ki, ABŞ-nin sanksiyalarına məruz qalmaq riski Hindistan hökumətini çəkindirəcək. Əgər əksinə hərəkət etsə, sanksiya zəncirinin uzanacağını və ABŞ-Hindistan münasibətlərinə xələl gətirəcəyini söyləmək mümkündür. Ağ Ev limanın fəaliyyətini mümkünsüz etmək üçün bütün yollara əl ata bilər.

Paşinyanın suya düşən arzusu

Hadisələrin məlum istiqamətdə inkişafı isə ilk növbədə Ermənistana zərbədir. Birincisi, Hindistandan Çabahar limanı vasitəsilə hərbi yüklərin daşınma ehtimalı risk altına düşür. Son günlər rəsmi İrəvan və Dehli arasında müdafiə sahəsində əməkdaşlığın daha da dərinləşməsi barədə ard-arda rəsmi məlumatlar yayılsa da, sanksiyalardan sonra bu planların fiaskoya uğrayacağı gün kimi aydındır. Eyni zamanda, Avropaya və MDB ölkələrinə daşınan yüklərdən pay uman erməni dövlətinin bu arzusu da puça çıxır. Çünki hər fürsətdə adı dəyişdirilmiş "erməni qovşağı" layihəsini bir sıra meqalayihələrə "pərçimləmək" eşqi ilə alışıb-yanan erməni baş nazir sözügedən limandan Hindistan yüklərini MDB və Aİİ ölkələrinə daşımaqla külli miqdarda qazanc umurdu.

Ermənilər nəyinə güvənirlər?

Ermənistan variantı ən uğursuz və potensialı olmayan marşrutdur. Bunun bir sıra səbəbləri var. Birincisi, erməni dövlətində infrastruktur yenilənməli, yollar genişləndirilməli, dəmiryolu şəbəkəsi inşa edilməlidir. Eyni zamanda, Ermənistanla İran arasında birbaşa dəmiryolu əlaqəsi də yoxdur. Avtomobil yolları isə çətin dağ relyeflərindən keçir və ilin bir çox aylarında istifadəsi qeyri-mümkündür. Avtomobil yolu Lars keçid məntəqəsindən keçməklə, Avropa və MDB məkanına çıxsa da, Kremlin Paşinyan hökumətini cəzalandırmaq üçün müntəzəm olaraq onu bağladığının da şahidi oluruq. Bu ssenari isə nə Qərb, nə də MDB ölkələri üçün məqbul deyil. Yüklərin daşınmasını asanlaşdırmaq və müddəti azaltmaq üçün nəzərdə tutulan yol Ermənistanda dalana dirənə bilər.

Ortada daha sərfəli alternativ variant da var

Ehtimal etmək olar ki, Avropa İttifaqı gərginliyi azaltmağa çalışacaq və ABŞ-nin sanksiya istəklərini pozmadan nəqliyyat dəhlizini qoruyub saxlayacaq kompromis həll yollu axtaracaq. Onlar bu məqsədlə diplomatik səyləri gücləndirə bilərlər. Amma başqa alternativ də var və Qərb uzun müddətdir bu layihəyə daha çox maraq göstərir. Təbii ki, söhbət Azərbaycan vasitəsilə yüklərin daşınmasından gedir. "Hind okeanı və dolayı yolla Çindən Avropa və MDB məkanına daşınan yüklər üçün ən potensial və uğurlu marşrut xətti Azərbaycanın Zəngəzur dəhlizi layihəsidir" fikrini tam əminliklə söyləmək mümkündür.

Hadisələrin gedişatı göstərir ki, Azərbaycan-Rusiya-Ermənistan üçtərəfli qrupu yaxın vaxtlarda yenidən fəaliyyətə keçəcək və bu dəfə daha real nəticələrin əldə ediləcəyi artıq qaçılmaz görünür. Ermənistan siyasi elitasının son günlər Naxçıvanla dəmir yolu əlaqəsinin bərpası, regionda infrastrukturun blokdan çıxarılmasına hazır olmaları ilə bağlı bəyanatına bu prizmadan yanaşmaq lazımdır. Rəsmi İrəvan növbəti dəfə dərk edir ki, regionda heç bir beynəlxalq layihəni, xüsusən də logistika sahəsindəki ideyaları Azərbaycanın iştirakı və icazəsi olmadan həyata keçirmək mümkün deyil.


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 393   Tarix: 26 may 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş


Tezbazar.az elanlar sayti

Oxşar xəbərlər

.

KXDR liderinin Putinə verdiyi hədiyyə məlum oldu - FOTO

KXDR lideri Kim Çen In Vladimir Putinin ölkəyə səfəri zamanı Rusiya liderinə büst və Putinin Qızıl Meydan üzərində portreti olan tablo hədiyyə edib. Bu, barədə Koreya Mərkəzi Xəbər Agentliyinin (KCNA) dərc etdiyi fotoşəkillərdən görünür. Ağ büstdə Vladimir Putin kostyum və qalstukda təsvir olunub, mərmərdə

21 iyun
.

Dağıstanda çoban öz sürüsü ilə birlikdə öldü

Dağıstanın (Rusiya Federasiyası) Noqay rayonunun Şumlı-Olik kəndinin kənarında çoban qızı ilə qoyun sürüsünü gəzdirərkən faciə baş verib. 51 baş iribuynuzlu mal-qara kişi ilə birlikdə bir saniyə içində ölüb. Hadisə zamanı çoban mobil telefonla danışıb və onu ildırım vurub. İldırımın sahəsi o qədər böyü

20 iyun
.

Yeniyetmə uşağın valideynlərinin etdiyi MƏŞHUR SƏHVLƏR

Valideyn olmaq asan deyil, yeniyetmə uşağın valideyni olmaq isə ikiqat çətindir. Bu çətin dövrlərdə böyüklər, görünür, özləri də bir dəfə yeniyetməlik dövrünü keçdiklərini unudurlar və eyni səhvləri edirlər. xarici KİV-ə istinadən bütün valideynlərin etdiyi ən çox yayılmış səhvləri təqdim edir:. "Otağın

21 iyun
.

Həcc ziyarətində istidən ölənlərin sayı 900-ü ötdü

Səudiyyə Ərəbistanında Həcc ziyarəti zamanı yüksək temperatur səbəbindən ölənlərin sayı 900-ü ötüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə məlumatı ərəb diplomata istinadən "France-Presse" agentliyi yayıb. Məlumata görə, builki Həcc ziyarəti zamanı 922 nəfərin istidən həlak olduğ

20 iyun
.

Moskvada baş verən dəhşətli qasırğanın GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO

Rusiyanın paytaxtı Moskva güclü yağış və qasırğaya təslim olub. xəbər verir ki, paytaxt sakinləri şəhərin müxtəlif yerlərindən qorxunc görüntülər paylaşıblar. Görüntülərdə qasırğanın genişlənərək şəhərin bəzi yerlərində reklam lövhələri və zibil qutularını dağıtması öz əksini tapıb. Əlverişsiz hava şərait

20 iyun
.

Dünya əhalisi "Çiyələk Tam Ayı"nı izləyəcək - Böyük Ay illüziyasının TARİXİ BİLİNDİ

2024-cü ilin iyununda baş verəcək tam ay hadisəsi qeyri-adi olacaq. xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, yay gündönümündən bir gün sonra (20 iyun) gecəyə düşür və Ay üfüqdə çox aşağı olacaq. Bu, son illərin ən aşağı tam ayı olacaq. Məlumata görə, yayın ilk tam ayı "Çiyələk Ayı" adlanır

20 iyun
.

Keyt Middleton bu ölkədə gizli müalicə alırmış

Uels Şahzadəsi Keyt Middleton ABŞ-də gizli müalicə olunur. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə "Life & Style" nəşri məlumat yayıb. Mənbənin məlumatına görə, Şahzadə Uilyamın həyat yoldaşı bir neçə dəfə Texasın Hyuston şəhəri yaxınlığında görüntülənib. Onun Texas Universitetini

20 iyun
.

Dəhşətli istilər bu ölkədə 150-dən çox adamı öldürdü

Meksikada ilin əvvəlindən təsirli olan istilər nəticəsində ölənlərin sayı 155-ə yüksəlib. bildirir ki, Meksika mətbuatında yer alan xəbərə görə, həddindən artıq istilərin təsirli olduğu ölkədə ölənlərin sayı artarkən, bəndlərdəki suyun səviyyəsi azalır. 2024-cü ilin əvvəlindən ölkə daxilində həddində

21 iyun
.

Uşağın odla oyunu altı avtomobili külə döndərdi

Rusiyada qovağın pambığaoxşar tükcüklərinin yandırılması altı avtomobilin alovlara bürünməsi ilə nəticələnib. Bu barədə Rusiyanın Daxili İşlər Nazirliyinin ərazi üzrə mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, hadisə Çita şəhərində baş verib. Məlumatda yanğının 12 yaşlı uşaq tərəfindən törədildiy

20 iyun