"Təki universitet olsun" düşüncəsinin acı nəticələri - AÇIQLAMA

Ali məktəblərə qəbul olunan abituriyentlərin təxminən 40%-i seçdiyi ixtisasdan narazıdır. Onların 14%-i isə təhsil aldığı müddətdə ixtisasını dəyişməyə qərar verir. Bəs bu qədər gəncin öz peşə seçimindən məmnun qalmamasının başlıca səbəbi nədir? Bu narazılıq sadəcə şəxsi qərarsızlıqdan, yoxsa sistemli problemlərdən qaynaqlanır?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a təhsil eksperti Elmin Nurizadə danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, əksəriyyət üçün universitet gələcək əmək bazarına peşəkar kadr hazırlayan müddət yox, sanki ölüm-qalım məsələsidir:

"Bunun bir səbəbi var — bizim universitet faktoruna olan yanlış münasibətimiz. İxtisas seçimində iştirak edən, hətta etməyən şəxslər də bunu təsdiq edər. Universitet artıq valideynlər arasında, tanış-biliş, qohum-qonşu arasında ciddi rəqabət mexanizmi kimi dəyərləndirilir. Universitetə qəbul oldunsa, artıq ən böyük həyati missiyanı tamamlamısan ideyası hökmranlıq edir. O səbəbdən də universitetə qəbul olunma prosesində özünü tapmaq, gələcək hədəflərini müəyyənləşdirmək barədə demək olar ki, düşünülmür. Belə olan təqdirdə abituriyentin yalnız yığdığı bal müqabilində harasa, uzaqdan-yaxından əlaqəsi olan ixtisasa qəbulundan başqa əlacı qalmır. Bir çoxları ümumiyyətlə "əşi, təki universitet olsun" düşüncəsi ilə yaşayır. Bütün bunları nəzərə alaraq, hazırda siz dediyiniz kimi 40%-dək tələbənin ixtisasından narazı olması üzə çıxır. Açığı, mən daha böyük rəqəm gözləyirdim. Doğrudur, 40%-lik göstərici heç də kiçik rəqəm olmasa da — təxminən hər iki tələbədən biri — apardığım müşahidələr bunun bəlkə də 70-80% olacağına bir işarə idi. Etiraf edim ki, indi də bu fikirdəyəm. Həqiqətən də, bizim ali təhsilimizin ən ciddi problemi gözlərində işığın olmadığı tələbələrdir. Bununla universiteti, onun cari problemlərini heç də kənara qoyub, məsələni yalnız tələbənin üzərinə atmaq istəmirik. Hər problemin öz yeri və öz çəkisi var. Amma inanın, ən ağır problem tələbə gözündə işıqsızlıq, onun gələcəklə bağlı qeyri-müəyyənliyidir. Bu kimi halları adətən 3-cü kursdan etibarən müşahidə edə bilirik. Çünki birinci ildə — ilk kursda gənc tələbəlik eyforiyasında olur. Onun üçün hələ çox şeylər aydın deyil. Amma sonradan tamam başqa pəncərədən baxanda çox ciddi xəyal qırıqlığı yaşamış olurlar. Odur ki, orta təhsil illərindən başlayaraq, xüsusən də son siniflərdə şagirdlərə lazım gələrsə, məcburi qaydada karyera bələdçiliyi kursu keçirilməli, onların hədəflər siyahısı ən azından özləri üçün müəyyənləşdirilməlidir. Məhz bundan sonra universitet hazırlıqları başlanmalı və hazırlıq həmin hədəflərə paralel şəkildə aparılmalıdır".

Vüsalə İbrahimli

Telegramda izləyin