Dünyada ərzaq məhsullarının ucuzlaşması bizə nə vaxt təsir edəcək? - ARAŞDIRMA

Dünyada ərzaq məhsullarının ucuzlaşması bizə nə vaxt təsir edəcək? - ARAŞDIRMADünyada ərzaq məhsullarının qiymətləri martda rekord həddə çatdıqdan sonra ardıcıl 6 aydır ki, azalır. Bu barədə BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) hesabatında deyilir. Əsas ərzaq məhsullarının beynəlxalq qiymətində aylıq dəyişiklikləri əks etdirən FAO-nun Ərzaq Qiymətləri İndeksi sentyabrda avqust ayına nisbətən 1,1 faiz azalsa da, keçən ilin sentyabr ayına nisbətən 5,5 faiz artaraq 136,3 bənd təşkil edib. Hətta bitki yağının qiymətinin bir ay ərzində 6,6 faiz azalaraq 2021-ci ilin fevralından bəri ən aşağı səviyyəyə düşdüyü qeyd olunub. FAO-nun hesabatından da görürük ki, dünyada ucuzlaşma artıq başlayıb.

Biz isə hələ də bahalaşmanı müşahidə edir və artan templə davam etdiyinin şahidi oluruq. Bəs dünyadakı ucuzluğun bizə təsiri nə vaxt olacaq? İqtisadçılar nə deyir?

"Kaspi" qəzeti mövzu ilə bağlı məqalə dərc edib.

İqtisadçı ekspert Xalid Kərimli Azərbaycanda ərzaq məhsullarının qiymətlərinin 22 faizə yaxın artdığını vurğulayıb. Mütəxəssis bildirib ki, dünyadakı qiymətlər bizə dərhal təsir etmir:

"Dəyər zəncirində məhsul irəliləməsi zaman alan prosesdir. Bunu bizim bazarlarda müşahidə etməyə vaxt lazımdır. Qiymət artımı ilə bağlı ikinci problem odur ki, bəzən satıcı məhsulu baha qiymətə qoyur, alıcı da buna öyrəşir. Bu səbəbdən satıcı məhsulu ucuzlaşdırmır. İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti nəzarəti gücləndirməlidir. Növbəti illərdə ucuzlaşmanın olması gözləniləndir. Azərbaycanda 4-cü rübdə qiymətlərin aşağı düşəcəyi proqnozlaşdırılır. Ümumiyyətlə, 2023-cü ildən qiymət artımının cəmisi 6-7 faiz olacağı, inflyasiyanın aşağı düşəcəyi gözlənilir".

İqtisadçı ekspert Rauf Qarayev isə dünyada ərzaq qiymətlərinin ucuzlaşmasının müvəqqəti olduğunu vurğulayıb:

"Çünki ərzağın əsas qiymətinə təsir edən amillər var. Bu amillərdən biri və ən əsası yanacaq qiymətləridir. Dünyada yanacaq qiymətləri bahadır. Bu halda ucuzlaşmadan danışmaq tezdir".

Mütəxəssis Azərbaycanda yalnız kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətlərinin düşmə ehtimalının olduğunu vurğulayıb:

"Kənd təsərrüfatı məhsulları ölkədə istehsal olunduğu və müəyyən qədər güzəştlər olduğundan onların qiymətində enmə müşahidə edə bilərik. Amma xaricdən gələn məhsulların qısa müddətə qiymətinin düşəcəyini gözləmirəm"

İqtisadçı Eldəniz Əmirov isə qeyd edib ki, açıqlanan statistika tam normal və gözləniləndir. Amma bu enişlər cüzidir və ötən ilin səviyyəsinə çatmaq üçün yetərli deyil:

"FAO dövri olaraq ərzaq məhsullarının istehlak indeksi ilə bağlı hesabatlarını açıqlayır. Bilirik ki, 2020-ci ildə inflyasiya həddindən artıq sürətlə getdi. Yəni indiki cüzi enişlər yenə də ötən ilin səviyyəsinə çatmaq üçün yetərli olmayacaq".

O bildirib ki, Azərbaycanın ciddi şəkildə idxaldan asılı olması bu gün bazarlarda xoşagəlməz vəziyyət yaradır:

"Rusiya və Ukrayna arasında olan müharibə dünyanın hər yerinə, daha çox isə müharibə gedən bölgənin ətrafında yerləşən ölkələrə ciddi təsir göstərib. Bu iki ölkə ilə ticari dövriyyəsi olan dövlətlərə isə ikiqat zərər dəyib. Azərbaycan da bu ölkələrdən biridir. Rusiya Azərbaycanın ixracda üçüncü, idxalda birinci ticarət tərəfdaşıdır. Yəni həm idxal, həm ixracda ilk üçlükdə qərarlaşan ölkədir. Bu səbəbdən Rusiya ilə Ukrayna arasındakı müharibə təbii olaraq, Azərbaycanın iqtisadiyyatına təsir edir. Bununla bərabər, dünyada inflyasiya baş verir və bu da ölkədə qiymətlərin daha yuxarı səviyyədə formalaşmasına gətirib çıxarır".

Ucuzlaşma ehtimalına gəldikdə isə, mütəxəssis hələ növbəti ildə də inflyasiyanın arzuolunmaz formasını görəcəyimizi ehtimal edib:

"Amma inflyasiyanın sürəti növbəti ildə builki qədər olmayacaq. Səngiməni isə 2023-cü ilin sonlarına doğru müşahidə edə bilərik".

İqtisad Universitetinin professoru Əli Əlirzayev dünyada gedən ucuzlaşmanın Azərbaycanda da müşahidə etmək üçün xeyli müddət lazım olduğunu düşünür:

"Qiymət əmələ gətirmədə aparıcı məhsullar var. O məhsulları hansı ölkə alırsa, onların ixrac etdiyi məhsulların da qiyməti artmalıdır. Bunlardan biri də neftdir. Dünyada neftin qiymətinin qalxması qiymətlərə təsir edir. Ola bilməz ki, sən baha qiymətə neft alasan, ərzağı ucuz satasan. Azərbaycan istehsalında da tələb var, amma təklif yoxdur. Bu da təbii olaraq qiymətlərin qalxmasına təsir edir. Bazarda olan məhsulun alıcısı çoxalırsa, onun qiyməti də qalxmalıdır. Bu səbəbdən düşünürəm ki, Azərbaycanda hələ qiymətlər uzun müddət dəyişməyəcək".

Mütəxəssis vurğulayıb ki, hazırda məqsəd qiymətləri ucuzlaşdırmaq deyil, olduğu kimi saxlamağa nail olmaqdır:

"Çünki qiymətlər müəyyən səviyyəyə qalxandan sonra onu aşağı düşürmək mümkün deyil. Yalnız bahalaşma prosesinin qarşısını almaq olar. Biz də ucuzlaşdırmağa deyil, bahalaşmanın qarşısını almağa, hazırkı qiymətləri olduğu kimi saxlamağa çalışmalıyıq".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 2563   Tarix: 23 oktyabr 2022  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Kurslar.az kurslar

Oxşar xəbərlər

.

Qızıl bazarında son vəziyyət

2026-cı il noyabrın 6-na olan qiymətli metallar bazarında qızılın qiymətində yeni dinamika müşahidə olunur. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, hazırda 1 unsiya qızılın qiyməti 7034.7105 manat təşkil edir. Qramla satışda 99 əyyarlı 1 qram təmiz qızıl 226.17 manata təklif olunur. Digər əyyarlar üzr

6 noyabr
.

Dünya bazarında qızıl bahalaşıb

Dünya bazarında qızılın qiymətində artım qeydə alınıb. "APA-Economics" xəbər verir ki, qızılın bir troya unsiyasının spot qiyməti 17,47 ABŞ dolları və ya 0,42% artaraq 4 122,35 ABŞ dollarına yüksəlib. Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın 2026-cı ilin dekabr fyuçerslərinin qiyməti isə 15,8

10 noyabr
.

Azərbaycanda taksi sürücüləri sadələşdirilmiş vergi ödəyəcəklər

Taksi sürücülərinin gəlirlərindən sifariş operatorları vasitəsilə 1 % sadələşdirilmiş vergi tutulması təklif olunur. "Report" xəbər verir ki, bu, Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsində öz əksini tapıb. Sənəd 2027-ci ilin büdcə zərfinə daxildir. Qüvvədə olan qanun

5 noyabr
.

Azərbaycanda son 6 ildə qeyri-neft-qaz ixracı 2,5 dəfə artacaq

Azərbaycanda 2026-cı ilin gözlənilən nəticəsi də nəzərə alınmaqla 2019-cu ildən bəri qeyri-neft-qaz ixracı 2,5 dəfə artacaq. xəbər verir ki, bunu İqtisadiyyat Nazirliyinin Aparat rəhbəri Elvin Camalov Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında - 2027-c

4 noyabr
.

Azərbaycanda 9 ayda nəqliyyat dəhlizləri ilə daşınmış yükün həcmi açıqlanıb

Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycandan keçən nəqliyyat dəhlizlərində dəmir yolu nəqliyyatı ilə 12 milyon 81,7 min ton yük daşınıb. Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir. Bundan başqa, məlumata görə, hesabat dövründə dəniz nəqliyyatı ilə 5 milyon 370,1 min ton, və avtomobi

16 noyabr
.

Qızılın son qiymətləri bəlli oldu

11 noyabr tarixinə olan rəsmi göstəricilərə əsasən, Azərbaycanda qiymətli metalların, xüsusilə qızılın qiymətlərində dinamika diqqət çəkir. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, qızılın 1 unsiyasının rəsmi qiyməti 6 877,44 manat, 1 qramının dəyəri isə 221,11 manat təşkil edir. Pərakəndə zərgərlik bazarınd

11 noyabr
.

Qızıl bazarında son vəziyyət

5 noyabr 2026-cı il tarixinə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, hazırda qızılın 1 unsiyasının dəyəri 6 720.5420 manat, 1 qramının rəsmi qiyməti isə 216.07 manat təşkil edib. Müvafiq olaraq, 99 əyyarlı təmiz qızılın 1 qramı 216.07 manat, 750 əyyarlı İtalyan qızılını

5 noyabr
.

Qızıl və gümüş bahalaşıb

Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 1,42% artaraq 4 132.6 ABŞ dollarına bərabər olub. "AzPolitika" birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, COMEX-də gümüşün bir unsiyasının qiyməti də 2,14% artaraq 53.06 dollar təşkil edib

9 noyabr
.

Azərbaycanda yük daşımalarının avtomobil nəqliyyatından dəmir yoluna keçirilməsi planlaşdırılır

Azərbaycanın nəqliyyat sektorunda 2060-cı ilə qədər elektrik avtomobillərinin xüsusi çəkisi 100 % təşkil edəcək, eləcə də alternativ yanacaq növlərinə keçid ediləcək. xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycanın Uzunmüddətli Aşağıkarbonlu İnkişaf Strategiyasında deyilir. Qeyd olunur ki, ölkənin ümumi istixan

10 noyabr