Marketlərdə bu torbaların qiyməti aşağı salınmalıdır - AÇIQLAMA

Xəbər verdiyimiz kimi, artıq bu gündən etibarən Azərbaycanda marketlərdə alıcılara verilən polietilen torbalar ödənişli olacaq. Belə ki, torbaların müştərilərə ödənişli qaydada təqdim edilməsi ekoloji problemlərin həllinə yönəldilmiş tədbirlərin səmərəliliyini artırmaq, operativ həll olunmasını təmin etmək, o cümlədən, ətraf mühitin sağlamlaşdırılması məqsədi daşıyır . Artıq bu gündən market kassalarında məhsulların yığılması üçün nəzərdə tutulan, ölçüsü 15-50 mikron olan polietilen torbalar, ayrıca məhsul növü kimi ödənişli təqdim edilir.

Bu qərar cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmayıb. Bir çoxları ekoloji müdafiəni dəstəkləyərək bu addımı müsbət qarşılayıb. Bəziləri isə etiraz edərək bunu əhaliyə maddi ziyyan kimi qiymətləndirib.

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı ekspert Azər Mehdiyev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirib ki, politelien torbaların ödənişli olması insanları əlavə torba almaqdan çəkindirir, onların istifadə həcmi azalır:

"Polietilen torbaların istehsalı yaxud ölkəyə gətirilməsi mütləq marketlərə xərclə başa gəlir. Yəni pulla alınırdı və onları bu pulu sadəcə olaraq mağazalarda satılan məhsullların qiymətində bu və ya digər formada çıxarırlar. Ancaq biz bir şeyi görürük ki, faktiki olaraq dolayısı ilə bunu ödəyirdilər. İndiyə qədər insanlar bunu pulsuz aldıqlarını düşünürdülər. Bir çox hallarda görürük ki, insanlar o torbalardan həddindən artıq istifadə edirlər. Şəhər, kənd və bütün yerlərdə baxırıq ki, ətrafı o cür torbalar bürüyüb və natəmizlik yaranır. Bunlar da həm insan, həm də ekoloji sağlamlığa təsir edir. Bu da dünya təcrübəsində istifadə olunan bir haldır ki, politelien torbaların ödənişli olması dəyəri olmasa da, hər halda insanları əlavə torba almaqdan çəkindirir, onların istifadə həcmi azalır".

Ekspertin sözlərinə görə, ekoloji təmiz torbaların qiymətinin daha aşağı salmaq lazımdır ki, onların əhali tərəfindən alınmasını stimullaşdırsın:

"Mən əminəm ki, bu addım da buna gətirib çıxara bilər ki, ən azı o torbalardan istifadə həcmi azalsın. Bu, dünya təcrübəsində qəbul olunmuş bir şeydir. Bu baxımdan ümid edək ki, doğrudan da bu addımın bir faydası olacaq. Ancaq bu addım da kifayyət deyil. Məncə, burada müəyyən ekoloji maarifləndirmə ilə yanaşı, öz-özlüyündə maarifləndirmə, əgər onun arxasında ciddi işlər dayanmırsa bir nəticə verə bilmir. Məncə daha önəmli olan bir məsələ ekoloji təmiz torbalardan istifadənin stimullaşdırılmasıdır. Son zamanlar bəzi mağazalarda ekoloji təmiz torbalar olur. Lakin onların qiyməti digərlərindən fərqli olaraq bir qədər bahadır. Ona görə də, əsas məsələ ekoloji təmiz torbaların daha ucuz olmasına diqqət yetirmək və insanları ekoloji təmiz torbalardan istifadəyə stimullaşdırmaqdır. Əvvəllər setka deyilən torbalar - zənbillər var idi. İndi də onlardan istifadəyə və daha geniş istifadə olunmasına şərait yaratmaq lazımdır. Özü də onlar çox və dəfələrlə istifadəyə yararlı olur. Yəni bu cür elementlərin stimullaşdırılmasına ehtiyac var ki, həqiqətən də polietilen torbalardan istifadə imkanı azaldılsın. Eyni zamanda mağazalarda insanların zibil atması üçün ekoloji torbalar var. Bu baxımdan da həmin o ekoloji təmiz torbaların qiymətinin daha aşağı salınaraq onların əhali tərəfindən alınmasının stimullaşdırılmasına ehtiyac var, nəinki polietilen torbaların pullu edilməsi.

Çünki 3 qəpik qiymət olaraq insanlara çox da böyük bir maddi təsir göstərmir. Bu addım dünyada qəbul edilmiş təcrübədir. Məncə, burada insanların maddi ziyana salınması məsələsini önə çəkmək lazım deyil. Ümid edək ki, bir müddətdən sonra monitorinq olacaq, yəni əvvəl və sonra. Bununla da pullu olmayana qədər dövrdə bu torbalardan istifadə vəziyyəti ilə ödənişli tətbiq olunduqdan sonra həmin torbaların istifadəsində nə qədər bir fərq yaranıb, bunun cəmiyyətdə açıqlaması olacaq.

Ekoloji təmiz torbalar, yəni tamamilə parça olmayan, polietilen torbalara oxşayan paketlər mağazalarda satılır. O yalnız parçadan ibarət olmur. Ancaq bəzən polietilen olmayan o cür paketlər də olur. Onlar biraz bahadır. Ona görə düşünürəm ki, bunların qiymətini qaldırmaqdansa, ekoloji təmiz paketlərin daha ucuz olmasına nail olmaq daha məqsədəuyğun olardı. Zibil tullanması üçün olan ekoloji təmiz torbaların daha ucuz olması lazımdır. Çünki bizdə onlar istehsal olunmur, xarici ölkələrdən gətirilir. Ona görə də baha başa gəlir. Halbuki o cür torbaların istehsal olunmasını ölkədə təşkil etmək mümkün olarsa və kütləvi istehsal daha ucuz başa gələrsə elə insanlar birdəfəlik o torbalardan ala bilər. Artıq mağazalarda alınan məhsulların daşınması üçün istifadə olunan torbaların həcmini azaltmaq olar".

Qeyd edək ki, polietilen torbaların qiyməti bazar prinsipləri əsasında 3-5 qəpik civarında təklif olunur.

Telegramda izləyin