İstehlak kreditlərinə artan marağın səbəbi nədir? - ARAŞDIRMA

İstehlak kreditlərinə artan marağın səbəbi nədir? - ARAŞDIRMAAzərbaycan bankları bu ilin III rübündə istehlak kreditlərinə olan tələbin 13 faiz artacağını gözləyir. Bu barədə Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) kreditləşmə fəaliyyətinə dair sorğusunun nəticələrində bildirilib. Qeyd olunub ki, istehlak kreditlərinin tərkib hissəsi olan avto kreditlərə olan tələbin 6 faiz, kartlarla kreditə olan tələbin 17 faiz, əməkhaqqı ilə kreditlərə olan tələbin 10 faiz, məişət kreditlərinə tələbin isə 8 faiz artacağı proqnozlaşdırılır. Sorğunun nəticələrinə əsasən, bu ilin II rübündə Azərbaycan banklarında istehlak kreditlərinə tələb 29 faiz artıb. Həmçinin, avto kreditlərə olan tələb 4 faiz, kartlarla kreditə olan tələb 8 faiz, əməkhaqqı ilə kreditlərə tələb 8 faiz, məişət kreditlərinə tələb isə 10 faiz artıb. Ölkəmizdə istehlak kreditlərinə artan tələbin səbəbləri nələrdir?

"Kaspi" qəzeti mövzu ilə bağlı məqalə dərc edib.

Kreditlər daha əlçatandır

AMB-dənmövzu ilə bağlı bildirilib ki, diffuziya indeksinin müsbət 13 faiz olması banklar tərəfindən istehlak kreditlərinə tələbdə artımın gözlənildiyini göstərsə də, bunu istehlak kreditlərinə tələbin 13 faiz artacağı kimi interpretasiya etmək düzgün deyil:

"Beynəlxalq təcrübədə sorğu nəticələrinin interpretasiyasında istifadə olunan diffuziya indeksi "-100, +100" aralığında dəyişir. Müsbət 100 faiz respondentlərin 100 faizinin kredit standartlarında əhəmiyyətli yumşalma, mənfi 100 faiz əhəmiyyətli sərtləşmə müşahidə etdiyini göstərir".

AMB-dən əlavə edilib ki, respondent banklar tərəfindən sorğuya bildirilən cavablara əsasən istehlak kreditlərinə tələbin artımı bir neçə səbəbdən qaynaqlanır:

"İstehlakçı əminliyinin artımı, rəqəmsallaşma fonunda kreditlərin daha əlçatan olması və faiz dərəcələrində dəyişikliklər istehlak kreditlərinə tələbin artımında əsas amillər kimi çıxış ediblər. Sorğu nəticələrinə əsasən, cari ilin ikinci rübündə bankların 58 faizi əhalinin borclanmasında dəyişiklik olmadığını qeyd etsə də, bankların 42 faizi əhalinin borclanma səviyyəsinin orta dərəcədə artdığını bildirib. Sorğu nəticələrinə əsasən 2023-cü ilin II rübü üzrə istehlak kreditlərinə tələb artımı məişət kreditləri üzrə artımla müşahidə olunub. Bundan əlavə, əməkhaqqı kreditləri və kredit kartlarına tələbdə də artım müşahidə edilib. Bankların cavablarına əsasən, avto kreditlər üzrə tələb daha az artıb. İstehlak kreditləri üzrə dinamika Mərkəzi Bank tərəfindən daim diqqət mərkəzində saxlanılır və müvafiq prudensial siyasət (bankın təhlükəsizlik fəaluyyətinin təmin edilməsinə yönələn siyasət) müəyyən edilir".

Bankların əsas hədəfi hansı kredit növü olmalıdır?

Deputat Vüqar Bayramlının sözlərinə görə, son vaxtlar bankların istehlak kreditləşməsinə marağının artması müşahidə olunur:

"Bu rəqəmlər və proqnozlar sorğu əsasında müəyyənləşib və gözləntidir. İstehlak kreditlərinin digərləri ilə müqayisədə payı kifayət qədər böyükdür. Əslində əsas məqsəd odur ki, biznesə, real sektora yönəldilən kreditlərin həcmində artımlar müşahidə olunsun. Bu, yeni iş yerlərinin yaradılması, biznesin daha yaxşı maliyyələşdirilməsinin təşviq olunmasıdır".

V.Bayramov əlavə edib ki, istehlak kreditlərinə marağın artmasının bir səbəbi də avtomobil alışının çoxalmasıdır:

"Kredit yolu ilə avtomobil alanların sayında artım var. Eyni zamanda, istehlak kreditlərinin faizlərində dəyişiklik var və kampaniyalar çoxdur. Nəticədə vətəndaş buna maraq göstərir. Banklar əsas hədəf olaraq real sektoru maliyyələşdirməyi götürməlidir ki, iş adamları bu kreditlərdən faydalana bilsinlər".

Pulun dəyəri əvvəlki gücündə deyil

İqtisadçı ekspert Xalid Kərimlinin sözlərinə görə, istehlak kreditlərinə tələbatın artmasının bir neçə faktoru var:

"Bu proqnozlar nominal göstəricilərə əsaslanıb. Azərbaycanda da inflyasiya baş verir və istehlakçıların aldığı məhsulların qiymətləri bahalaşıb. Digər məsələ - əhalinin nominal gəlirləri yüksəlib. Eyni zamanda, vətəndaşların pensiyası, əməkhaqqı qalxıb. Ötən il orta aylıq əməkhaqqı 14,5, bu ilin səkkiz ayında 11,3 faiz artıb. Nəticədə pulun dəyəri əvvəlki gücündə deyil və dəyər itirir. Bu da artımlarda özünü göstərir. Nominal ifadədə istehlak kreditlərinə məbləğ olaraq artımda öz əksini tapır".

O qeyd edib ki, istehlak kreditlərinin artmasının digər məqamı odur ki, bankların özünün izafi pul resursları var:

"Bankların beş milyardlıq izafi pul resursu var və onu satmağa çalışırlar. Tələbin artırılmasında da banklar istehlak kreditlərinə maraq oyatmaq üçün müxtəlif marketinq üsullarından istifadə edirlər".

"İstehlak kreditlərinin artması problem deyil"

Deputat Rüfət Quliyev isə bildirib ki, istehlak kreditlərinin artması problem deyil:

"Dünyada əksər insanlar bu kreditdən istifadə edirlər. Hətta inkişaf edən ölkələrdə də ən azı 65 faizə yaxın əhali ev almaq və digər məsələlərlə bağlı istehlak kreditlərindən istifadə edir. Artıq dünyada turizmlə bağlı da xüsusi kreditlər var. Məsələn, turist kimi istirahətə gedəndə krediti götürür və altı ayda onu hissə-hissə ödəyir".

Deputat əlavə edib ki, ölkəmizdə 50 faizə yaxın insan bu kreditdən istifadə edir:

"Bu sayın və maliyyənin artmasına imkan var. Hər dörd ailədən biri bundan istifadə edir. Bu, bazar iqtisadiyyatının məntiqinə sığan məsələdir. Təbii ki, inflyasiyanın da rolu var. Məsələn, insan nəyisə almaq istəyir və onun bu gün qiyməti 2000 dollardır. İnflyasiya nəticəsində bir il sonra qiyməti 2300 dollar civarında olacaq. Bu səbəbdən insanlar onu bank faizi kimi ödəmək planı ilə əldə edirlər. İnsanlar bu cür kreditləri götürən zaman öz gəlirlərini və gələcəkdə öz mənbələrini hesablayıb bu addımı atsalar daha yaxşı olar".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 1768   Tarix: 24 sentyabr 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Tezbazar.az elanlar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Xəzər dənizinin çəkilməsi COP31-də dünya gündəminə çıxarılacaq

"Azərbaycanın COP31 gündəliyindəki əsas mövzular arasında Xəzər dənizinin problemləri də yer alır". "Report"a istinadən xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin İqlim məsələləri üzrə nümayəndəsi Muxtar Babayev COP31 çərçivəsində qurulan Azərbaycan pavilyonunda jurnalistləri

9 noyabr
.

Hesablama Palatasının xərclər smetası 25 %-ə yaxın artırılır

Hesablama Palatasının 2027-cı il üçün xərclər smetası 14 milyon 275 min 962 manat təşkil edəcək. "Report"un məlumatına görə, bu, 2026-cı illə müqayisədə 24,6 % çoxdur. Palata gələn il təkcə əməyin ödənişinə 12 milyon 889 min 193 manat yönəldəcək ki, bu da bu ilə nisbətən 30 % çoxdur. Hesablam

16 noyabr
.

"HB Güvən Klinik" 150 min manat borca düşdü

"HB Güvən Klinik" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (MMC) dövlət qarşısı külli miqdarda borcu aranıb. "Yurd.Media"ya istinadla xəbər verir ki, "HB Güvən Klinik" MMC-nin vergi borcu 149 min manatı ötüb. Qeyd edək ki, "HB Güvən" klinikası 2018-ci ildən fəaliyyət göstərir

11 noyabr
.

Azərbaycana gətirilən bahalı avtomobillərin sayı artdı - Rəqəmlər

Oktyabrda Azərbaycanın avtomobil bazarında median qiymət 3.7 faiz artaraq 19 500 manata çatıb. Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasından (AQP) -a bildirilib ki, bu yüksəliş real bahalaşma ilə deyil, satışa çıxarılan nəqliyyat vasitələrinin tərkibinin dəyişməsi ilə bağlıdır. Palatanın hesablamaların

15 noyabr
.

Bu sahədə fəaliyyət tam rəqəmsallaşdırılır

"Bir pəncərə" informasiya sistemi haqqında Əsasnamə" təsdiq edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezident İlham Əliyev Fərman imzalayıb. Fərmana əsasən, sistemin fəaliyyətinin təmin edilməsi məqsədilə müvafiq məlumatların ilkin mənbəyini formalaşdıran dövlət orqanlar

16 noyabr
.

DVX: İxrac olunan təkrarsığorta xidmətlərinə 25 %-lik vergi güzəşti nəzərdə tutulur"

Azərbaycanda təkrarsığorta xidmətlərinin xaricə satışına vergi güzəştləri şamil ediləcək. "Report" xəbər verir ki, bunu İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin baş idarə rəisi Nicat İmanov Milli Məclisin İqtisadi siyasət sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasınd

6 noyabr
.

Qızıl bazarında son vəziyyət

2026-cı il noyabrın 4-nə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, qızılın 1 unsiyası 6 670,1795 manat, 1 qramı isə 214,45 manat təşkil edir. Əyyarlara və mənşəyinə görə 1 qram qızılın qiyməti isə 99 əyyar (təmiz qızıl) - 214,45 manat, 750 əyyar (İtalyan qızılı) - 161,0

4 noyabr
.

Azərbaycan Mərkəzi Asiya ilə ödəniş sistemlərini birləşdirir - Sahibkarları nə gözləyir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə iqtisadi və maliyyə əlaqələrinin genişləndirilməsi istiqamətində yeni addımlar atılır. Beş ölkənin - Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və Tacikistanın milli ödəniş sistemlərinin inteqrasiyası nəzərdə tutulur. Bu təşəbbüsün reallaşması ilə sərhədləraras

3 noyabr
.

DVX: Vergi sanksiyalarını bir il ərzində ödəyənlərə 10 % güzəşt ediləcək

Vergi sanksiyalarını bir il ərzində ödəyənlərə 10% güzəşt ediləcək. "Report" xəbər verir ki, bunu İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin baş idarə rəisi Nicat İmanov Milli Məclisin İqtisadi siyasət sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında deyib. Onun sözlərin

6 noyabr