Niyə bir neçə çips ilə kifayətlənə bilmirik və daha çox yemək istəyirik? - Maraqlı səbəb açıqlandı

Niyə bir neçə çips ilə kifayətlənə bilmirik və daha çox yemək istəyirik? - Maraqlı səbəb açıqlandıBir çoxumuz həyatımızı duzlu qida olmadan təsəvvür edə bilmirik. İstər bir paket çips olsun, istər duzlu qoz-fındıq və ya kartof fri, bir neçə dənə ilə kifayətlənmək demək olar ki, mümkün deyil. Bəs niyə duz bu qədər asılılıq yaradır? Bu, beynimizə və bədənimizə necə təsir edir?

Oxu.Az-ın xəbərinə görə, bu barədə rusiyalı uşaq endokrinoloqu və nutrisioloq Darya Xaykina "Gazeta.ru"ya müsahibəsində danışıb.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, duz (NaCl) orqanizmimizin əsas ehtiyacıdır. Tərkibində su-tuz balansının qorunması, sinir impulslarının ötürülməsi və əzələlərin normal işləməsi üçün zəruri element olan natrium var. Natrium qan təzyiqini tənzimləyir və qida maddələrinin hüceyrələrə daşınmasında iştirak edir. Natrium çatışmazlığı halında zəiflik, başgicəllənmə və fikir qarışıqlığı kimi narahatlıqlar ortaya çıxa bilər. Orqanizm bütün gücü ilə bizə nəsə duzlu bir şey yeməyimizi "işarə edəcək".

Lakin həyati funksiyaları qorunması üçün bizə çox az duz lazımdır - gündə təxminən 1,5 qram natrium və bu da təxminən 3,8 q duza bərabərdir. Ümumdünya Sağlamlıq Təşkilatı (ÜST) hipertoniya, insult və ürək-damar xəstəlikləri riskini azaltmaq üçün duzun gündə 5 qramdan (təxminən bir çay qaşığı) çox olmamasını tövsiyə edir. Lakin orta hesabla insan gündə 9-12 qram duz istehlak edir ki, bu da normadan iki dəfə çoxdur. Və bu hamısı deyil.

Duz nikotin və ya kokainə bənzər asılılıq yaradır

"The Journal of Neuroscience" (2008) jurnalında dərc edilən bir araşdırma göstərib ki, duz nikotin və ya kokain qədər asılılıq yarada bilər. Uzun müddət duzsuz pəhriz saxlayan insanlar duzlu qidaları "qeyri-adi dadlı" kimi təsvir ediblər. Bu nə ilə bağlıdır?

Duzlu yemək yediyimiz zaman beynin dofamin (dopamin) sistemi aktivləşir, necə ki, şirin nəsə yeyəndə, cinsi əlaqə zamanı və ya oyun oynayanda bu baş verir. Bu, xoş emosiyalar doğurur və davranış modelini formalaşdırır: qida = sevinc. Razılaşın ki, kimsə özünü sevincdən məhrum etmək istəməz.

Bundan əlavə, əgər siz xroniki stres keçirirsinizsə, o zaman daha çox duz qəbul edəcəksiniz. Yüksək səviyyədə kortizol (stres hormonu) duzlu qidalara olan meyli artırır. Bu onunla bağlıdır ki, duz hipotalamo-hipofiz-adrenal (böyrəküstü vəzi) oxunun aktivliyini azaltmağa kömək edir və bununla da stresli reaksiyanı bir qədər azaldır. 2020-ci ildə siçanlar üzərində aparılan təcrübələr göstərib ki, duz istehlakı narahatlıq səviyyəsini azaldır.

Duz yağlılığı maskalayır və iştahı stimullaşdırır

Duz təkcə yeməyin dadını yaxşılaşdırmır, həm də yağlılığı maskalayır və iştahı stimullaşdırır. Duz və yağın kombinasiyası (birləşməsi) ən güclü asılılıq yaradan qidalardan biridir. Bu niyə bir ovuc duzlu qoz-fındıq və ya kartof fridən sonra dayanmaqda çətinlik çəkdiyimizi izah edir. Yüksək duzluluq həm də toxluq reseptorlarının həssaslığını azaldır - biz tox olanda belə yeməyə davam edirik.

"Duzlu qidalara sevgi kapriz (şıltaqlıq) deyil, fizioloji və neyrokimyəvi proseslərin nəticəsidir. Ancaq yadda saxlamaq lazımdır ki, hər yaxşı şey kimi, duz da normada olmalıdır. Əgər duzlu qidalara daimi həvəs hiss edirsinizsə, o zaman qanınızdakı natrium səviyyəsini yoxlamağa, həmçinin bunun arxasında stres və ya yorğunluğun dayanıb-dayanmadığını da düşünməyə də dəyər", - deyə Darya Xaykina qeyd edib.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 1058   Tarix: 09 aprel 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

"WhatsApp"da yenilik: profillər BELƏ GÖRÜNƏCƏK - FOTO

"WhatsApp" istifadəçiləri şəxsi profillərinə üz qabığı fotosu əlavə edə biləcəklər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yeni funksiya əvvəlcə "Android"in beta versiyasında sınaqdan keçirilib, indi isə "iOS" istifadəçiləri üçün də əlçatan olmağa başlayıb. Yenilik sayəsind

8 noyabr
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12 noyabr
.

Uşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?

Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlı

15 noyabr
.

Pomidoru soyuducuda saxlamayın

Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə

14 noyabr
.

800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar

Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər

9 noyabr
.

Arıqlamaq üçün 18:00-dan sonra yemək yeməyənlərə - Xəbərdarlıq

Endokrinoloq Qriqori Dolquşin arıqlamaq istəyən şəxslərin saat 18:00-dan sonra qidadan tamamilə imtina etməsinin sağlamlıq üçün zərərli olduğunu bildirib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, həkim bu barədə məlumat paylaşıb. Mütəxəssis izah edib ki, insan acqarına yatdıqda ya gecə yarısı oyanıb yemə

17 noyabr
.

Yarpaq dolmasının dağılmaması üçün bu üsuldan istifadə edin

Yarpaq dolması hazırlayarkən bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biri yeməyin bişmə zamanı dağılması, üst hissədəki dolmaların isə qurumasıdır. Lakin sadə bir mətbəx üsulu ilə bu problemin qarşısını almaq mümkündür. -a istinadən xəbər verir ki, yarpaq dolmasının bişərkən formasını qoruması üçü

16 noyabr
.

Qocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı

Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın

13 noyabr
.

Sahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?

İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona

8 noyabr