İnsanlar niyə qeybət edir? - Alimlər açıqladı

İnsanlar niyə qeybət edir? - Alimlər açıqladıİllərlə davam edən fərziyyələrdən sonra antropoloqlar insanların niyə qeybət etdiyinə dair elmi əsaslı izah təqdim etdilər. Tədqiqatlar göstərir ki, qeybət təkcə fərdi davranış deyil, bütün dünyada bütün sosial qruplarda müşahidə olunan universal və dayanıqlı bir sosial modeldir.

Ölkə.az Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, Vaşinqton Dövlət Universitetinin evolyusion antropologiya kafedrasından Nikole Hagen Hess bildirir ki, qeybət yalnız kiminsə arxasınca danışmaqdan ibarət deyil. O, bu anlayışı daha geniş formada izah edir: "Qeybət" - bir insanın reputasiyası ilə bağlı informasiyanın paylaşılmasıdır, istər müsbət, istərsə də mənfi niyyətlə olsun.

Qeybət - insanlar üçün sosial alət

İnsanların niyə bu davranışa meyilli olduğunu anlamaq üçün alimlər illərlə müxtəlif nəzəriyyələr irəli sürüblər. Məşhur britaniyalı antropoloq Robin Danbar "qeybəti", primatların bir-birinin tükünü təmizləməsinə bənzədib. Bu davranış - "aloqrüminq" adlanır və yalnız gigiyena məqsədilə deyil, həm də sosial əlaqələrin qurulması, barışıq, stressin azaldılması və iyerarxiyada yerin müəyyən edilməsi üçün istifadə olunur.

İnsanlarda tüklər olmadığı üçün qeybət, bu aloqrüminqin müasir ekvivalentinə çevrilib. İnsanlar da bu yolla münasibət qurur, kimə etibar etməyin mümkün olduğunu öyrənir və sosial məlumat mübadiləsi aparırlar.

Tədqiqat: qeybət insanlar arasında yaxınlıq yaradır

Dartmut Universitetində aparılan tədqiqat göstərdi ki, qeybət edən insanlar bir-birinə daha yaxın hiss edirlər, baxmayaraq ki, qeybət birbaşa danışılan şəxsin fikir və münasibətini dəyişdirmir. Əksinə, bu paylaşım iştirakçılar arasında bağlılıq hissini gücləndirir və sosial qruplarda əməkdaşlıq ruhunu artırır.

Həmin tədqiqat zamanı iştirakçılara müxtəlif qrup oyunları təklif olundu və məlum oldu ki, qeybət imkanı verilən iştirakçılar daha çox pul xərcləməyə və daha çox əməkdaşlıq etməyə meyllidirlər.

Qeybət bəzən həyati önəm daşıyır

Antropoloqlar xüsusilə vurğulayırlar ki, bəzi hallarda, xüsusilə qadınlar üçün qeybət sadəcə əyləncə deyil, sağ qalmaq üçün mühüm strategiyadır. Nikole Hess qeyd edir ki, qadınlar potensial təhlükə yaradan kişilərlə bağlı məlumatları paylaşmaqla yaxınlarını qorumağa çalışırlar.

Reputasiya - həyatda qalma şərtidir

Bir insanın sosial iyerarxiyadakı mövqeyi onun reputasiyası ilə birbaşa əlaqəlidir. Pis reputasiya insanın statusuna, maliyyə imkanlarına, hətta əsas ehtiyaclara çıxışına mənfi təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən insanlar daim öz imiclərini qorumağa və formalaşdırmağa çalışırlar. Qeybət həm də bu imici müdafiə etməyin və ya rəqiblərin nüfuzunu zəiflətməyin bir vasitəsidir.

Nəticə: Qeybət - universal insani keyfiyyətdir

Nikole Hess bildirir ki, istər əyləncə məqsədilə, istər təhlükəsizlik üçün, istərsə də sosial bağların möhkəmləndirilməsi naminə — qeybət artıq insan təbiətinin ayrılmaz bir hissəsidir. O, bu davranışın nə dəyərdən salınmalı, nə də görməməzlikdən gəlinməli olduğunu vurğulayır.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 884   Tarix: 22 iyul 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15 noyabr
.

Sahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?

İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona

8 noyabr
.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ən yaxın qur

14 noyabr
.

Turşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?

Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank

8 noyabr
.

Romanovların əfsanəvi sapfiri rekord qiymətə satıldı

Bir vaxtlar Rusiya İmperiyasının kral zinət əşyaları kolleksiyasına daxil olan nəhəng sapfirin yerləşdiyi nadir bilərzik İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən hərracda gözləntiləri iki dəfədən çox üstələyərək 4,9 milyon dollara alıcı tapıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Sotheby's"

14 noyabr
.

Mağara divarlarında 280 qədim təsvir tapıldı - 60 il yanından keçib, görməyiblər

İspaniyanın Kataloniya bölgəsindəki "Cova de la Font Major" mağarasında onilliklər boyu turistlərin diqqətindən yayınan 280 Paleolit dövrü qayaüstü oyması aşkar edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Katalan İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun alimləri Xosep Mariy

14 noyabr
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12 noyabr
.

Qadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB

Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay

15 noyabr
.

Göbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?

Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal

12 noyabr