Yer niyə fırlanır və ya fırlanmasa, nələr baş verər?
Yer kürəsi hər 24 saatda bir dəfə öz oxu ətrafında qərbdən şərqə doğru fırlanır. Bu hərəkət Günəşin şərqdən doğub qərbdən batmasına səbəb olur və gecə səmasında ulduzların hərəkətini müşahidə etməyə imkan verir. Alimlərin diqqətini çəkən əsas suallardan biri budur: Yer niyə fırlanır və bu fırlanma dayansaydı, həyat üçün hansı nəticələr doğurardı?
Qaynarinfo xəbər verir ki, Yer öz fırlanmasını qütblərdən keçən xəyali ox ətrafında həyata keçirir. Bu ox şimal yarımkürədə "Qütb ulduzu" kimi tanınan "Polaris" istiqamətini göstərir. Lakin bu hərəkətin səbəblərini anlamaq üçün yalnız Yerə deyil, bütün Günəş sisteminə baxmaq lazımdır.
Günəş sistemindəki bütün cisimlər müəyyən dərəcədə dönmə hərəkəti edir. Günəşin öz fırlanması təxminən 27 gün davam edir. Alimlər bu prosesin sirrini ulduzların doğum mərhələlərində araşdırırlar. Məsələn, gənc "Beta Pictoris" ulduzunun ətrafında toz və qazdan ibarət disk mövcuddur. Bu disk ulduzun yaranmasından qalan materiallardan ibarətdir və planetlərin formalaşmasının ilkin mərhələsini simvolizə edir.
Qaz və toz buludlarının cazibə qüvvəsi ilə sıxlaşması və fırlanması nəticəsində yeni ulduzlar yaranır. Bu proses zamanı hərəkət qorunaraq ulduzun və ətrafındakı planetlərin dönməsini təmin edir. Günəş sistemi də ilk illərində oxşar mərhələdən keçmiş və bu hərəkət bütün planetlərin hərəkətinə istiqamət verib.
Yer fırlanmasaydı nələr baş verərdi?
Yer üçün fırlanma həyati əhəmiyyət daşıyır. Bu hərəkət gecə-gündüz dövrlərini yaradır, istiliklərin balanslaşmasına kömək edir. Məsələn, çox yavaş fırlanan Merkürdə gündüz temperaturu +430 dərəcəyə qədər yüksəlir, gecə isə -173 dərəcəyə qədər düşür. Əgər Yer fırlanmasaydı, oxşar kəskin istilik fərqləri meydana gələrdi ki, bu da canlı həyat üçün böyük təhlükə yaradırdı.
Okeanlarda müşahidə olunan qabarma və çəkilmələr də fırlanma ilə bağlıdır. Suyun hərəkəti dənizlərin sahillərə təsirini formalaşdırır və həyatın təkamülündə mühüm rol oynayıb.
Alimlər hesab edirlər ki, Yer kürəsinin fırlanması Günəş sisteminin yaranmasından qaynaqlanır və bu hərəkət başlanğıcdan planetin daxili dinamikasının bir hissəsinə çevrilib. Bununla belə, fırlanma sürətinin və istiqamətinin zamanla necə dəyişdiyi mövzusu hələ də araşdırılır.
Günəş sistemindəki digər planetlər və uzaq qalaktikalarda aşkarlanan minlərlə ekzoplanet üzərində aparılan müşahidələr, bu mövzunun daha dərindən öyrənilməsinə kömək edəcək.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1630 Tarix: 01 sentyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşTelefonları folqaya bükməyə başladılar - SƏBƏBİ...
Ağıllı telefon istifadəçiləri rəqəmsal gizlilik üçün maraqlı bir üsula müraciət edirlər. Cihazı kənar siqnallardan təcrid etmək məqsədilə alüminium folqadan istifadə olunması geniş müzakirə olunur. xəbər verir ki, telefonu alüminium folqaya bürümək cihazın xarici aləmlə qurduğu naqilsiz əlaqələri kəsmə
14 noyabrKotletlər tavaya yapışmayacaq - Peşəkar aşpazların gizli üsulu
Kotlet bişirmək ilk baxışdan çox sadə görünür. Lakin bəzən kotletlər tavaya yapışır, çevirərkən dağılır və ən dadlı, qızarmış hissəsi tavanın dibində qalır. Bunun səbəbi çox vaxt qiymənin hazırlanmasında deyil, bişirmə zamanı yol verilən səhvlərdə olur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, peşəka
15 noyabrQuru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq
"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv
13 noyabrUşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?
Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlı
15 noyabrSatın aldığı qırıq çaydan ona sərvət qazandırdı
İngiltərədə bir kolleksiyaçının cəmi 15 sterlinqə aldığı sınıq və qapaqsız çaydanlığın ABŞ-da istehsal edilmiş ən qədim çini nümunələrindən biri olduğu üzə çıxıb. Təxminən 30 ildir keramika kolleksiyası toplayan alıcının diqqətini çəkən tarixi əşya hərracda 575 min sterlinqə satılıb. Çaydanlıq Nyu-Yorkdak
7 noyabrRomanovların əfsanəvi sapfiri rekord qiymətə satıldı
Bir vaxtlar Rusiya İmperiyasının kral zinət əşyaları kolleksiyasına daxil olan nəhəng sapfirin yerləşdiyi nadir bilərzik İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən hərracda gözləntiləri iki dəfədən çox üstələyərək 4,9 milyon dollara alıcı tapıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Sotheby's"
14 noyabrEvdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?
Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları
15 noyabrXurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?
Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v
15 noyabrİnsan ölənə yaxın bu 4 sözü deyir - "Səni sevirəm"...
İnsan həyatının son anlarında nələr düşünür və hansı sözləri deməyə çalışır? Uzun illər ağır xəstələrlə çalışan məşhur onkoloq insanların ölümə yaxın vaxtlarda ən çox işlətdikləri dörd ifadəni açıqlayıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tanınmış onkoloq, yazıçı və Pulitser mükafatı laureatı Siddharth
15 noyabr