Kainatın ilk materiyasının sirri açıldı: "Böyük partlayış"dan sonra nələrin baş verdiyi aydınlaşacaq

Kainatın ilk materiyasının sirri açıldı: "Böyük partlayış"dan sonra nələrin baş verdiyi aydınlaşacaqBeynəlxalq alimlər qrupu işıq sürətinə yaxın sürətlərdə atom nüvələrinin toqquşmasının yeni kompüter modellərini təqdim edib.

Oxu.Az-ın məlumatına görə, bununla bağlı işin nəticələri "Physical Review Letters" jurnalında dərc olunub.

Nüvələr toqquşduqda kvark-qlüon plazması yaranır. Bu, kvarkların və qlüonların proton və neytronlardan "azad olduğu" maddə vəziyyətidir. Plazmanın tədqiqi materiyanın "Böyük partlayış"dan dərhal sonra hansı formada mövcud olduğunu anlamağa imkan verir.

Tədqiqatçılar protonların və nüvələrin daxili strukturlarının enerjidən asılı olaraq necə dəyişdiyini təsvir edərək, belə toqquşmaların ilkin şərtlərinə dair modelləri təkmilləşdiriblər. Yeni hesablamalar əvvəlki versiyalarla müqayisədə CERN və Brukheyven Milli Laboratoriyasında əldə edilmiş eksperimental məlumatlarla daha yaxşı uyğunlaşır.

"Bu tədqiqatlar kvark-qlüon plazmasının xüsusiyyətlərini daha dəqiq müəyyən etməyə və nüvə maddəsinin ekstremal şərtlərdə necə davrandığını anlamağa imkan verir", - deyə tədqiqatın həmmüəllifi, Finlandiyanın Yuvyaskyula Universitetinin dosenti Heykki Myantyusaari bildirib.

Alimlər vurğulayırlar ki, yaxın vaxtlarda Brukheyvendə yeni elektron-ion kollayderi işə düşəcək və bu, əlavə məlumatların əldə edilməsinə şərait yaradacaq.

Layihənin yekun məqsədi təbiətin dörd fundamental qüvvəsindən biri olan güclü qarşılıqlı təsiri daha dərindən öyrənməkdir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 836   Tarix: 01 oktyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

56 yaşında moda dünyasını silkələyən qadın kimdir? - FOTO

Markaların reklam kampaniyalarında baxanda elə təəssürat yaranır ki, yaşlı qadınlar bazardan kənarlaşdırılıb və bu dünyada onlara yer yoxdur. Uzun illər həqiqətən belə idi, dəb dünyasında yaş kriteriyaları və gənclik kultu hökm sürürdü. Sosial şəbəkələrin yaranması ilə xoşbəxtlikdən standartlar dəyişməy

16 sentyabr 2021
.

Biləcəri qəsəbəsində 7 sot torpaq sahəsi satılır!

Binəqədi rayonu, Biləcəri qəsəbəsi, Asef Zeynallı küçəsi, Respublika DYP ya tərəf gedəndə 3-cü küçədə 6,7 sot torpaq sahəsidir, yoldan 150 metr aralıdır. Köhnə məhəllədir, yaşayış çoxdur, özüm satıram, 2 hissəyə də bölüb satmaq mümkündür, torpağın eni 23,5 uzunu 28,5 metrdir. Qaz,su,işıq kanalizasiy

8 sentyabr 2021
.

Əkiz bəylər əkiz gəlinlərlə evləndi

Türkiyənin Adıyaman bölgəsində qeyri-adi toy yaşanıb. Belə ki, məclisdə bəy və gəlinlər əkizlər olub. İki əkiz qardaş əkiz bacılarla ailə qurub. Şadlıq mərasimi vilayətin bələdiyyə başçısı Seleyman Qılıncın iştirakı ilə keçirilib. O, ilk dəfə belə bir hadisə ilə qarşılaşdığını bildirib. Məclis iştirakçılar

6 sentyabr 2021
.

Payızın 4 trend rəngi - FOTO

Yeni mövsüm həmişə yeni trend və yeni qaydalar deməkdir. Mövsümün bir neçə dəb cərəyanları ilə artıq sizi tanış etmişik. Deməli, qalır rənglərin aktuallığını müzakirə etmək. xəbər xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, bu payız monoxrom dəstlər özünə daha çox yer edəcək. Rənglərin düzgün harmoniyasın

8 sentyabr 2021
.

Zooloqlar inəklərə görün nə öyrətdilər

Alimlər inək fermalarından çıxan tullantıların ətraf mühitə təsirini azaltmağın yolunu tapıblar. Məlum olduğu kimi inəklər hər gün çox miqdarda peyin və sidik xaric edir. Buna görə də fermerlər gündəlik olaraq böyük təsərrüfatlarda tullantıların sanitariya problemi yaratmaması üçün müəyyən çətinliklərl

15 sentyabr 2021
.

Hollivud ulduzuna görə onlarla mal-qara huşunu itirdi - FOTO/VİDEO

Mission: Impossible" filminin yeddinci hissəsinin çəkilişi zamanı qeyri-adi hadisə baş verib. "The Sun"a istinadən xəbər verir ki, amerikalı aktyor Tom Kruzun təhlükəsizliyini təmin etmək üçün atılan addım ətrafda olan mal-qaranın huşunun itməsi ilə nəticələnib. Məlumata görə, çəkilişlə

11 sentyabr 2021
.

Ronaldodan CZN Buraka ortaqlıq təklifi - FOTO

Türkiyəli məşhur aşpaz Burak Özdemir (CZN Burak), Kriştiano Ronaldodan ortaqlıq təklifi alıb. Unikal.org-a istinadən xəbər verir ki, restoran şəbəkələrinə sahib olan Burak bu barədə yayılan xəbərləri təsdiqləyib. Hətta o, jurnalistlərə açıqlamasında "Ronaldonun böyük qardaşı ilə danışıqlar aparırıq

14 sentyabr 2021
.

Elm dünyası ŞOKDA: "Uçan əjdahanı tapdılar" - FOTOLAR

Sən demə bu günə qədər filmlərdə izlədiyimiz uçan əjdahalar həqiqətən də mövcud olub. Hər halda alimlərin tapdığı tapıntılar bunu deməyə əsas verir. xəbər verir ki, elm adamları Çilidə uçan əjdaha kimi bilinən qanadlı dinozavr qalıqlarını tapıblar. Məlumata görə, qalıqların 160 milyon il əvvələ aid olduğ

14 sentyabr 2021
.

Mumiyanı rentgen aparatına saldılar: ŞOK OLDULAR - "YAŞAYIR"

Misirdən İtaliyaya aparılan 3 min yaşlı mumiya rentgen aparatına salınıb. xəbər verir ki, məqsəd bu şəxsin yaşayış tərzini öyrənməkdir. Yekun nəticələr araşdırmalar yekunlaşandan sonra açıqlanacaq. Alimlərin sözlərinə görə, artıq onlar indidən təəccüblənməyə başlayıblar. Məlum olub ki, mumiyanın üzərind

8 sentyabr 2021