Sosial şəbəkələr uşaqların koqnitiv bacarıqlarını azaldır? - Alimlərdən açıqlama
9-13 yaş arası uşaqların sosial şəbəkələrdə keçirdiyi vaxtın artması, yaddaş, lüğət ehtiyatı və oxuma bacarıqları daxil olmaqla koqnitiv bacarıqların pisləşməsi ilə əlaqələndirilir.
Oxu.Az bildirir ki, bu barədə "Medical Xpress" jurnalında məlumat verilib.
ABŞ-nin Tibb Assosiasiyasının jurnalının (JAMA) 6554 yeniyetmənin iştirakı ilə aparılan araşdırması nəticəsində sosial şəbəkələrdə ən çox vaxt keçirən uşaqların daha pis nəticələr göstərdiyi müəyyən olub.
Orta statistik 9-13 yaşlı yeniyetmə gündə təxminən beş yarım saat ekran qarşısında keçirir və bu vaxtın əhəmiyyətli hissəsi sosial şəbəkələrdə keçirilir. Passiv video izləməkdən fərqli olaraq, sosial şəbəkələr daimi qarşılıqlı əlaqə tələb edir: lenti sürüşdürmək, bildirişləri yoxlamaq, digər istifadəçilərlə ünsiyyət qurmaq. Belə hərəkətlər beynin məlumatların emalı və qərar vermə üçün məsul olan hissələrini aktiv şəkildə cəlb edir və sosial şəbəkələrdə olmağı zehni cəhətdən daha yükləyici edir.
Alim komandası 21 tədqiqat mərkəzində uşaqların beyin inkişafını və koqnitiv bacarıqlarını müşahidə edən "Adolescent Brain Cognitive Development" (ABCD) proqramının məlumatlarından istifadə edib. Təhlil üçün 6554 yeniyetmə - 51.1% oğlan və 48.9% qız seçilib. Məlumatlar üç mərhələdə toplanıb: baza səviyyəsi (2016-2018, 9-10 yaş), birinci il (2017-2019) və ikinci il (2018-2020).
Yeniyetmələrin sosial vərdişləri qrup trayektoriya modelləşdirməsi ilə tədqiq edilib, bu da üç kateqoriya istifadəçini müəyyənləşdirməyə imkan verib: əksəriyyət (57.6%) demək olar ki, sosial şəbəkələrdən istifadə etməyib, təxminən üçdə bir (36.6%) tədricən onlayn vaxtını artırıb, 5.8% isə yüksək və artan aktivlik səviyyəsi göstərib.
Koqnitiv bacarıqlar şifahi oxuma, yaddaş, nümunələri müqayisə etmə sürəti və lüğət ehtiyatı testlərini əhatə edən "NIH Toolbox Cognition Battery" vasitəsilə qiymətləndirilib. Nəticələr göstərib ki, sosial şəbəkələrdə yüksək və artan aktivlik göstərən qrupdan olan yeniyetmələr, xüsusilə, dil və yaddaş testlərində daha pis göstəricilər nümayiş etdiriblər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 875 Tarix: 22 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşKörpəm məni nə zaman eşitməyə başlayır?
Körpəsinin doğulmasını gözləyən ana və atalar, uşaqlarını qucaqlarına alacaqları günü düşünəndə həyəcanlanırlar. Bununla yanaşı, bətndəki körpələri haqqında məlumatlarla da maraqlanırlar. Onlara ən çox maraqlı gələn sual isə budur: Uşağım məni nə vaxt eşitməyə başlayır?. -a istinadən məlumat verir ki
17 sentyabr 2021Fransada porno saytlar məhkəməyə verildi
Fransada 9 aparıcı porno saytına qarşı məhkəmə iddiası qaldırılıb. "e-Enfance" və "La Voix de l’enfant" təşkilatları sayt rəhbərlərini uşaqları böyüklər üçün olan kontentin mənfi təsirindən qorumaq məqsədilə yetərli tədbirlər görməməkdə ittiham edib. İddia ərizəsində bildirilib ki
7 sentyabr 2021Acun niyə həmişə qara kofta geyinir?
"TV8"in rəhbəri Acun Ilıcalı maraq mövzusu olan qara köynəkləri ilə bağlı suallara aydınlıq gətirib. Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, hər mövsümdə bu tərzdə görünən Acun ona bu cür daha rahat olduğunu və hətta daha 500 ədəd qara kofta sifariş verdiyini açıqlayıb. "Gün ərzində ayaqqab
15 sentyabr 2021Ronaldodan CZN Buraka ortaqlıq təklifi - FOTO
Türkiyəli məşhur aşpaz Burak Özdemir (CZN Burak), Kriştiano Ronaldodan ortaqlıq təklifi alıb. Unikal.org-a istinadən xəbər verir ki, restoran şəbəkələrinə sahib olan Burak bu barədə yayılan xəbərləri təsdiqləyib. Hətta o, jurnalistlərə açıqlamasında "Ronaldonun böyük qardaşı ilə danışıqlar aparırıq
14 sentyabr 2021Pişik "Ginnesin rekordlar kitabı"na düşüb - FOTO
Yaponiyada yaşayan Motimaru adlı şotland pişiyi "YouTube" kanalında ən çox baxılan ev heyvanı olaraq "Ginnesin rekordlar kitabı"na düşüb. xəbər verir ki, pişiyin videohostinqdəki çarxları 685 milyondan çox baxış yığıb. Hazırda o, "YouTube" kanalının ən populyar ev heyvanıdır
11 sentyabr 2021"Facebook" "ağıllı" eynək satışına BAŞLAYIR
"Facebook" platforması "Ray-Ban"la müştərək "ağıllı" eynəklərin satışına başlayır. xəbər verir ki, bu barədə şirkətin saytında dərc olunmuş məlumatda bildirilir. "Ağıllı" eynəklər foto və video çəkilişi, musiqi mərkəzi və telefon zəngi kimi funksiyalara malikdir
12 sentyabr 2021Bu köpəkbalığı donuza oxşayır - FOTO
İtaliyanın Elba adasında üzdən donuza bənzəyən qeyri-adi köpəkbalığı tutulub. BİG.AZ-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Daily Mirror" yazır. "Donuz-kopəkbalığı" kimi tanınan və nəsli kəsilmək üzrə olan bu balıq Qımızı Kitaba salınıb. Yerli okeanariumun əməkdaşı Yuri Tibertonu
10 sentyabr 2021"Twitter"də yeni funksiya istifadəyə veriləcək
"Twitter" sosial şəbəkəsinin rəhbərliyi istifadəçilərin oxucu siyahısından çıxarılmasına imkan verəcək bir funksiyanı sınaqdan keçirir. Bu barədə sosial şəbəkənin rəsmi hesabında məlumat verilir. Qeyd olunur ki, digər insanları abunəlikdən çıxarma əvvəlcə yalnız "Twitter"in brauze
9 sentyabr 2021Fərqli gözləri olan pişik bloqerlik edir - FOTO - VİDEO
Bu pişik öz həmcinslərindən nadir genetik patalogiyası ilə fərqlənir. Heteroxromiya sayəsində onun bir gözü sarı, digər isə mavidir. Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində Yevgeni adlı sahibiylə birlikdə yaşayan ev heyvanı həm də qeyri-adi məşğuliyyətə sahibdir. Belə ki, o asudə vaxtlarında bloqerlik edi
16 sentyabr 2021