"Neandertallar niyə yox oldu?" sualına yeni cavab

"Neandertallar niyə yox oldu?" sualına yeni cavabTəxminən 40 min il əvvəl nəsli kəsilən Neandertalların yox olmasının səbəbi hələ də tam məlum deyil. Lakin son araşdırmalar bu qədim insanların yox olmasında müasir insanların (Homo sapiens) mühüm rol oynamış ola biləcəyini göstərir.

Milli.Az xəbər verir ki, müxtəlif nəzəriyyələrə görə, Neandertalların yox olmasına ya Homo sapiens-lə aralarında baş verən qarşıdurmalar, ya da genetik və sosial fərqlər səbəb olub. Son ehtimala görə isə, bu fərqlər Neandertalları tədricən zəiflədərək məhv olmalarına gətirib çıxarıb.

Genetik tədqiqatlar göstərir ki, iki növ - Neandertallar və Homo sapiens - təxminən 45-50 min il əvvəl bir-biri ilə cütləşib. Hətta bu gün Afrikadan kənar yaşayan insanların genomunun təxminən 2 faizi Neandertallardan gəlir.

Lakin maraqlıdır ki, mitoxondrial DNT-də (yalnız anadan keçən genetik materialda) Neandertallara aid heç bir iz tapılmayıb. Bu da alimləri yeni suallar üzərində düşünməyə vadar edib.

Zürix Universitetindən Patrik Eppenberger və onun komandası bu sirri izah edə biləcək yeni bir nəzəriyyə irəli sürüb. Onların fikrincə, Neandertal ata və Homo sapiens ana tərəfindən yaranan bəzi qarışıq nəsillərdə (melezlərdə) genetik uyğunsuzluq səbəbindən hamiləlik uğursuz nəticələnə bilərdi.

Alimlər PIEZO1 adlı, qanda oksigen daşınmasında mühüm rol oynayan geni araşdırıblar. Onlar həm Neandertal, həm də müasir insan DNT-sində bu genin iki fərqli variantını - V1 və V2 - modelləşdiriblər.

Nəticədə məlum olub ki, Neandertal variantı (V1) oksigeni daha güclü bağlayır. Bu isə o deməkdir ki, V1 geninə sahib ana, V2 geninə sahib döl daşıyanda, plasenta vasitəsilə oksigen ötürülməsi çətinləşə bilər. Nəticədə, döl az oksigen alar, bu da böyümənin zəifləməsinə və ya düşüyə səbəb ola bilər.

Tədqiqat müəllifləri qeyd edirlər ki, Neandertallar və Homo sapienslər min illərlə birgə yaşayıblar və bu dövrdə az miqdarda olsa da, gen mübadiləsi baş verib. Lakin bu qarşılıqlı əlaqə Neandertallar üçün tədricən çoxalma baxımından mənfi nəticələr doğurub.

Müasir insanların sayca daha çox olması, bu genetik təsirdən onların eyni dərəcədə zərər görməməsini təmin edib.

Bu yeni tapıntı, həm də niyə Neandertallara məxsus mitoxondrial DNT-nin bu gün insanlarda mövcud olmadığını izah edə bilər.

Avstraliyanın Queensland Texnologiya Universitetindən Sally Wasef, bu nəticələri "yaxşı bir baxış bucağı" adlandırsa da, tam mənzərəni izah etmədiyini bildirib:

"Bu genetik uyğunsuzluq Neandertalların yox olmasına tam səbəb olmasa da, ekoloji və sosial amillərlə birlikdə təsir göstərmiş ola bilər."


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 976   Tarix: 25 oktyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Körpəm məni nə zaman eşitməyə başlayır?

Körpəsinin doğulmasını gözləyən ana və atalar, uşaqlarını qucaqlarına alacaqları günü düşünəndə həyəcanlanırlar. Bununla yanaşı, bətndəki körpələri haqqında məlumatlarla da maraqlanırlar. Onlara ən çox maraqlı gələn sual isə budur: Uşağım məni nə vaxt eşitməyə başlayır?. -a istinadən məlumat verir ki

17 sentyabr 2021
.

Fransada porno saytlar məhkəməyə verildi

Fransada 9 aparıcı porno saytına qarşı məhkəmə iddiası qaldırılıb. "e-Enfance" və "La Voix de l’enfant" təşkilatları sayt rəhbərlərini uşaqları böyüklər üçün olan kontentin mənfi təsirindən qorumaq məqsədilə yetərli tədbirlər görməməkdə ittiham edib. İddia ərizəsində bildirilib ki

7 sentyabr 2021
.

Acun niyə həmişə qara kofta geyinir?

"TV8"in rəhbəri Acun Ilıcalı maraq mövzusu olan qara köynəkləri ilə bağlı suallara aydınlıq gətirib. Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, hər mövsümdə bu tərzdə görünən Acun ona bu cür daha rahat olduğunu və hətta daha 500 ədəd qara kofta sifariş verdiyini açıqlayıb. "Gün ərzində ayaqqab

15 sentyabr 2021
.

Ronaldodan CZN Buraka ortaqlıq təklifi - FOTO

Türkiyəli məşhur aşpaz Burak Özdemir (CZN Burak), Kriştiano Ronaldodan ortaqlıq təklifi alıb. Unikal.org-a istinadən xəbər verir ki, restoran şəbəkələrinə sahib olan Burak bu barədə yayılan xəbərləri təsdiqləyib. Hətta o, jurnalistlərə açıqlamasında "Ronaldonun böyük qardaşı ilə danışıqlar aparırıq

14 sentyabr 2021
.

Pişik "Ginnesin rekordlar kitabı"na düşüb - FOTO

Yaponiyada yaşayan Motimaru adlı şotland pişiyi "YouTube" kanalında ən çox baxılan ev heyvanı olaraq "Ginnesin rekordlar kitabı"na düşüb. xəbər verir ki, pişiyin videohostinqdəki çarxları 685 milyondan çox baxış yığıb. Hazırda o, "YouTube" kanalının ən populyar ev heyvanıdır

11 sentyabr 2021
.

"Facebook" "ağıllı" eynək satışına BAŞLAYIR

"Facebook" platforması "Ray-Ban"la müştərək "ağıllı" eynəklərin satışına başlayır. xəbər verir ki, bu barədə şirkətin saytında dərc olunmuş məlumatda bildirilir. "Ağıllı" eynəklər foto və video çəkilişi, musiqi mərkəzi və telefon zəngi kimi funksiyalara malikdir

12 sentyabr 2021
.

Bu köpəkbalığı donuza oxşayır - FOTO

İtaliyanın Elba adasında üzdən donuza bənzəyən qeyri-adi köpəkbalığı tutulub. BİG.AZ-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Daily Mirror" yazır. "Donuz-kopəkbalığı" kimi tanınan və nəsli kəsilmək üzrə olan bu balıq Qımızı Kitaba salınıb. Yerli okeanariumun əməkdaşı Yuri Tibertonu

10 sentyabr 2021
.

"Twitter"də yeni funksiya istifadəyə veriləcək

"Twitter" sosial şəbəkəsinin rəhbərliyi istifadəçilərin oxucu siyahısından çıxarılmasına imkan verəcək bir funksiyanı sınaqdan keçirir. Bu barədə sosial şəbəkənin rəsmi hesabında məlumat verilir. Qeyd olunur ki, digər insanları abunəlikdən çıxarma əvvəlcə yalnız "Twitter"in brauze

9 sentyabr 2021
.

Fərqli gözləri olan pişik bloqerlik edir - FOTO - VİDEO

Bu pişik öz həmcinslərindən nadir genetik patalogiyası ilə fərqlənir. Heteroxromiya sayəsində onun bir gözü sarı, digər isə mavidir. Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində Yevgeni adlı sahibiylə birlikdə yaşayan ev heyvanı həm də qeyri-adi məşğuliyyətə sahibdir. Belə ki, o asudə vaxtlarında bloqerlik edi

16 sentyabr 2021