Dünya ətrafında görünməz bir divar var və onu insanlar yaradıb

Dünya ətrafında görünməz bir divar var və onu insanlar yaradıbAlimlər müəyyən ediblər ki, onilliklər ərzində atmosferə ötürdüyümüz bəzi radio dalğaları Yer ətrafında süni kosmik hava şəraiti zonası yaradıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, ilk baxışda sirli görünən bu genişlənən zolaq əslində insanlığı təhlükəli kosmik radiasiyadan qoruyan görünməz bir qalxan rolunu oynayır.

Van Allen qurşaqları: Yerin təbii radiasiya sahəsi

"ScienceAlert"in məlumatına görə, NASA bu süni baryeri ilk dəfə 2012-ci ildə aşkar edib. Həmin dövrdə orbitə buraxılan kosmik aparatlara Yer ətrafını əhatə edən Van Allen qurşaqlarını araşdırmaq tapşırılmışdı.

Van Allen qurşaqları planetimizi əhatə edən, ekvator boyunca uzanan və halqa (torus) formasında olan sıx radiasiya bölgələri kimi xarakterizə olunur. Bu struktur Şimal və Cənub qütblərinin nisbətən daha təhlükəsiz qalmasını təmin edir.

Maqnitosfer, Günəş və kosmik fırtınalar
Dünya ətrafında görünməz bir divar var və onu insanlar yaradıbBu qurşaqlar Günəşdən gələn davamlı radiasiya axınının yaratdığı maqnitosferlə birbaşa əlaqəlidir. Nəticələr isə həm valehedici, həm də təhlükəli ola bilər. Bunlara Şimal işıqları kimi vizual hadisələr və maqnit fırtınaları kimi ciddi risklər daxildir.

Bu səbəbdən Van Allen qurşaqlarından keçməli olan kosmik missiyalar astronavtları və avadanlıqları qorumaq üçün xüsusi radiasiya qalxanları hazırlayır. Maraqlı məqamlardan biri odur ki, bir çox kosmik aparat ekvatora yaxın nöqtələrdən buraxılır, yəni bu qurşaqların daha təsirli olduğu ərazilərdən.

Yeni kəşf: Yerdən yayılan radio dalğa qalxanı

Əsas sürpriz yenə eyni kosmik aparatların məlumatları ilə üzə çıxıb. 2017-ci ildə NASA tədqiqatçıları Yerdən yayılan radio dalğalarının Van Allen qurşaqlarının sərhədində təsirli olduğunu göstərən ilk konkret sübutları açıqlayıb.

Bu baryerin mənbəyi çox aşağı tezlikli radio dalğalarıdır (VLF - very low frequency).

VLF dalğaları kosmosa necə təsir edir?

NASA-nın açıqlamasına görə, VLF rabitəsi xüsusilə 1960-cı illərlə müqayisədə bu gün daha geniş istifadə olunur. Aparılan araşdırmalar bu dalğaların kosmosdakı bəzi yüklü hissəciklərin hərəkət istiqamətini və paylanmasını dəyişə bildiyini göstərib.

Əvvəlcə bu uyğunluq təsadüf hesab edilsə də, VLF dalğalarının sərhədlərinin Van Allen qurşaqları ilə demək olar ki, üst-üstə düşməsi diqqət çəkib. 2017-ci ildə yayımlanan məlumatlar radio dalğalarının bu strukturu birbaşa formalaşdırdığını təsdiqləyib.

Hərbi tezliklər və görünməz təsirlər

VLF tezlikləri əsasən hərbi rabitədə istifadə olunur. Radio yayımının ilk dövrlərində aşkar edilən bu aşağı tezliklər zamanla mülki istifadədən çıxarılaraq daha xüsusi sahələrə yönəldilib.

Ən aşağı səviyyədə Mors əlifbası kimi sadə ötürmələr, daha yuxarıda hərbi sistemlər, onların üzərində isə AM və FM yayımlar yer alır. Bəzi tezlik zolaqları pilotlar və gəmi kapitanları kimi kritik istifadəçilər üçün ayrılıb. Bu səbəbdən 5G kimi yeni rabitə texnologiyaları bəzən GPS siqnalları ilə toqquşma riski səbəbindən müzakirələrə yol açır.

Maraqlı məqam nədir?

VLF dalğaları digər radio siqnallarına demək olar ki, müdaxilə etmir, Yeri tam əhatə edir, atmosferi aşaraq kosmosa çatır və ən əsası zərərli kosmik radiasiyanı geri itələyə bilir. Bu xüsusiyyətləri ilə insanlığın fərqinə varmadan qurduğu təbii müdafiə xətti təsiri bağışlayır.

Gələcəkdə kosmik səyahət dəyişə bilərmi?

Bu kəşf kosmik proqramlar üçün yeni imkanlar açır. Nəzəri baxımdan VLF texnologiyasından istifadə etməklə kosmik gəmilər üçün "radiasiya dəhlizləri" yaratmaq mümkün ola bilər.

Bəzən elm elmi fantastikadan da daha heyrətamiz görünür.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 642   Tarix: 24 dekabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

İnsan ölənə yaxın bu 4 sözü deyir - "Səni sevirəm"...

İnsan həyatının son anlarında nələr düşünür və hansı sözləri deməyə çalışır? Uzun illər ağır xəstələrlə çalışan məşhur onkoloq insanların ölümə yaxın vaxtlarda ən çox işlətdikləri dörd ifadəni açıqlayıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tanınmış onkoloq, yazıçı və Pulitser mükafatı laureatı Siddharth

15 noyabr
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12 noyabr
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15 noyabr
.

Qadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB

Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay

15 noyabr
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

Kotletlər tavaya yapışmayacaq - Peşəkar aşpazların gizli üsulu

Kotlet bişirmək ilk baxışdan çox sadə görünür. Lakin bəzən kotletlər tavaya yapışır, çevirərkən dağılır və ən dadlı, qızarmış hissəsi tavanın dibində qalır. Bunun səbəbi çox vaxt qiymənin hazırlanmasında deyil, bişirmə zamanı yol verilən səhvlərdə olur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, peşəka

15 noyabr
.

Evdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?

Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları

15 noyabr
.

Turşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?

Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank

8 noyabr