Çərəz qiymətlərində müşahidə olunan artımın səbəbi nədir? - AÇIQLAMA
Son aylarda bazarlarda çərəzlərin qiymətində müşahidə olunan artım istehlakçılar arasında suallar doğurub.
Xüsusilə də bəzi məhsulların ölkə daxilində istehsal olunmasına baxmayaraq bahalaşması müzakirələrə səbəb olur. İctimai rəydə tez-tez "özümüz istehsal ediriksə, niyə ucuz deyil?" sualı səslənir.
Bəs qiymət artımının arxasında hansı iqtisadi amillər dayanır və daxili istehsal faktoru qiymətlərin aşağı olmasına zəmanət verirmi?
İqtisadçı ekspert Xalid Kərimli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:
"Məhsulu özümüz istehsal ediriksə, onu mütləq ucuz satmalıyıq düşüncəsi düzgün yanaşma deyil. Bu fikir cəmiyyətdə illərdir formalaşıb, amma iqtisadi məntiq baxımından əsaslı deyil. Sahibkar məhsulunu bazarın diktə etdiyi qiymətə sata bilirsə, onu daha ucuz qiymətə satmağa çağırmaq ədalətli yanaşma sayıla bilməz.
Bəs məhsul nə zaman ucuzlaşa bilər? O zaman ki, bazarda bolluq yaranır, təklif tələbi üstələyir. Qiyməti müəyyən edən əsas amil məhz budur. Bundan əlavə, ölkədə satılan bütün çərəz məhsulları yerli istehsal deyil. İdxaldan asılılıq da qiymət formalaşmasına təsir göstərir.
Hazırkı bahalaşmanın əsas səbəblərindən biri inflyasiya mühitidir. Sahibkarlıq xərcləri, daşınma və logistika xərcləri artdıqca bu, birbaşa məhsulun maya dəyərinə təsir edir. Benzin və enerji tariflərinin artırılması isə zəncirvari şəkildə digər məhsulların da bahalaşmasına gətirib çıxarır.
Bəzi məhsullar üzrə isə əlavə amil kimi məhsuldarlığın azalması çıxış edir. Məsələn, fındıq və fıstıq istehsalında məhsuldarlıq aşağı düşüb. Nəticədə dünya bazarında bu məhsulların qiyməti təxminən iki dəfə artıb. Azərbaycan da fındığı dünya bazarına əvvəlki illərlə müqayisədə 41 faiz daha yüksək qiymətə ixrac edib.
Bu halda sual yaranır: əgər Zaqatala və Qaxda fındıq yetişdirən sahibkar məhsulunu dünya bazarında 41 faiz baha sata bilirsə, niyə onu daxili bazarda daha ucuz qiymətə təklif etməlidir? Qiymət artımının səbəbi sadədir - məhsuldarlıq azalıb, dünya bazarında qiymətlər yüksəlib və bu artım daxili bazara da təsir edib.
İqtisadi proseslər emosiyalarla deyil, bazar mexanizmləri ilə işləyir. Qiymət artımını təkcə "bahalıq" kimi deyil, onu formalaşdıran səbəblər kontekstində qiymətləndirmək daha obyektiv yanaşmadır."
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşAzərbaycanda 9 ayda nəqliyyat dəhlizləri ilə daşınmış yükün həcmi açıqlanıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycandan keçən nəqliyyat dəhlizlərində dəmir yolu nəqliyyatı ilə 12 milyon 81,7 min ton yük daşınıb. Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir. Bundan başqa, məlumata görə, hesabat dövründə dəniz nəqliyyatı ilə 5 milyon 370,1 min ton, və avtomobi
16 noyabrAzərbaycanda kirayə mənzil fonduna daha 91 mənzil əlavə olunub
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizmi çərçivəsində Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Cəfər Xəndan küçəsindəki yaşayış kompleksindən 27, Sumqayıt şəhəri, Sülh prospektindəki yaşayış kompleksindən 38 və Abşeron rayonu, Saray qəsəbəsi, Məhəmməd Əsədov küçəsindəki yaşayış kompleksində
17 noyabrAzərbaycanda aqrar sektor 1 %-dən çox böyüyüb
Bu ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycanda 13 milyard 123,3 milyon manat dəyərində kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal edilib. Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1,4 % çoxdur. Hesabat dövründə heyvandarlıq məhsullarının istehsalı 1,6 %
13 noyabrQızıl bazarında son vəziyyət
5 noyabr 2026-cı il tarixinə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, hazırda qızılın 1 unsiyasının dəyəri 6 720.5420 manat, 1 qramının rəsmi qiyməti isə 216.07 manat təşkil edib. Müvafiq olaraq, 99 əyyarlı təmiz qızılın 1 qramı 216.07 manat, 750 əyyarlı İtalyan qızılını
5 noyabrAzərbaycanda siqaret yenidən bahalaşacaq? - İqtisadçıdan AÇIQLAMA
Azərbaycanda siqaretin qiymətinin yenidən artması ehtimalı gündəmdədir. Belə ki, 13 noyabr 2026-cı il tarixli qərarla idxal olunan siqaret, siqar və siqarillalara tətbiq edilən gömrük rüsumunun 2030-cu ilin sonunadək 15 faiz, lakin hər 100 ədəd üçün 3 ABŞ dollarından az olmaması müəyyən edilib. Bunda
17 noyabrAzərbaycanda qızıl bahalaşdı, yoxsa ucuzlaşdı?
Azərbaycanda 2026-cı il 2 noyabr tarixinə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, 1 unsiya qızılın qiyməti 6 796.43 manat, 1 qram qızılın baza qiyməti isə 218.51 manat təşkil edib. Qiymətlər əyyar və mənşəyə görə dəyişir. Belə ki, 99 əyyar (Təmiz qızıl) - 218.51 manat
2 noyabrQızıl və gümüş bahalaşıb
Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 1,42% artaraq 4 132.6 ABŞ dollarına bərabər olub. "AzPolitika" birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, COMEX-də gümüşün bir unsiyasının qiyməti də 2,14% artaraq 53.06 dollar təşkil edib
9 noyabr