Kreditin müəyyən müddətlik "dondurulması" mümkündür? - AÇIQLAMA

Kredit öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi hər bir vətəndaş üçün önəmli məsələdir. Lakin bəzən şəxsi və ya kütləvi səbəblərdən bu öhdəliklər icra olunmaya bilər.

Dünya təcrübəsində belə hallarda kreditlərin dondurulması və ya tətillərin verilməsi praktikası mövcuddur.

Bəs görəsən bu mexanizmlər Azərbaycanda da tətbiq edilirmi?

İqtisadçı Rəşad Həsənov bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Kredit öhdəliklərinin dondurulması və ya kredit tətillərinin verilməsi həm dünya, həm də Azərbaycan təcrübəsində mövcuddur. Bu halları müxtəlif aspektlərdən nəzərdən keçirmək mümkündür və onları əsasən iki qrupa ayırmaq olar.

Birinci qrup kütləvi şəkildə kredit qaytarma qabiliyyətinə mənfi təsir göstərən hallardır. Qanunvericilikdə də bu vəziyyətlər öz əksini tapır. Buraya təbii fəlakətlər, epidemiyalar, pandemiyalar və iqtisadi böhran dövrləri daxildir. Belə hallarda çoxsaylı kredit alanların öhdəliklərini vaxtında yerinə yetirməsi çətinləşir.

İkinci qrup isə fərdi vəziyyətlərlə bağlıdır. Məsələn, şəxs muzdlu əmək müqaviləsi ilə çalışır, gəlirini təqdim edərək kredit götürür, lakin sonradan ixtisara düşür və ya işdən çıxarılır. Nəticədə kreditini ödəmək imkanını itirir.

Azərbaycanda kreditlərin dondurulması və ya tətillərin verilməsi məsələsi xüsusilə pandemiya dövründə aktuallaşıb. Banklar da fəaliyyətləri çərçivəsində fərdi hallara uyğun müvafiq qərarlar qəbul edirlər. Bu proses bir neçə formada reallaşa bilər: bəzən banklar əsas borcun ödənilməsində müəyyən güzəştli dövr: 3-6 ay, bəzən 1 il - tanıyırlar. Bu dövr ərzində bəzən yalnız faiz ödənilir, bəzən isə heç faiz də ödənilmir və ödəniş tam dayandırılır.

Bəzi hallarda həm kredit tətilləri verilir, həm də vəziyyəti idarə etmək məqsədilə kredit resürprizasiyası tətbiq olunur: aylıq ödəniş daha uzun müddətə bölünərək optimallaşdırılır. Bu proses Azərbaycan qanunvericiliyində Mülki Məcəllə, "Banklar haqqında" Qanun, Mərkəzi Bankın qaydaları və digər normativ aktlarla tənzimlənir.

Ümumiləşdirsək, kredit borclarının dondurulması və tətillərin verilməsi Azərbaycan qanunvericiliyində mümkündür və bu, təbii olaraq öhdəliyin yerinə yetirilməməsi hallarına cavab olaraq ortaya çıxan bir mexanizmdir. Əgər borcalanın bütün resursları tükənibsə - girov və zamin yoxdur, aylıq gəlir yetərsizdirsə - bu zaman alternativ yollar, o cümlədən kredit tətillərinə müraciət etmək zəruridir".

Telegramda izləyin