Ömrünüzün uzun olması üçün ideal uşaq sayı

Ömrünüzün uzun olması üçün ideal uşaq sayıOrta göstəricidən xeyli çox uşaq dünyaya gətirmək və ya ümumiyyətlə uşaq sahibi olmamaq qadının həyat müddətinin qısalması və orqanizmin bioloji qocalmasının sürətlənməsi ilə əlaqələndirilir.

Sonxeber.az xəbər verir ki, bu nəticəyə Helsinki Universitetinin alimlər qrupu elmi araşdırma zamanı gəlib.

Eyni zamanda araşdırmaçılar qeyd edirlər ki, əldə olunan nəticələr böyük populyasiyalar səviyyəsində müşahidə olunan əlaqəni göstərir və hər bir fərdi insan üçün birbaşa tibbi tövsiyə kimi qəbul edilməməlidir. Elmdə "birdəfəlik soma" nəzəriyyəsi mövcuddur. Bu nəzəriyyəyə görə, bioloji növün həyatı çoxalma və sağ qalma arasında daimi kompromisdir. Əgər orqanizm çoxalmaq üçün həddindən artıq resurs sərf edərsə, öz sağlamlığını qorumaq üçün daha az enerji qalır.

Helsinki Universitetinin bioloqu Mikaela Hukkanen izah edir ki, təkamül biologiyası baxımından canlı orqanizmlər məhdud resurslara zaman və enerjiyə malikdir. Onun sözlərinə görə, hamiləlik, doğuş və uşaqların böyüdülməsi üçün çox böyük enerji sərf olunduqda, bu enerji orqanizmin hüceyrələrinin bərpa mexanizmlərindən uzaqlaşır və bu da obyektiv olaraq həyat müddətini qısalda bilər.

Əvvəlki elmi işlər əsasən yalnız ayrı-ayrı amilləri, məsələn ilk doğuş yaşı və ya uşaqların ümumi sayını araşdırırdı. Finlandiyalı tədqiqatçılar isə analığın tarixini daha kompleks şəkildə qiymətləndiriblər.

Bunun üçün alimlər 14 836 qadının məlumatlarını təhlil ediblər. Əhəmiyyətli məqam ondan ibarətdir ki, bütün iştirakçılar əkizlər idi və bu, genetik amillərin təsirini minimuma endirməyə imkan verib. 1054 iştirakçıdan ibarət alt qrupda isə alimlər bioloji qocalmanın xüsusi markerlərini də qiymətləndiriblər. Qadınlar uşaqların sayı və doğuş vaxtına görə yeddi qrupa bölünüblər.

Uzunömürlülük üçün ideal uşaq sayı

Statistika aydın bir tendensiya göstərib. Ümumiyyətlə, uşaq sahibi olmayan qadınlarda və ən çox uşaq sahibi olan (orta hesabla 6-8 uşaq) qadınlarda bioloji qocalma göstəriciləri daha pis olub və ölüm riski daha yüksək qeydə alınıb.

Ən yaxşı sağlamlıq göstəriciləri, daha yavaş bioloji qocalma və daha aşağı ölüm riski isə orta hesabla iki-üç uşaq sahibi olan və 24-38 yaş arasında hamilə qalan qadınlar qrupunda müşahidə edilib.

Alimlər həmçinin erkən analığın daha sürətli qocalma ilə əlaqəli olduğunu qeyd ediblər. Lakin bədən kütlə indeksi (BKİ) və alkoqol istifadəsi kimi əlavə amillər nəzərə alındıqda bu fərq azalır. Uşağı olmayan və çox uşaqlı qadınlarla bağlı nəticələr isə bu düzəlişlərdən sonra da dəyişməz qalıb. Resursların tükənməsi nəzəriyyəsi isə uşaqsızlığın niyə daha zəif sağlamlıq göstəriciləri ilə əlaqəli olduğunu tam izah etmir.

Araşdırmaçılar hesab edirlər ki, burada gizli dəyişənlər rol oynaya bilər. Məsələn, əvvəlcədən mövcud olan xəstəliklər həm uşaq sahibi olmağın mümkün olmamasına, həm də daha erkən qocalmaya təsir göstərə bilər. Epigenetika üzrə alim Miina Ollikainen bildirir ki, bioloji yaşı təqvim yaşından daha böyük olan insanlarda ölüm riski daha yüksək olur. Onun sözlərinə görə, bu nəticələr göstərir ki, insanın həyat yolu seçimləri qocalıqdan xeyli əvvəl ölçülə bilən bioloji iz buraxa bilər.

Alimlər qeyd edirlər ki, bu kəşf ictimai sağlamlıq üçün əhəmiyyətli olsa da, fərdi səviyyədə tələsik nəticələr çıxarmaq düzgün deyil. Ollikainen vurğulayıb ki, heç bir qadın yalnız bu araşdırmanın nəticələrinə əsaslanaraq uşaqlarla bağlı planlarını və ya istəklərini dəyişməməlidir.

Xatırladaq ki, bioqerontologiya və epigenetika sahəsində aparılan yeni tədqiqatlar göstərir ki, qadınların ev heyvanları xüsusilə itlərlə müntəzəm ünsiyyəti bioloji qocalmanı ləngidə bilər.

Epigenetik saatlar adlanan, hüceyrələrin real yaşını göstərən markerləri təhlil edən alimlər müəyyən ediblər ki, it saxlayan qadınların epigenetik profili digər insanlarla müqayisədə daha "gənc" görünür. Bu təsirin fiziki aktivlik, psixoloji dəstək, stressin azalması və hormon balansının yaxşılaşması kimi amillərlə əlaqəli olduğu düşünülür.(lent.az)


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 4556   Tarix: 12 mart 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Mətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi

İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya

14 noyabr
.

"WhatsApp"da yenilik: profillər BELƏ GÖRÜNƏCƏK - FOTO

"WhatsApp" istifadəçiləri şəxsi profillərinə üz qabığı fotosu əlavə edə biləcəklər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yeni funksiya əvvəlcə "Android"in beta versiyasında sınaqdan keçirilib, indi isə "iOS" istifadəçiləri üçün də əlçatan olmağa başlayıb. Yenilik sayəsind

8 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ən yaxın qur

14 noyabr
.

5 5 5 5 = 24: Bu tənliyi doğru edəcək üç riyazi işarə hansılardır?

Tənliyi doğru etmək üçün dörd 5 arasında üç riyazi işarə qoymalısınız. Dörd eyni rəqəm və istədiyiniz nəticə. Bu riyazi tapmacada yalnız üç hesab işarəsi yoxdur. Tapmaca şərti:. 5 5 5 5 = 24. -ın xəbərinə görə, tənliyi doğru etmək üçün dörd beşlik arasında üç riyazi simvol yerləşdirməlisiniz. Toplama

8 noyabr
.

Göbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?

Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal

12 noyabr
.

Hər kəs xeyirli hesab edir, ən riskli ət növü açıqlandı

Bəzi ət növlərinin yüksək doymuş yağ və duz tərkibi ilə ürək-damar sağlamlığına mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayan mütəxəssislər xüsusilə 4 ət növünün istehlakında diqqətli olmağı tövsiyə edirlər. xəbər verir ki, yağlı ət hissələrinin və emal olunmuş məhsulların həddindən artıq istehlakı "pi

7 noyabr
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15 noyabr