"Şuşa Bəyannaməsi Türk dünyasının strateji birliyini rəsmiləşdirən tarixi sənəddir" - Bəhruz Quliyev

"Şuşa Bəyannaməsi Türk dünyasının strateji birliyini rəsmiləşdirən tarixi sənəddir" - Bəhruz QuliyevŞuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin ən yüksək mərhələsini ifadə edən, iki qardaş dövlət arasında müttəfiqlik münasibətlərini hüquqi və siyasi müstəviyə daşıyan tarixi sənəddir. 2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşa şəhərində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən imzalanan bu bəyannamə təkcə iki ölkə arasında münasibətlərin deyil, bütövlükdə Türk dünyasının və regionun gələcək təhlükəsizlik, əməkdaşlıq arxitekturasının əsasını təşkil edən mühüm siyasi sənəddir.
Şuşa Bəyannaməsinin imzalanmasının xüsusi simvolik mənası var. Sənəd Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində əldə etdiyi tarixi Zəfərdən sonra işğaldan azad edilmiş Şuşada imzalanmaqla, qardaş Türkiyənin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə verdiyi dəstəyin növbəti təsdiqi oldu. Bu addım həm də bütün dünyaya Azərbaycan-Türkiyə birliyinin sarsılmaz olduğunu nümayiş etdirdi.

Bəyannamənin məzmununa nəzər saldıqda görürük ki, sənəd siyasi, hərbi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, humanitar və informasiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Ən mühüm məqamlardan biri qarşılıqlı hərbi yardım öhdəliyidir. Bəyannaməyə əsasən, tərəflərdən birinin müstəqilliyinə, suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və ya beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına qarşı təhdid və ya təcavüz olduğu halda, bir-birinə lazımi dəstək göstərmək barədə razılığa gəliblər.

Sənəddə müdafiə sənayesində əməkdaşlığın gücləndirilməsi, silahlı qüvvələrin müasir tələblərə uyğun inkişaf etdirilməsi, birgə hərbi təlimlərin keçirilməsi və təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyanın artırılması da öz əksini tapıb. Bu müddəalar regionda sülhün və sabitliyin təmin olunmasına xidmət edən mühüm amillərdən biridir.
Şuşa Bəyannaməsi iqtisadi əməkdaşlıq baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır. Sənəddə nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin inkişafı, beynəlxalq dəhlizlərin genişləndirilməsi, enerji təhlükəsizliyi və qarşılıqlı investisiyaların təşviqi məsələləri xüsusi yer tutur. Xüsusilə, regionun nəqliyyat xəritəsini dəyişdirəcək layihələrin reallaşdırılması istiqamətində ortaq mövqe ifadə olunub.

Bəyannamədə Türk dünyasının birliyi, ortaq tarixi və mədəni irsin qorunması, gənclər siyasəti, təhsil, elm və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də mühüm prioritet kimi müəyyənləşdirilib. Bu, sənədin yalnız hərbi-siyasi deyil, həm də mənəvi və sivilizasiya xarakterli əhəmiyyət daşıdığını göstərir.

Bu gün Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin yol xəritəsi olmaqla yanaşı, regionda yeni geosiyasi reallıqların formalaşmasının əsas sütunlarından biri hesab olunur. Sənəd Ulu Öndər Heydər Əliyevin "Bir millət, iki dövlət" fəlsəfəsinin siyasi-hüquqi ifadəsi, Türk dünyasının həmrəyliyinin və strateji əməkdaşlığının parlaq nümunəsidir.
Şuşa Bəyannaməsi göstərdi ki, Azərbaycan və Türkiyə yalnız dost və qardaş ölkələr deyil, eyni zamanda ortaq maraqları, ortaq təhlükəsizlik məkanı və ortaq gələcək vizyonu olan müttəfiq dövlətlərdir. Bu sənədin tarixi əhəmiyyəti də məhz bundan ibarətdir. Azərbaycandan yüksələn bu birlik modeli bu gün regionun sabitliyi, təhlükəsizliyi və inkişafı üçün etibarlı təminatlardan biri kimi çıxış edir.

Bəhruz Quliyev
Səs qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 416   Tarix: 11 iyun 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Bu ərazilərə qar yağır

Azərbaycanda müşahidə olunan faktiki hava açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, ölkə ərazisində qeyri-sabit yağıntılı və küləkli hava şəraiti davam edir. Bəzi dağlıq ərazilərdə - Altıağac, Xınalıq, Qrız, Quba, Qusar, Şahdağ, Kəlbəcər, Laçın və Qubadlıda arabir qa

16 noyabr
.

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü

17 noyabr
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16 noyabr
.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Bakıda müşavirələr keçirildi - Qarlı havalara hazırlıq tədbirləri müzakirə olundu

Bakı şəhərinin bütün rayonlarında təsdiq edilmiş tədbirlər planlarına uyğun qış mövsümündə qarlı havalara hazırlıq tədbirləri davam edir. xəbər verir ki, ilk növbədə şəhər və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazır vəziyyətə gətirilib, bir sıra yaşayış və qeyri yaşayış binalarınd

17 noyabr
.

Bu hərbçilərin həyat yoldaşlarına müavinət ödənilməsi təklif olunur

Yeni xidmət yerinə köçən hərbçilərin həyat yoldaşlarına minimum əməkhaqqı məbləğində müavinət ödənilməsi təklif olunur. Bunu APA-ya açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Arzu Nağıyev bildirib. Arzu Nağıyev deyib ki, bununla bağlı "Hərb

17 noyabr
.

Mediaya ayrılan pul çox azdır - Deputat

Mediaya ayrılan pul çox azdır. xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin müzakirəsində deputat Hikmət Babaoğlu deyib. Deputat bildirib ki, düşüncəni, milli düşüncə platformasının keyfiyyətini təyin edən mediadır, televiziyalardır, televiziy

16 noyabr
.

Saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək

Azərbaycanda saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirə edilən Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, aşağıdakı hallardan biri olduqda saatlıq əməkhaqqı müəyyən ediləcək:

17 noyabr