Qadınların pensiya yaşı ilə bağlı SON XƏBƏR: İyulun 1-dən etibarən ...

Qadınların pensiya yaşı ilə bağlı SON XƏBƏR: İyulun 1-dən etibarən ...2026-cı il iyulun 1-dən qadınların pensiya yaşı 65-ə çatır. Beləliklə, Azərbaycanda qadınlar və kişilər üçün yaşa görə əmək pensiyasına çıxma yaşı eyniləşir. Bu məsələ artıq ictimaiyyətdə müzakirə obyekti olub. Ümumi olaraq qadınlarla kişilərin pensiya yaşının eyniləşdirilməsi gender bərabərliyi kimi təqdim edilir. Amma qadınların ailə və uşaqlara qulluq yükünü nəzərə alanlar fərqli düşünür.

Pensiya yaşının müəyyənləşdirilməsində əsas meyarlar hansılar olmalıdır? Ən uğurlu pensiya modeli necə ola bilər?

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Elçin Rəşidov deyib ki, pensiya yaşının təyinatında gender bərabərliyi yeganə meyar kimi götürülməməlidir:

"Gender bərabərliyi vacib prinsipdir, lakin qərar qəbul edilərkən digər demoqrafik göstəricilər, xüsusilə orta ömür uzunluğu da nəzərə alınmalıdır. İnsanların daha uzun yaşaması və əmək qabiliyyətini daha uzun müddət saxlaması pensiya sisteminə əlavə yük yaradır. Buna görə də orta ömür uzunluğu artdıqca ya pensiya yaşı tədricən artırılmalı, ya da sistemin maliyyə dayanıqlığını qorumaq üçün başqa mexanizmlər tətbiq olunmalıdır. Pensiya sistemi ilk növbədə maliyyə baxımından dayanıqlı olmalıdır. Bununla yanaşı, yalnız insanların nə qədər yaşadığına deyil, onların hansı yaşa qədər fiziki və psixoloji baxımdan işləyə bildiyinə də diqqət yetirilməlidir. Əgər insan müəyyən yaşa qədər əmək fəaliyyətini davam etdirə bilirsə, onun təcrübəsindən istifadə etmək məqsədəuyğundur".

İqtisadçı bildirib ki, mövcud sistemdə insanlar uzun illər tamştat işlədikdən sonra birdən-birə əmək bazarından ayrılır və pensiyaya çıxırlar:

"Halbuki insan əmək qabiliyyətini bir anda itirmir. Buna görə də pensiyaya keçid mərhələli şəkildə həyata keçirilməlidir. Məsələn, 60-62 yaşdan etibarən iş yükü azaldılaraq yarımştat iş rejiminə keçid təmin oluna bilər. Bu mərhələ bir neçə il davam etdikdən sonra şəxs tam pensiyaya çıxa bilər. Hətta iş yükünün 75, 50 və 25 faiz səviyyələrində mərhələli şəkildə azaldılması da mümkündür. Belə yanaşma həm psixoloji, həm də iqtisadi baxımdan faydalıdır. Bir çox insan pensiyaya çıxdıqdan sonra sosial həyatdan uzaqlaşdığı üçün psixoloji çətinliklərlə üzləşir. Mərhələli keçid isə bu prosesi daha rahat edər. Eyni zamanda, insanlar müəyyən qədər əməkhaqqı almaqda davam edər, gələcək pensiya təminatlarını gücləndirər və pensiya fondunun yükü azalardı. Bu model qadınlara münasibətdə də tətbiq oluna bilər. Məsələn, pensiya yaşını birdən-birə artırmaq əvəzinə, daha erkən yaşdan iş yükünü azaltmaq və sonrakı illərdə mərhələli şəkildə tam pensiyaya keçidi təmin etmək mümkündür. Bu, həm insanlar üçün daha rahat keçid yaradar, həm də pensiya sisteminin maliyyə dayanıqlığını gücləndirər".

Ekspert əlavə edib ki, yaşlı işçilərin böyük təcrübəsi iqtisadiyyat üçün dəyərli resursdur:

"Onlar tam ştat işləyə bilməsələr də, azaldılmış iş qrafiki ilə fəaliyyət göstərərək bilik və təcrübələrini bölüşə bilərlər. Bəzən uzun illərin təcrübəsinə malik bir işçinin məhdud iş yükü ilə gördüyü iş cavan kadrların ortaya qoyduğu göstəricilərdən daha yüksək nəticə verə bilər. Pensiya siyasətində ailə vəziyyəti də nəzərə alınmalıdır. Uşağa, yaşlıya və ya xəstəyə qulluq edən şəxslərin üzərinə mühüm sosial yük düşür. Buna görə də belə hallarda əlavə güzəştlərin tətbiqi məqsədəuyğun olar. Yəni daha çevik və insan yönümlü pensiya sistemi həm vətəndaşların rifahına, həm pensiya fondunun dayanıqlılığına, həm də iqtisadiyyatın inkişafına müsbət təsir göstərə bilər. Çünki yaşlı insanların enerjisi və təcrübəsi tam itmir, sadəcə əvvəlki dövrlə müqayisədə azalır. Bu səbəbdən onların əmək bazarında 8 saat deyil, 4 saat iş yükü ilə fəaliyyətini davam etdirməsi həm özləri, həm də cəmiyyət üçün faydalı ola bilər".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 7503   Tarix: 20 iyun 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Noyabr ayının pensiyaları ödənildi

Bu gün Bakı, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron rayonu üzrə noyabr ayının pensiyaları ödənilib. xəbər verir ki, bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu məlumat yayıb. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyind

17 noyabr
.

Şəmkirdə meyiti tapılanlarla bağlı - Yeni detallar

Ötən gün Şəmkirdə evdə iki nəfərin meyitinin tapılması ilə bağlı bəzi təfərrüatlar üzə çıxıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, ilkin araşdırmalar zamanı rayonun Varlı Həyat kəndində 1968-ci il təvəllüdlü Rəfi Mustafayevin özünə məxsus evdə qeyri-rəsmi münasibətdə yaşadığı qadını qətlə yetirməsin

17 noyabr
.

Din xadimləri ilə bağlı iddiaya - Rəsmi reaksiya

"Son günlər bəzi media subyektlərində və sosial şəbəkələrdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Qulluğu Məcəlləsində din xadimləri ilə bağlı guya əvvəllər mövcud olmayan yeni məhdudiyyətin tətbiq edildiyi barədə həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar yayılıb. Mövcud qanunvericilik aktları nəzərə alınmada

17 noyabr
.

Qədəşovun kürəkəninə 11 il həbs - "Atland" müsadirə edildi

"Təbriz" MTK-nın xüsusilə külli miqdarda dələduzluqda və başqa cinayətlərdə ittiham olunan rəhbəri Nofəl Hacıyev və şirkətin icraçı direktoru Talış Məhəmmədovun cinayət işi üzrə məhkəmə araşdırması başa çatıb. "Qafqazinfo"nun əldə etdiyi məlumata görə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsind

16 noyabr
.

"Parlament danışmaqxana deyil" - Spikerdən deputata irad

"Ötən gün keçirilən plenar iclasda çıxış üçün verilən reqlament 10 dəqiqədən 5 dəqiqəyə endirildi. Hansı deputat 3 dəqiqə danışmaq istəyirsə, danışsın. Başqalarına niyə yol göstərirlər? Bura Milli Məclisdir, danışmaqxanadır. Danışmağa sərhəd qoymaq olmaz". "Qafqazinfo" xəbər veri

17 noyabr
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16 noyabr
.

Azərbaycanda yerli QHT-lər yenidən qeydiyyata alınacaq

Azərbaycanda yerli QHT-lər və xarici QHT-lərin filial və ya nümayəndəlikləri qanunvericiliyə ediləcək dəyişikliklərlə əlaqədar yenidən dövlət qeydiyyatına alınmaq üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanına müraciət etməli olacaqlar. xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin 17 və 18 noyabr tarixlərində keçiriləcə

17 noyabr
.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr
.

Məktəblərdə payız tətili başladı

Bu gündən 2026-2027-ci tədris ili üzrə ümumi təhsil müəssisələrində beşgünlük payız tətili başlayıb. xəbər verir ki, payız tətili 16-20 noyabr tarixlərini əhatə edir. Belə ki, şənbə-bazar günləri nəzərə alınmaqla payız tətilindən sonra ilk dərs günü 6 günlük iş həftəsi ilə işləyən ümumi təhsil müəssisələrind

16 noyabr