Azərbaycanda orqan nəqli niyə inkişaf etmir? - Adil Qeybulla səbəbləri açıqladı

Azərbaycanda orqan nəqli niyə inkişaf etmir? - Adil Qeybulla səbəbləri açıqladı"Azərbaycanda orqan nəqli və transplantasiyanın inkişafı üçün müasir infrastruktur yaradılmalıdır. Bunun üçün ilk növbədə donor bankı formalaşdırılmalıdır".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında professor Adil Qeybulla deyib.

Professorun sözlərinə görə, donor bankı vahid səhiyyə sistemi kimi fəaliyyət göstərməlidir ki, ölkənin istənilən bölgəsində donor orqanı yarandığı anda onun qısa müddətdə ehtiyacı olan xəstəyə çatdırılması mümkün olsun:

"Belə bir sistem hələlik mövcud deyil. Düzdür, bununla bağlı müəyyən mərkəz yaradılıb və Etika Komissiyası fəaliyyət göstərir. Lakin həmin komissiyanın əsas vəzifəsi orqan verən və qəbul edən şəxslərin yaxın qohum olub-olmadığını, eləcə də prosesdə hər hansı kriminal halın mövcudluğunu araşdırmaqdan ibarətdir".

Professor bildirib ki, ölümündən sonra orqan bağışlanması ilə bağlı tətbiq olunan mexanizm də problemi tam həll etmir:

"Birincisi, həmin şəxslərin nə vaxt vəfat edəcəyi məlum deyil. İkincisi, ölüm anında orqanların transplantasiya üçün yararlı olub-olmayacağı da sual altındadır. Bu, müsbət tendensiyadır, lakin hələlik problemin həllində çox məhdud rol oynayır. Məsələn, dializ xəstələri gözləyə bilmir. Onların vəziyyəti günbəgün ağırlaşır. Kiminsə nə vaxtsa vəfat edəcəyi və həmin orqanın konkret xəstəyə uyğun gəlib-gəlməyəcəyi əvvəlcədən bilinmir. Ona görə də bu, praktik baxımdan real çıxış yolu deyil".

Adil Qeybullanın fikrincə, əsas diqqət beyin ölümü baş vermiş şəxslərin donor kimi istifadəsinə yönəldilməlidir:

"Bu gün belə hallar kifayət qədərdir. Məsələn, ağır yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində beyin ölümü baş vermiş şəxslərin orqanlarının götürülməsinə hüquqi və tibbi baxımdan operativ icazə verilməlidir. Təəssüf ki, valideynlərin və ümumilikdə cəmiyyətin böyük hissəsi psixoloji baxımdan buna hazır deyil. Bu problem həllini tapmalıdır. Axı niyə qardaş, bacı, ata və ya ana öz orqanını başqa şəxsə verməyə məcbur olmalıdır? İnsanlar bunu çox vaxt çıxılmaz vəziyyətdə edirlər və bununla öz sağlamlıqlarını da riskə atırlar. Dünyada bu məsələ hansı mexanizmlərlə tənzimlənirsə, Azərbaycanda da həmin təcrübə tətbiq edilməlidir".

Professor hesab edir ki, problemin həlli üçün hüquqi baza da tam təkmilləşdirilməlidir:

"Hüquqi prosedurlar elə qurulmalıdır ki, bu sahədə kriminal hallara heç bir imkan qalmasın. Bu, son dərəcə vacib məsələdir. Hələ də orqan transplantasiyası ilə bağlı müxtəlif kriminal söhbətlər dolaşır. Vaxtilə Azərbaycanda orqan qaçaqmalçılığı halları mövcud idi. Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi bunun qarşısını aldı. Ancaq yenə də hesab edirəm ki, bu sahədə kriminal risklər tamamilə aradan qaldırılmalıdır. Cəmiyyətin bu məsələyə münasibəti də beynəlxalq humanizm prinsiplərinə və yüksək mərhəmət hissinə əsaslanmalıdır".

Adil Qeybulla qeyd edib ki, hazırda dünyada heyvan orqanlarının, xüsusilə də donuz orqanlarının insanlara transplantasiyası istiqamətində ciddi elmi araşdırmalar aparılır:

"Donuzun genotipi gen mühəndisliyi vasitəsilə insan genotipinə mümkün qədər yaxınlaşdırılır. Məqsəd transplantasiyadan sonra orqanizmin həmin orqanı rədd etməsinin qarşısını almaqdır. Çünki orqan köçürülməsi əməliyyatın sonu demək deyil. Ən böyük problemlərdən biri transplantasiya edilmiş orqanın immun sistemi tərəfindən rədd edilməsidir. Bəzən köçürülmüş orqan orqanizmdə fəaliyyət göstərə bilmir və bədən onu qəbul etmir. Bu proses birbaşa immun sisteminin xüsusiyyətlərindən asılıdır. Ona görə də transplantasiyadan sonra da çoxsaylı tibbi problemlər qalır. Hazırda molekulyar biologiyanın nailiyyətləri sayəsində donuz orqanlarının insanlara uğurla köçürülməsi istiqamətində ciddi elmi işlər aparılır və gələcəkdə bu sahədə mühüm nəticələrin əldə olunacağı gözlənilir".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 406   Tarix: 29 iyun 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Güclü küləklə bağlı xəbərdarlıq

Noyabrın 17-də Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq edilib. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Şamaxı, Qobustan, Xızı, Xaçmaz, Siyəzən, Şabran

16 noyabr
.

Bakıda təcili yardım maşınında yük daşınır - Video

Bakıda təcili tibbi yardım avtomobili ilə yük daşınmasına dair görüntülər yayılıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, görüntülər sosial şəbəkələrdə paylaşılıb. Görüntülərdən aydın olur ki, ambulansda tikinti materialları daşınır. Məsələ ilə bağlı Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyindən (TƏBİB

16 noyabr
.

Uşaqları nəzarətsiz qoymayın! - Nazirlikdən müraciət

Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) uşaqların təhlükəsizliyi ilə bağlı əhaliyə müraciət edib. xəbər verir ki, müraciətdə deyilir:. "Fövqəladə Hallar Nazirliyi tərəfindən əhali arasında aparılan kütləvi maarifləndirmə işlərinə baxmayaraq, bir sıra hallarda azyaşlıların nəzarətsiz qalması nəticəsind

17 noyabr
.

Prezident İlham Əliyevdən milli teleradioya mühüm mesaj: Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği strateji vəzifədir

Prezident İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət Azərbaycanın informasiya siyasətinin prioritetləri, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və müasir media qarşısında dayanan vəzifələr baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının müraciəti bi

16 noyabr
.

10° şaxta olacaq

Noyabrın 17-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin axşam bəzi şəhərətrafı ərazilərdə qısamüddətli az yağı

16 noyabr
.

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü

17 noyabr
.

Novxanıda sərnişinlər avtobusda ekstrim yaşadı - Video

Paytaxtın Zabrat qəsəbəsi ilə Novxanı qəsəbələrini birləşdirən 537 saylı müntəzəm marşrut xəttində maraqlı anlar yaşanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Novxanı qəsəbəsi istiqamətində əsas yolun bağlı olması səbəbindən nəqliyyat vasitələri çimərliklərin ərazisi ilə hərəkət etməli olub. Bu zama

16 noyabr
.

"Mahal MTK"da rüşvət və özbaşınalıq - Müştəriləri belə aldadırlar

Sumqayıt şəhərində fəaliyyət göstərən "Mahal MTK" tərəfindən tikilib sakinlərə təhvil verilməli olan mənzillərlə bağlı ciddi problemlər yaranıb. Tikinti şirkətinin qanunsuz tələbləri və vədlərinə əməl etməməsi vətəndaşların haqlı narazılığına səbəb olub. Məlumata görə, "Mahal MTK"

16 noyabr
.

Milli kimliyin qorunması, Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği və informasiya təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyəti

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasının əhəmiyyətini və teleradionun dövlətçilik tariximizdək

16 noyabr