Çində Kainatı öyrənmək üçün Ayı alətə çevirməyin yolunu tapıblar
Çinli fiziklər müəyyən ediblər ki, Ayın qabığı ağ cırtdan cütləri və Süd Yolu qalaktikasındakı digər kompakt obyektlərin yaratdığı bəzi qravitasiya dalğalarını udmaq və onları onlarla dəfə gücləndirmək qabiliyyətinə malikdir.
Oxu.Az xəbər verir ki, alimlər "Physical Review Letters" jurnalında dərc olunan məqalədə bu kəşfin Yerin təbii peykindən məkan-zaman dalğalanmaları üçün "antena" kimi istifadə etməyə imkan verdiyini bildiriblər.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər: "Biz göstərdik ki, müəyyən tezlik diapazonlarında bu kosmik dalğalanmalar Ayın qabığı tərəfindən onlarla dəfə gücləndiriləcək ki, bu da Ayı nəhəng təbii detektora çevirir".
Çin Elmlər Akademiyasının (Pekin) Geologiya və Geofizika İnstitutunun dosenti Can Tszinxayın sözlərinə görə, hazırda mövcud olan yerüstü qravitasiya dalğası detektorları (LIGO, Virgo və KAGRA) yalnız ulduz kütləli qara dəliklərin, neytron ulduzlarının və bəzi digər kompakt obyektlərin birləşməsi nəticəsində yaranan yüksəktezlikli məkan-zaman dalğalanmalarını qeydə ala bilir.
Ağ cırtdan cütləri və erkən Kainatdan gələn qravitasiya dalğaları kimi bir çox maraqlı mənbələr isə bir neçə millihers tezliyində dalğalanmalar yaradır. Yerüstü detektorlar yüksək səs-küy səviyyəsinə görə bu siqnalları qeydə almaqda çətinlik çəkir. Bu vəziyyət alimləri Avropanın "eLISA" layihəsi və onun Çin analoqu olan "Tyançin" kimi kosmik qravitasiya rəsədxanalarının yaradılması üzərində işləməyə sövq edir. Hər iki layihənin 2030-cu illərin ikinci yarısında orbitə buraxılması planlaşdırılır.
Bu ideyadan çıxış edən çinli fiziklər Ayın relyefi və daxili quruluşunu nəzərə alan ətraflı kompüter modeli hazırlayıb, onun 1 millihersdən 1 hersədək tezlikli qravitasiya dalğaları ilə qarşılıqlı təsirini hesablayıblar. Hesablamalar göstərib ki, Ayın qabığı tezliyi 10 millihersdən çox olmayan dalğalanmaları əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirəcək. Bəzi tezlik diapazonlarında bu güclənmə təxminən 10 dəfəyə çata bilər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 642 Tarix: 07 iyul 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşKlozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün
Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul
7 noyabrUnitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb
Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə
7 noyabrKartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur
Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək
15 noyabrTurşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?
Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank
8 noyabrSahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?
İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona
8 noyabrSoyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir
Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin
15 noyabrMətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi
İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya
14 noyabr"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?
Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri
15 noyabrQadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB
Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay
15 noyabr