"Davamlı zorakılıq uşaqların psixologiyasında dərin izlər qoyur və gələcəkdə ciddi riskli davranışlara yol açır" - PSİXOLOQ

"Davamlı zorakılıq uşaqların psixologiyasında dərin izlər qoyur və gələcəkdə ciddi riskli davranışlara yol açır" - PSİXOLOQŞiddət görən uşaqlarda dərin psixoloji travmalar, sosiallaşma problemləri və aqressiya formalaşa bilər.Aqressivlik artır, yaşadıqları travmaları başqalarına qarşı şiddət və ya bullinq yolu ilə ifadə etməyə meyilli olurlar. Şiddət görən uşaqlarda hansı əlamətlər özünü büruzə verir?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a danışan Leyla Alışova bildirib ki, şiddətə məruz qalan uşaqların psixologiyası ciddi şəkildə zədələnə bilər:

"Şiddət fiziki, psixoloji, emosional və ya cinsi xarakter daşıdıqda onun təsiri uşağın inkişafına, davranışına və gələcək həyatına mənfi təsir göstərir.Davamlı zorakılıq uşaqların psixologiyasında dərin izlər qoyur və gələcəkdə ciddi riskli davranışlara yol açır.

Ən çox rast gəlinən psixoloji təsirlər bunlardır:

Güclü qorxu, narahatlıq və daimi stress.
Özünəinamın azalması və özünü dəyərsiz hiss etmə.
Depressiya, kədər və ümidsizlik hissi.
Aqressiv davranış və ya əksinə, həddindən artıq sakitlik və özünəqapanma.
Təhsil göstəricilərinin zəifləməsi, diqqət və yaddaş problemləri.
İnsanlara etibar etməkdə çətinlik və sosial münasibətlərdə problemlər.
Yuxu pozğunluqları, kabuslar və iştahanın dəyişməsi.

Uzunmüddətli dövrdə bu uşaqlarda psixi sağlamlıq problemləri, travma sonrası stress pozuntusu (TSSP), depressiya və narahatlıq pozuntularının yaranma riski arta bilər".

Psixoloq vurğulayıb ki, belə halların qarşısını almaq üçün uşağın təhlükəsiz mühitdə böyüməsi təmin edilməlidir.

"Valideynlər və müəllimlər zorakılığın əlamətlərini vaxtında tanımalıdırlar. Psixoloq və digər mütəxəssislərin dəstəyi təmin olunmalıdır. Uşağa sevgi, anlayış və emosional dəstək göstərilməli, onun fikirlərinə hörmətlə yanaşılmalıdır.
Vaxtında göstərilən psixoloji və sosial dəstək uşağın travmanı daha sağlam şəkildə aşmasına və normal inkişafını davam etdirməsinə kömək edə bilər".

Psixoloq şiddətə məruz qalan uşaqların hamısında eyni davranışların olmadığını da qeyd edib:

"Davamlı zorakılıq uşaqlarda bəzi riskli davranışlarla özünü göstərir. Bu davranışlar uşağın yaşadığı travmaya reaksiyası kimi ortaya çıxır.

Mümkün riskli vərdiş və davranışlar aşağıdakılardır:

Aqressiv davranış və ya dava etməyə meyillilik.
Yalan danışmaq və ya oğurluq kimi davranış problemləri.
Məktəbdən yayınmaq və dərslərə marağın azalması.
Sosial mühitdən uzaqlaşmaq və özünə qapanmaq.
Zərərli dost çevrəsinin təsiri altına düşmək.
Siqaret, alkoqol və ya digər zərərli maddələri sınamaq riskinin artması, xüsusilə yeniyetməlik dövründə
İnternet və ya kompüter oyunlarından həddindən artıq istifadə etməklə reallıqdan uzaqlaşmağa çalışmaq.

Davamlı zorakılıq görən uşaqlarda bu davranışlar qaçılmaz deyil. Ailənin, müəllimlərin, psixoloqların və digər etibarlı böyüklərin vaxtında dəstəyi uşağın sağlam inkişafına kömək edə və bu riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Uşağa təhlükəsiz, sevgi dolu və sabit mühit yaratmaq onun travmanı daha yaxşı aşmasına kömək edən ən vacib amillərdəndir".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 497   Tarix: 17 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək

Azərbaycanda saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirə edilən Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, aşağıdakı hallardan biri olduqda saatlıq əməkhaqqı müəyyən ediləcək:

17 noyabr
.

Bakıda DƏHŞƏT: Avtobus gənc qızı vuraraq öldürdü

Bakıda səhər saatlarında ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. -in "qaynar xətti"nə daxil olan məlumata görə, hadisə Koroğlu metrostansiyasının çıxışında qeydə alınıb. "Daewoo" markalı sərnişin avtobusu yolu keçən gənc qızı vurub. Zərbənin təsirindən ağır xəsarət ala

16 noyabr
.

Evə buraxılan qadın xəstəxana həyətində öldü

Bakıda 65 yaşlı qadın xəstəxananın həyətində vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Sabunçu rayonunda baş verib. Noyabrın 15-i saat 16 radələrində Maştağa qəsəbə sakini 1961-ci il təvəllüdlü Mətanət Ağasəlim qızı Məlikova qidadan (turşudan) zəhərlənərək xəstəxanaya yerləşdirilib. On

17 noyabr
.

Milli kimliyin qorunması, Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği və informasiya təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyəti

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasının əhəmiyyətini və teleradionun dövlətçilik tariximizdək

16 noyabr
.

Güclü küləkdə paytaxtda 32 ağac sınıb - Fotolar

Noyabrın 15-i axşam saatlarından başlayaraq paytaxtda əsən güclü külək nəticəsində ümumilikdə 32 ağac sınıb, 36 ağacın isə budaqları qırılıb. xəbər verir ki, bu barədə Baki Şəhər İcra Hakimiyyətinin (BŞİH) Mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, Bakıda ötən gündən etibarən müşahidə olunan gücl

16 noyabr
.

Sabah hava necə olacaq?

Noyabrın 18-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin gecə bəzi şəhərətrafı ərazilərdə az yağış yağacağ

17 noyabr
.

Bakıda təcili yardım maşınında yük daşınır - Video

Bakıda təcili tibbi yardım avtomobili ilə yük daşınmasına dair görüntülər yayılıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, görüntülər sosial şəbəkələrdə paylaşılıb. Görüntülərdən aydın olur ki, ambulansda tikinti materialları daşınır. Məsələ ilə bağlı Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyindən (TƏBİB

16 noyabr
.

İçərişəhərdə maşın park etməyin saatı 5 manatdır - RƏSMİ

"Qeyri-rezidentlər üçün qüvvədə olan tariflər ilk 15 dəqiqə üçün 3 manat, sonrakı hər saat üçün isə 5 manat təşkil edir. Avtomatlaşdırılmış sistem tərəfindən hesablanan 6 saat 4 dəqiqəlik parklanma müddəti üzrə 33 manatlıq ödəniş də müəyyən edilmiş tariflərə uyğundur. Tariflər və giriş şərtlər

16 noyabr
.

Milli Məclis gələn ilin büdcə zərfini I oxunuşda müzakirə edir

Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında gələn ilin büdcə zərfi, o cümlədən "2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılıb. xəbər verir ki, gələn il büdcənin gəlirləri 39 milyard 254 milyon manat (o cümlədən mərkəzləşdirilmiş gəlirləri 38 milyard 518 milyo

16 noyabr