Uşaqların şəxsi mesajlarına nəzarət: Valideynlər nələri bilməlidirlər?
"Məktəbəqədər və aşağı sinif şagirdlərinin onlayn ünsiyyətinə nəzarət etmək həm məqsədəuyğundur, həm də zəruridir".
Oxu.Az xəbər verir ki, bu mövzuda Gazeta.ru saytına rusiyalı pedaqoq-psixoloq Şamil Axmadullin məlumat verib.
Onun sözlərinə görə, indi bir çox bağça uşağının səsli və videomesajlaşma funksiyası olan ağıllı saatları, yaxud mobil telefonları mövcuddur. Yeddi yaşı olan uşaq yazmağı bacarsa da, o hələ kiberdələduzluq təhlükəsini, tanımadığı şəxslərə foto göndərməyin yolverilməzliyini və ya onlayn oyunlardakı həmyaşıdının əslində yaşlı biri ola biləcəyini dərk etmək iqtidarında deyil.
"Burada valideyn nəzarəti sərhədlərin pozulması deyil, birbaşa qoruma vəzifəsidir. Həmin dövrdə parollardan xəbərdar olmaq, uşağın kimlərlə əlaqə saxladığını izləmək, xüsusi filtrlər tətbiq etmək və qadcetləri ortaq istifadə sahələrində saxlamaq tələb olunur. Lakin prosesi gizli təqibə çevirməmək mütləqdir. Ən yaxşısı bunu açıq şəkildə bildirməkdir: "Sənin yaşın az olduğu üçün mən cihazındakı fəaliyyətlərinə nəzarət edirəm. Bu, avtomobildə təhlükəsizlik kəməri taxmaq kimi sənin müdafiən üçündür". Uşaqlar onlara qoyulan qaydaları dəqiq şəkildə anlamalıdırlar", - deyə mütəxəssis vurğulayıb.
Orta məktəb dövründə (orta hesabla 9-12 yaş arası) isə sərbəstlik tədricən artırılmalıdır. Bu yaş aralığı bir növ keçid mərhələsidir. Uşağın düşüncəsi daha da formalaşır və şəxsi sirləri meydana gəlir ki, bu da normal inkişaf göstəricisidir. Bu zaman kəsiyində tam nəzarət artıq zərərli ola bilər: mesajları xəbərsiz oxunan uşaqlar gizlin hərəkət etməyə, saxta profillər yaratmağa və məhdudiyyətləri aşmağa meyilli olurlar.
"İnanın, o bunu asanlıqla öyrənəcək. Şiddətli nəzarəti davam etdirmək əks reaksiya verəcək və övladınızın inamını sarsıdacaq. Davamlı izləmək əvəzinə ortaq məxrəcə gəlmək daha məqsədəuyğundur. Onlarla kibertəhlükəsizlik məsələlərini təhlil edin: yadlarla danışmamaq, fərdi məlumatları və şəkilləri paylaşmamaq, şübhəli və ya qorxuducu hərəkət edən şəxslər barədə valideynə məlumat vermək. Bəzən mesajlara birlikdə nəzər salmaq barədə razılığa gəlin. Yaxud uşaqda şübhə yaradan istənilən məqamı, xüsusən də yad profilləri sizə göstərməsini xahiş edin. Vəziyyətin ciddiyyətini anlamaq üçün onlara maarifləndirici videolar izlədin. Beləliklə, nəzarət prosesi təhlükəsizlik naminə müştərək əməkdaşlığa çevriləcək", - pedaqoq tövsiyə edib.
Yeniyetməlik dövründə isə şəxsi məkanın toxunulmazlığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onlar üçün fərdi yazışmalar müstəqil şəxsiyyət kimi formalaşmağın bir parçasıdır və mesajların gizlicə oxunması xəyanət kimi qiymətləndirilir. Valideynini bu cür hərəkət edərkən görən yeniyetmə uzun müddətə inamını itirir və özünə qapanır. Odur ki, burada qayda olduqca sadədir: şəxsi həyata hörmətlə yanaşılmalıdır. Ekspert əlavə edib ki, bu qaydanın yeganə istisnası yalnız ciddi təhlükənin olmasına əsaslı şübhələr yarandığı anlardır.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 665 Tarix: 24 iyul 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşDüyü bişirərkən bu səhvi etməyin
Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri
12 noyabrKlozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün
Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul
7 noyabrSoyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir
Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin
15 noyabrZirzəmidə iki il saxlanılan pendir dünyanın ən yaxşısı seçildi
Fransanın şərqindəki Yura dağlarında yerləşən zirzəmidə düz iki il saxlanılan "Komte" pendiri İspaniyanın Kordova şəhərində keçirilən "World Cheese Awards" müsabiqəsində dünyanın ən yaxşı pendiri adına layiq görülüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, nüfuzlu müsabiqənin münsiflə
13 noyabrArıqlamaq üçün 18:00-dan sonra yemək yeməyənlərə - Xəbərdarlıq
Endokrinoloq Qriqori Dolquşin arıqlamaq istəyən şəxslərin saat 18:00-dan sonra qidadan tamamilə imtina etməsinin sağlamlıq üçün zərərli olduğunu bildirib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, həkim bu barədə məlumat paylaşıb. Mütəxəssis izah edib ki, insan acqarına yatdıqda ya gecə yarısı oyanıb yemə
17 noyabrGöbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?
Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal
12 noyabrDünyada sahili olmayan yeganə dəniz
Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ən yaxın qur
14 noyabr"Alatoranlıq" serial olur
"Netflix" platforması məşhur "Alatoranlıq" franşizası əsasında animasiya serialı hazırlayacaq. Axşam.az xəbər verir ki, "Netflix" artıq serialın iki mövsümünü sifariş edib. Layihə Stefani Mayerin "Gecəyarısı günəşi" romanı əsasında çəkiləcək. Əsərdə ilk "Alatoranlıq"
10 noyabrUnitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb
Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə
7 noyabr