"Naxçıvanın gələcəyi Azərbaycanın ümumi inkişaf strategiyasının ayrılmaz hissəsidir" - DEPUTAT

Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvan televiziyasına müsahibəsinə geniş şərh
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvan televiziyasına verdiyi müsahibə Azərbaycanın dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərinin, xüsusilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının gələcək inkişaf perspektivlərinin və regionda formalaşan yeni siyasi-iqtisadi reallıqların qiymətləndirilməsi baxımından diqqət çəkən hadisə kimi dəyərləndirilə bilər.

Müsahibənin əsas əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, Naxçıvan məsələsi Azərbaycanın ümumi inkişaf strategiyasından ayrı deyil, ölkənin iqtisadi, nəqliyyat, enerji və regional siyasətinin mühüm tərkib hissəsi kimi təqdim olunur. Prezidentin əvvəlki çıxış və müsahibələrində də Naxçıvanın Azərbaycanın əsas hissəsi ilə nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi, yeni infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi və regionun iqtisadi potensialının artırılması məsələləri xüsusi yer tutub.

Naxçıvanın yeni inkişaf mərhələsi

Naxçıvan Azərbaycanın tarixində və dövlətçilik ənənəsində xüsusi mövqeyə malikdir. Muxtar respublikanın coğrafi mövqeyi onu Azərbaycan, Türkiyə və İran arasında mühüm strateji məkanlardan birinə çevirir.Bu baxımdan Naxçıvanın gələcək inkişafına yalnız sosial-iqtisadi məsələ kimi yanaşmaq kifayət deyil. Burada nəqliyyat-logistika imkanlarının genişləndirilməsi, yeni investisiyaların cəlb edilməsi, turizmin inkişafı, kənd təsərrüfatının modernləşdirilməsi, enerji potensialından səmərəli istifadə və müasir şəhərsalma layihələrinin həyata keçirilməsi bir-biri ilə əlaqəli proseslərdir.

Prezidentin əvvəlki açıqlamalarında Naxçıvanın Baş Planının hazırlanması, yaşıl enerji, kənd təsərrüfatı, suvarma və turizm sahələrində layihələrin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan istiqamətlər kimi göstərilib.

Nəqliyyat və kommunikasiya imkanları

Müsahibənin ən mühüm istiqamətlərindən biri Naxçıvanın Azərbaycanın digər əraziləri və qonşu ölkələrlə nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsi məsələsidir.Naxçıvanın nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi həm muxtar respublikanın iqtisadi inkişafına, həm də Azərbaycanın regional tranzit potensialının artmasına xidmət edə bilər. Azərbaycan ərazisində həyata keçirilən yol və dəmir yolu layihələri ölkənin Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarında rolunu daha da gücləndirir.

Prezident daha əvvəl bildirmişdi ki, Naxçıvanın Türkiyə ilə dəmir yolu bağlantısının yaradılması mühüm layihələrdən biridir. Eyni zamanda, Azərbaycanla Naxçıvan arasında İran ərazisindən alternativ nəqliyyat bağlantısının yaradılması istiqamətində də işlər aparılır. Bu yanaşma Naxçıvanın nəqliyyat baxımından alternativ marşrutlara malik olmasını və regional logistika mərkəzinə çevrilməsini sürətləndirə bilər.

Zəngəzur dəhlizi və regional əməkdaşlıq

Naxçıvanın gələcək inkişafından danışarkən Zəngəzur dəhlizi məsələsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu layihə reallaşdığı təqdirdə Azərbaycan ərazisinin müxtəlif hissələri arasında nəqliyyat əlaqələrinin möhkəmlənməsi ilə yanaşı, Türkiyə ilə daha əlverişli quru bağlantısının formalaşmasına şərait yarada bilər.
Burada mühüm məqam odur ki, nəqliyyat layihələri yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütün Cənubi Qafqaz üçün iqtisadi imkanlar yaradır. Yüklərin, sərnişinlərin və investisiyaların hərəkətinin artması region ölkələri arasında iqtisadi qarşılıqlı asılılığı gücləndirə bilər.

Prezidentin əvvəlki müsahibəsində də Naxçıvanın Azərbaycan, Türkiyə və İran istiqamətlərində nəqliyyat bağlantılarının genişləndirilməsinin region üçün mühüm iqtisadi nəticələr yaradacağı vurğulanıb.

Sülh və yeni regional reallıqlar

Müsahibənin digər mühüm aspekti Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin yeni mərhələsi ilə bağlıdır. Azərbaycan rəhbərliyinin 2026-cı il ərzindəki çıxışlarında sülh gündəliyi, kommunikasiyaların açılması və regionda davamlı sabitliyin təmin edilməsi məsələləri əsas mövzulardan biri olub.

Fevral ayında Prezident İlham Əliyev Münxendə Azərbaycan telekanallarına müsahibəsində Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində sülh prosesinin faktiki olaraq yeni mərhələyə keçdiyini, yekun hüquqi proseslərin isə Ermənistan tərəfinin atacağı addımlardan asılı olduğunu bildirmişdi.Bu kontekstdə Naxçıvanın geosiyasi əhəmiyyəti daha da artır. Çünki Azərbaycan, Ermənistan və Türkiyə arasında kommunikasiyaların açılması Naxçıvanın iqtisadi və tranzit imkanlarına birbaşa təsir göstərə bilər.

İqtisadi inkişaf üçün yeni imkanlar

Naxçıvanın inkişafında əsas məqsədlərdən biri regionun yalnız dövlət investisiyaları hesabına deyil, həm də özəl investisiyalar vasitəsilə inkişaf etdirilməsidir.Yeni nəqliyyat yollarının istifadəyə verilməsi logistika, ticarət, turizm, xidmət, kənd təsərrüfatı və sənaye sahələrində əlavə imkanlar yarada bilər. Xüsusilə Naxçıvanın coğrafi mövqeyi onun regional ticarət və logistika mərkəzinə çevrilməsi üçün ciddi üstünlükdür.
Azərbaycanın son illərdə qeyri-neft sektorunun inkişafına, regionlarda sahibkarlığın genişləndirilməsinə və yeni istehsal müəssisələrinin yaradılmasına yönəlmiş siyasəti Naxçıvan üçün də yeni perspektivlər yaradır.

Yaşıl enerji və kənd təsərrüfatı

Naxçıvanın inkişaf perspektivlərindən danışarkən yaşıl enerji xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Günəş enerjisi potensialı yüksək olan bölgələrdən biri kimi Naxçıvan bərpaolunan enerji layihələri üçün əlverişli imkanlara malikdir.
Enerji layihələrinin inkişafı həm əhalinin və müəssisələrin enerji təminatına, həm də yeni sənaye və istehsal sahələrinin yaradılmasına müsbət təsir göstərə bilər. Digər mühüm istiqamət kənd təsərrüfatıdır. Müasir suvarma sistemlərinin yaradılması, torpaqlardan səmərəli istifadə, aqrotexnologiyaların tətbiqi və emal sənayesinin inkişafı Naxçıvanın kənd təsərrüfatı potensialının daha geniş şəkildə reallaşdırılmasına imkan verə bilər.

Turizmin inkişafı

Naxçıvanın tarixi-mədəni irsi, təbii ehtiyatları və müalicəvi turizm imkanları bölgənin turizm sektorunun inkişafı üçün böyük potensial yaradır.Turizmin inkişafı yalnız mehmanxanaların və turizm obyektlərinin sayının artırılması demək deyil. Buraya yol və nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi, tarixi abidələrin qorunması, xidmət sektorunun inkişafı, yerli məhsulların tanıdılması və müasir turizm marşrutlarının yaradılması da daxildir.
Bu baxımdan Naxçıvanın inkişafının kompleks şəkildə həyata keçirilməsi regionda yeni iş yerlərinin yaranmasına və yerli sahibkarlığın genişlənməsinə səbəb ola bilər.

Azərbaycanın regional mövqeyi

Müsahibəyə daha geniş prizmadan yanaşdıqda Naxçıvan məsələsinin Azərbaycanın ümumi geosiyasi və iqtisadi strategiyasının bir hissəsi olduğu görünür.Azərbaycan son illərdə enerji, nəqliyyat, logistika və diplomatiya sahələrində regional rolunu artırmağa çalışır. Prezidentin müxtəlif beynəlxalq platformalarda verdiyi mesajlarda da əməkdaşlıq, sülh, bağlantılar və iqtisadi tərəfdaşlıq mühüm yer tutur.Bu baxımdan Naxçıvanın inkişafı Azərbaycanın regional bağlantılarının genişləndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan televiziyasına müsahibəsinə ümumi qiymət verərkən əsas məqamı belə ifadə etmək olar: Naxçıvanın gələcəyi Azərbaycanın ümumi inkişaf strategiyasının ayrılmaz hissəsidir.
Nəqliyyat-kommunikasiya layihələri, Zəngəzur istiqamətində bağlantı imkanları, Türkiyə və İranla əlaqələrin genişləndirilməsi, yaşıl enerji, kənd təsərrüfatı, turizm və yeni investisiyaların cəlb edilməsi Naxçıvanın qarşıdakı illərdə inkişafının əsas istiqamətlərini təşkil edə bilər.

Ən mühüm məsələ isə bütün bu proseslərin sülh və sabitlik şəraitində həyata keçirilməsidir. Regionda kommunikasiyaların açılması və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi Naxçıvanın coğrafi məhdudiyyətlərini tədricən iqtisadi üstünlüklərə çevirmək potensialına malikdir.

Beləliklə, 11 avqust tarixli müsahibənin əsas siyasi və iqtisadi mesajı Naxçıvanın Azərbaycanın gələcək regional inkişaf modelində xüsusi yer tutması, onun nəqliyyat, enerji, turizm və iqtisadi imkanlarının daha geniş şəkildə səfərbər edilməsi və bölgənin yeni regional əməkdaşlıq məkanına çevrilməsi perspektivi ilə əlaqələndirilə bilər.

Cavanşir Paşazadə
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin