Özəl bağçalarda uşaqlara qarşı zorakılıq: Nə baş verir? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son dövrlərdə uşaq bağçalarında tərbiyəçilərin azyaşlılara qarşı kobud və zorakı davranışı ilə bağlı yayılan görüntülər cəmiyyətdə ciddi narahatlıq yaradır. Xüsusilə valideynlərin övladlarını daha təhlükəsiz və keyfiyyətli xidmət ümidi ilə etibar etdiyi özəl bağçalarda belə halların gündəmə gəlməsi müəssisələrdə işçi seçimi, nəzarət mexanizmləri və tərbiyəçilərin peşə hazırlığı məsələlərini yenidən aktuallaşdırır. Əslində, bir uşağın bağçada fiziki və ya psixoloji zorakılığa məruz qalması təkcə konkret əməkdaşın davranışı kimi qiymətləndirilə bilməz.

Belə hallar müəssisənin uşaqların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün hansı nəzarət sisteminə malik olması, əməkdaşların necə seçilməsi və fəaliyyətlərinin necə qiymətləndirilməsi ilə bağlı suallar doğurur. Bəs əvvəllər daha yüksək xidmət və fərdi yanaşma ilə seçilən özəl bağçalarda bu kimi halların ortaya çıxmasının səbəbi nədir və burada əsas problem haradadır?
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, son dövrlərdə özəl bağçalarla bağlı səslənən narazılıqlar və uşaqlara qarşı fiziki və ya psixoloji təzyiq halları cəmiyyətdə haqlı olaraq ciddi rezonans doğurur. Onun sözlərinə görə, əvvəllər daha yüksək xidmət səviyyəsi, fərdi yanaşma və təhlükəsiz mühit kimi qiymətləndirilən bu müəssisələrdə belə neqativ halların baş verməsi kompleks səbəblərlə izah olunur: "Bu dəyişmənin əsas amilləri aşağıdakılardır:

Kommersiyalaşma və Kütləviləşmə: Özəl bağçaların sayının sürətlə artması və sahənin rəqabətli biznes sahəsinə çevrilməsi bəzi hallarda keyfiyyətin kəmiyyətə qurban verilməsinə gətirib çıxarır. Sahibkarlar üçün əsas məqsəd qazancın artırılması olduqda, xərclərin optimallaşdırılması adı altında əsaslı xidmətlərdən, xüsusilə də peşəkar kadr hazırlığından yayınırlar.

Kadr Seçimində Peşəkarlıq və Nəzarət Boşluqları: Bağçaların sürətlə çoxalması fonunda ixtisaslı, pedaqoji təhsilli və uşaq psixologiyasını bilən tərbiyəçi qıtlığı yaranır. Bəzi müəssisələr işə qəbul zamanı ciddi psixoloji və peşəkar yoxlamalar aparmadan, aşağı əməkhaqqı ilə istənilən namizədi işə cəlb edirlər. Bu da emosional zəkayı və dözümlülüyü aşağı olan şəxslərin uşaqlarla işləməsinə yol açır.

İş Yükü və Tükənmişlik (Burnout): Bir çox özəl bağçalarda tərbiyəçilərin üzərinə düşən iş yükü həddindən artıq yüksəkdir. Bir qrupda uşaq sayının normadan çox olması, uzun iş saatları və aşağı əməkhaqqı işçilərdə daimi stress, yorğunluq və psixoloji gərginlik yaradır. Nəticədə, dözümsüzlük nümayiş etdirən işçilər səbirsizlikdən qıcıqlanaraq qəbuledilməz üsullara əl atırlar.

Effektiv Daxili Nəzarət Mexanizmlərinin Olmaması: Bəzi bağçalarda valideynlərin gözünü boyamaq üçün yalnız fasad görüntüsü (gözəl interyer, reklamlar) yaradılır, lakin daxili proseslərə, xüsusilə də kameraların izlənilməsinə və işçilərin uşaqlarla davranışına rəhbərlik tərəfindən kifayət qədər nəzarət edilmir. Problemlər yalnız hadisə baş verib mediaya və ya hüquq-mühafizə orqanlarına çatdıqdan sonra üzə çıxır.

Hüquqi və İctimai Məsuliyyətin Zəifliyi: Bağça fəaliyyətinə verilən lisenziya və ya icazə mexanizmlərinin, eləcə də bu cür neqativ hallara görə tətbiq olunan cəzaların bəzən kifayət qədər sərt olmaması bəzi sahibkarları məsuliyyətsizliyə sövq edir. Valideynlərin də hüquqi savadlılığının və ya tələbkarlığının aşağı olması bəzi hallarda sui-istifadəyə şərait yaradır.

Bütün bunlara baxmayaraq, yüksək standartları qoruyub saxlayan, peşəkar və vicdanlı yanaşması ilə seçilən özəl bağçalar da mövcuddur. Lakin baş verən hər bir neqativ hal erkən yaş dövründə təhsil müəssisələrinə olan etimadı sarsıdır və dövlət səviyyəsində sərt nəzarət mexanizmlərinin tətbiqini zəruri edir".

Telegramda izləyin