Qarayara xəstəliyi ilə bağlı TƏHLÜKƏ: Ət alarkən DİQQƏTLİ OLUN

Qarayara xəstəliyinin heyvanlar arasında yayılması ət və digər heyvan mənşəli məhsulların təhlükəsizliyi məsələsini yenidən gündəmə gətirir. Xüsusilə xəstə və ya qəfil ölmüş heyvanların ətinin qida kimi istifadə edilməsi insan sağlamlığı üçün ciddi risk yarada bilər. Bu baxımdan kəsim məntəqələrində baytarlıq nəzarətinin və ətin satışdan əvvəl yoxlanılmasının əhəmiyyəti artır.

Bəs, kəsim məntəqələrindən alınan ətin qarayara və digər infeksiyalar baxımından təhlükəsizliyi necə təmin olunur və istehlakçı belə risklərdən qorunmaq üçün nələrə diqqət etməlidir?
Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən qida eksperti İlkin Şirinov bildirib ki, şəxsi təsərrüfatlarda heyvan saxlayan fermerlər baytarlıq nəzarətini gücləndirməlidirlər. Heyvanlar mütəmadi olaraq baytarlıq müayinəsindən keçirilməlidir.

""Öz təsərrüfatımdır, öz heyvanımdır, öz heyvanımın ətidir, mənə heç bir təsir edə bilməz" düşüncəsi absurddur və heç vaxt təhlükəsiz hesab oluna bilməz. Baytarlıq nəzarətində əsas məsələlərdən biri qarayara xəstəliyidir. Qarayara zoonoz xəstəlikdir və heyvandan insana keçə bilər. Buna görə də kəsimdən əvvəl mütləq baytarlıq müayinəsi aparılmalı, heyvanın klinik vəziyyəti qiymətləndirilməlidir. Xəstəlik və ya qarayara şübhəsi varsa, heyvan kəsimə buraxılmamalıdır. Kəsim baytarlıq nəzarəti altında və uyğun şəraitdə aparıldıqda ətin təhlükəsiz şəkildə satışa çıxarılması və istehlak edilməsi mümkün olur".

Ekspert bildirib ki, eyni zamanda, ətin hansı heyvana məxsus olduğu və hansı kəsim məntəqəsindən gəldiyi izlənilməlidir:

"Şübhəli hal varsa, həmin ət dövriyyəyə buraxılmamalıdır. Qarayara şübhəsi olan heyvanın özbaşına kəsilməsi çox təhlükəlidir. Bu, həm heyvanı kəsən şəxs, həm təsərrüfat sahibi, həm də həmin ətdən istifadə edən insanlar üçün yoluxma riskini artırır. Belə heyvanın kəsilərək ətinin restorana, bazara və ya digər satış nöqtələrinə aparılması ciddi risk yaradır. Kəsim məntəqəsində əldə olunan ətdə də qara yara törədicisinin olması mümkündür. Əgər kəsilən heyvan laborator müayinədən keçirilməyibsə, saxta laborator sənədi verilibsə və ya ətə formal şəkildə möhür vurularaq satışa göndərilirsə, belə risklər yarana bilər".

Onun sözlərinə görə, istehlakçı ətin təhlükəsizliyinə əmin olmaq üçün onun baytarlıq müayinəsindən keçdiyini təsdiq edən sənədlərə diqqət etməlidir:

"Baytarlıq-sanitariya ekspertizasından keçmə sənədləri, ətin mənşəyini təsdiq edən sənədlər və zəruri hallarda laborator müayinələrin nəticələri olmalıdır. Xüsusilə heyvanda xəstəlik şübhəsi varsa, laborator müayinə mütləq aparılmalıdır. "Əti yaxşı bişirdim, artıq heç bir xəstəliyə yoluxa bilmərəm, qarayara ola bilməz" düşüncəsi də düzgün deyil. Qarayara şübhəsi olan əti sadəcə yaxşı bişirmək və istehlak etmək təhlükəsiz üsul hesab olunmur. Qəfil ölmüş, xəstəlik şübhəsi olan və ya səbəbsiz şəkildə ölmüş heyvanın əti, həmçinin baytarlıq nəzarətindən kənarda kəsilmiş, mənşə və baytarlıq sənədləri olmayan ətlər istehlak üçün ciddi risk yaradır. Digər tərəfdən, restoran və kafelərdə ətin hansı mənbədən gətirildiyinin şəffaf olması vacibdir. Biz uzun müddətdir şəffaf mətbəx modelinə keçməyin vacibliyini deyirik. Təəssüf ki, bəzi restoran və kafelərdə "arxa qapı" modeli formalaşıb və ətlər həmin yolla gətirilir. Amma bu ətin haradan və hansı şəraitdə gətirildiyini bəzən heç kim bilmir".

Ekspert qeyd edib ki, bu gün şəhərin mərkəzində at əti satışının olması ilə bağlı iddialar da səslənir:

"Amma burada əsas suallardan biri həmin ətin şəhərə necə daxil olması, onun kəsimi və dövriyyəsi ilə kimin məşğul olmasıdır. Sənədsiz və mənşəyi məlum olmayan ətlərin dövriyyəyə buraxılması insanların sağlamlığı üçün ciddi risk yarada bilər".

Röyalə Xəyal

Telegramda izləyin