"Mən beləyəm" fikri hansı hallarda psixoloji müdafiəyə çevrilir? - AÇIQLAMA

"Mən beləyəm" fikri hansı hallarda psixoloji müdafiəyə çevrilir? - AÇIQLAMAİnsanların öz davranışlarını izah edərkən tez-tez "mən belə doğulmuşam", "xarakterim budur, dəyişə bilmərəm" kimi ifadələrdən istifadə etdiyinin şahidi oluruq.

Bəzən bu yanaşma insanın həqiqətən formalaşmış xarakter xüsusiyyətləri ilə əlaqəli olur, bəzən isə dəyişmək üçün məsuliyyət götürməkdən yayınmağın bir yolu kimi ortaya çıxır.

Bəs insanın xarakteri nə dərəcədə dəyişə bilər və "mən belə doğulmuşam" fikri hansı hallarda psixoloji müdafiəyə çevrilir?

Psixoloq Gülsər Qədirli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

""Mən belə doğulmuşam, dəyişə bilmərəm" fikrünü yalnız xarakter xüsusiyyəti kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. İnsan doğulduğu andan etibarən müəyyən temperament xüsusiyyətləri ilə dünyaya gəlir. Məsələn, kiminsə daha sakit, kiminsə daha emosional, kiminsə isə daha impulsiv olması temperamentlə əlaqəli ola bilər. Lakin temperament insanın bütün davranışlarını əvvəlcədən müəyyənləşdirmir.

İnsanın xarakteri həyat boyu formalaşır. Ailə münasibətləri, tərbiyə, sosial mühit, yaşanan hadisələr, şəxsi təcrübələr və insanın öz üzərində apardığı iş onun davranışlarına təsir göstərir. Buna görə də "mən belə doğulmuşam" ifadəsini bütün davranışların dəyişməz səbəbi kimi qəbul etmək doğru deyil.

Bəzi hallarda bu ifadə insanın özünü olduğu kimi qəbul etməsi deyil, dəyişiklik üçün məsuliyyətdən yayınması ola bilər. Xüsusilə insan öz davranışının başqalarına zərər verdiyini anlayır, lakin buna baxmayaraq "mən beləyəm" deyərək dəyişməkdən imtina edirsə, burada psixoloji müdafiə mexanizmindən danışmaq mümkündür. Çünki davranışı dəyişdirmək müəyyən səy, narahatlıq və məsuliyyət tələb edir və insan bəzən bundan qaçmaq üçün öz xüsusiyyətini dəyişməz xarakter kimi təqdim edir.

Digər tərəfdən, insanın hər xüsusiyyətini dəyişdirməsi də mümkün və ya zəruri deyil. Məsələn, introvert olmaq, sakit təbiətli olmaq və ya emosional reaksiya verməyə meyilli olmaq özlüyündə problem hesab olunmur. Əsas məsələ həmin xüsusiyyətlərin insanın həyatına və münasibətlərinə necə təsir etməsidir.

Əgər insan "mən belə doğulmuşam" deyərək özünə və ya başqalarına zərər verən davranışını əsaslandırırsa, bu artıq üzərində düşünülməli məsələdir. Xarakter müəyyən meyllər yarada bilər, amma davranış üzərində müəyyən qədər seçim və nəzarət imkanımız var. İnsan öz xüsusiyyətlərini tamamilə başqa birinə çevirməyə bilər, lakin həmin xüsusiyyətlərini necə ifadə etdiyini öyrənə və problemli davranışlarını dəyişə bilər.

Bu baxımdan "mən beləəm" cümləsi bəzən özünü tanımağın ifadəsi, bəzən isə dəyişməmək üçün yaradılan rahat izahdır. Hansı olduğunu müəyyən edən əsas məqam isə insanın bu xüsusiyyətinin nəticələrini görməsinə və dəyişmək ehtiyacı yarandıqda buna münasibətinə bağlıdır".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 923   Tarix: 28 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

İçərişəhərdə maşın park etməyin saatı 5 manatdır - RƏSMİ

"Qeyri-rezidentlər üçün qüvvədə olan tariflər ilk 15 dəqiqə üçün 3 manat, sonrakı hər saat üçün isə 5 manat təşkil edir. Avtomatlaşdırılmış sistem tərəfindən hesablanan 6 saat 4 dəqiqəlik parklanma müddəti üzrə 33 manatlıq ödəniş də müəyyən edilmiş tariflərə uyğundur. Tariflər və giriş şərtlər

16 noyabr
.

10° şaxta olacaq

Noyabrın 17-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin axşam bəzi şəhərətrafı ərazilərdə qısamüddətli az yağı

16 noyabr
.

Məktəblərdə sərt qaydalar tətbiq oluna bilər: Cərimə, qırmızı kart və uzaqlaşdırılma

Azərbaycanda müəllimlər üçün yeni öhdəliklər müəyyənləşdirilib. İmzalanmış yeni qərara əsasən, təhsilverənlərin etik davranış qaydalarına əlavələr edilib. Yeni tələblərə əsasən, təhsilverənlər uşaqları fiziki və psixi zorakılığın bütün formalarından qorumalı, onları zərərli vərdişlərdən çəkindirməli

15 noyabr
.

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü

17 noyabr
.

Evə buraxılan qadın xəstəxana həyətində öldü

Bakıda 65 yaşlı qadın xəstəxananın həyətində vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Sabunçu rayonunda baş verib. Noyabrın 15-i saat 16 radələrində Maştağa qəsəbə sakini 1961-ci il təvəllüdlü Mətanət Ağasəlim qızı Məlikova qidadan (turşudan) zəhərlənərək xəstəxanaya yerləşdirilib. On

17 noyabr
.

Məktəblərdə payız tətili başladı

Bu gündən 2026-2027-ci tədris ili üzrə ümumi təhsil müəssisələrində beşgünlük payız tətili başlayıb. xəbər verir ki, payız tətili 16-20 noyabr tarixlərini əhatə edir. Belə ki, şənbə-bazar günləri nəzərə alınmaqla payız tətilindən sonra ilk dərs günü 6 günlük iş həftəsi ilə işləyən ümumi təhsil müəssisələrind

16 noyabr
.

Güclü küləklə bağlı xəbərdarlıq

Noyabrın 17-də Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq edilib. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Şamaxı, Qobustan, Xızı, Xaçmaz, Siyəzən, Şabran

16 noyabr
.

Daha bir vəkil həbs edildi

Azərbaycanda daha bir vəkil həbs edilib. "Qafqazinfo"nun əldə etdiyi məlumata görə, vəkil Elçin Əmirov polis tərəfindən tutulub. 9 saylı vəkil bürosunda fəaliyyət göstərən vəkil polisə daxil olan vətəndaş şikayəti əsasında cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib. Ona qarşı Cinayət Məcəlləsinin 178.2.2-c

16 noyabr
.

Saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək

Azərbaycanda saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirə edilən Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, aşağıdakı hallardan biri olduqda saatlıq əməkhaqqı müəyyən ediləcək:

17 noyabr