Orta əslərdə insanlar gecə iki dəfə yatırdılar - Birinci və ikinci yuxu nədir?

Orta əslərdə insanlar gecə iki dəfə yatırdılar - Birinci və ikinci yuxu nədir?Orta əsrlərdə insanların bütün gecəni fasiləsiz yatmadığı, yuxunun iki ayrı mərhələyə bölündüyü bildirilir. Tədqiqatçılar hesab edir ki, insanlar gecənin ortasında oyandıqdan sonra həmin vaxtı dua etməyə, söhbətləşməyə, ev işlərinə və həyat yoldaşları ilə vaxt keçirməyə sərf edirdilər.

Lent.az xəbər verir ki, bu barədə tarixi mənbələrə əsaslanan araşdırma aparılıb.

Araşdırmaya görə, insanlıq tarixinin uzun bir dövründə iki mərhələli yuxu adi hal sayılıb. İlk yuxu təxminən saat 21:00-23:00 arasında başlayıb və bir neçə saat davam edib. Bundan sonra insanlar bir-iki saat oyaq qalıb, daha sonra yenidən yataraq səhərə qədər dincəliblər.

Birinci yuxu və ikinci yuxu nə idi?
Tarixçi Rocer Ekirx qədim sənədlərdə birinci və ikinci yuxu ifadələrinin dəfələrlə işlədilməsinə diqqət çəkib.

Onun araşdırdığı mənbələrdən biri 1699-cu ildə İngiltərədə baş verən qətl hadisəsi ilə bağlı məhkəmə ifadəsi olub. Doqquz yaşlı Ceyn Rout ifadəsində anası ilə birlikdə birinci yuxudan sonra oyandıqlarını bildirib.

Bu detal tarixçinin marağına səbəb olub və o, başqa mənbələri də araşdırmağa başlayıb. Nəticədə oxşar ifadələrin ədəbi əsərlərdə, tibbi mətnlərdə, mahnılarda və digər tarixi sənədlərdə də yer aldığı müəyyən edilib.

Birinci və ikinci yuxudan Cefri Çoserin "Kenterberi hekayələri" əsərində də bəhs olunur. Oxşar məlumatlara yalnız İngiltərədə deyil, başqa ölkələrə aid tarixi mənbələrdə də rast gəlinib.

Plutarx və Livi kimi qədim müəlliflərin əsərlərində də iki mərhələli yuxuya dair qeydlərin olması bu yuxu rejiminin Orta əsrlərdən daha əvvəl də yayıldığını düşünməyə əsas verir.

İnsanlar gecənin ortasında niyə oyanırdı?
Gecə oyanan insanlar həmin vaxtı sadəcə yataqda keçirmirdilər. Bəziləri ev işləri görür, digərləri dua edir və ya düşüncələrə dalırdı.

Ailə üzvlərinin yataqda söhbət etməsi də adi hal hesab olunurdu. Evli cütlüklər üçün isə gecənin bu hissəsi birlikdə və daha sakit vaxt keçirmək imkanı yaradırdı.

Ekirxın araşdırmalarına əsasən, insanlar gecə tualetə getmək, tütün çəkmək və hətta qonşularına baş çəkmək üçün də yataqdan qalxırdılar. Bəziləri həmin vaxt gördükləri yuxular haqqında düşünürdülər.

O dövrdə yuxu şəraiti indiki dövrlə müqayisədə xeyli fərqli idi. İnsanlar bəzən qohumları və digər ailə üzvləri ilə eyni yataqda yatırdılar. Gigiyenik şərait də zəif olduğundan yataqlarda bit, birə və digər parazitlərə rast gəlinirdi.

İki mərhələli yuxu niyə yoxa çıxdı?
Tədqiqatçılar hesab edir ki, insanların yuxu vərdişlərinin dəyişməsində əsas amillərdən biri süni işıqlandırmanın geniş yayılması olub.

İşıqlandırmanın inkişafı insanlara gün batdıqdan sonra daha uzun müddət oyaq qalmağa imkan verib. Süni işıq eyni zamanda yuxu və oyaqlıq dövrünü tənzimləyən melatonin hormonunun ifrazına da təsir edə bilir.

Maraqlıdır ki, insanların bir neçə həftə ərzində saat və süni işıqlandırma olmadan yaşadığı təcrübələrdə iki mərhələli yuxu rejiminin yenidən təbii şəkildə yarandığı müşahidə olunub.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 417   Tarix: 06 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Evdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?

Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları

15 noyabr
.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

Quru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq

"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv

13 noyabr
.

Unitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb

Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə

7 noyabr
.

Mətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi

İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya

14 noyabr
.

Yarpaq dolmasının dağılmaması üçün bu üsuldan istifadə edin

Yarpaq dolması hazırlayarkən bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biri yeməyin bişmə zamanı dağılması, üst hissədəki dolmaların isə qurumasıdır. Lakin sadə bir mətbəx üsulu ilə bu problemin qarşısını almaq mümkündür. -a istinadən xəbər verir ki, yarpaq dolmasının bişərkən formasını qoruması üçü

16 noyabr
.

Sahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?

İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona

8 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

Mağara divarlarında 280 qədim təsvir tapıldı - 60 il yanından keçib, görməyiblər

İspaniyanın Kataloniya bölgəsindəki "Cova de la Font Major" mağarasında onilliklər boyu turistlərin diqqətindən yayınan 280 Paleolit dövrü qayaüstü oyması aşkar edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Katalan İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun alimləri Xosep Mariy

14 noyabr