Uğurlu qadının arxasında niyə həmişə "varlı kişi" axtarılır? - Cəmiyyətin psixoloji yanaşması - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA

Uğurlu qadının arxasında niyə həmişə "varlı kişi" axtarılır? - Cəmiyyətin psixoloji yanaşması - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMAAzərbaycanda uğurlu karyera quran, biznesdə tanınan və ya dövlət qurumlarında yüksək vəzifələrə yüksələn qadınlarla bağlı cəmiyyətdə bəzən peşəkarlıqdan çox onların şəxsi həyatı müzakirə olunur. Hətta belə qadınların əldə etdiyi mövqelərin arxasında mütləq imkanlı və ya nüfuzlu kişi olduğu, "sevgilisi hesabına irəlilədiyi" kimi əsassız iddialar səsləndirilir. Halbuki psixologiya və gender araşdırmaları qadınların xüsusilə ənənəvi olaraq kişilərin üstünlük təşkil etdiyi sahələrdə uğur qazandıqda əlavə sosial stereotiplərlə üzləşə bildiyini göstərir. Araşdırmalarda uğurlu qadınların eyni uğuru göstərən kişilərlə müqayisədə daha çox şəxsi mühakiməyə məruz qala bildiyi də qeyd olunur. Bəs niyə cəmiyyət qadının zəhməti, təhsili, bacarığı və peşəkarlığı əvəzinə onun şəxsi münasibətlərini uğurunun səbəbi kimi görməyə meyllidir?

Bu yanaşmanın arxasında qadın liderliyinə dair stereotiplər, uğurlu qadının "ənənəvi qadın obrazından" kənara çıxması və onun yüksək statusunu qəbul etməkdə yaranan psixoloji müqavimət dayana bilər. Elmi ədəbiyyatda qadınların rəhbər vəzifələrdə həm kompetent görünmək, həm də sosial gözləntilərə uyğun davranmaq məcburiyyətində qalması "ikiqat standart" problemi kimi araşdırılır. Bəs bu stereotiplər haradan yaranır və cəmiyyət niyə uğurlu qadının arxasında mütləq bir kişi axtarır?
Uğurlu qadının arxasında niyə həmişə "varlı kişi" axtarılır? - Cəmiyyətin psixoloji yanaşması - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMAMövzu ilə bağlı psixoloq Samirə Bağırova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, ümumiyyətlə Azərbaycan cəmiyyətində istənilən sahədə uğur əldə edən şəxsin peşəkarlığı yox, şəxsi həyatı müzakirə olunur. Bəs cəmiyyətimizdə niyə uzun zaman çərçivəsində insanları gördüyü işə görə deyil, şəxsi həyatına görə qiymətləndirirlər? Onun sözlərinə görə, çünki intellekti müzakirə etmək üçün, bilik, arqument və ən azından həmin sahəni anlamaq lazımdır: "İntellektual insana kiminsə şəxsi həyat maraqsızdır. Şəxsi həyatı müzakirə etmək isə daha asandır. İnsan bilmədiyi sahədə fikir yürütməkdənsə, hamının fikir bildirə biləcəyi mövzuya, yəni şəxsi həyata keçid edir. Məqsəd həmin insanı sadələşdirmək cəhdidir. Məhz uğurlu qadınların məsələsinə gəlincə isə, bunun kökündə əsrlərlə formalaşmış sosial düşüncə dayanır. Tarix boyu qadının təhsil alması,müstəqillik qazanması, qərarverici mövqelərə yüksəlməsi məhdudlaşdırılıb. Bu düşüncə o qədər dərin kök salıb ki, bu gün müasir qaydalara keçid etsək də, bir qadının öz zəhməti, biliyi və bacarığı ilə uğur qazana biləcəyini qəbul etmək, bir çox qadınlar üçün hələ də çətindir. Eyni zamanda burada qısqanclıq və sosial müqayisə də rol oynayır. Əslində bir qadının yüksəlişi başqa qadın üçün ilham mənbəyi olmaq əvəzinə, azərbaycan qadınları bunu özünə təhdid kimi qəbul edir.

Çünki daxili sualı oyqnır; " o bacardısa, bəs mən niyə bacarmadım? " Belə bir sual ilə üzləşmək isə narahatlıq yaradır. Asan yola əl atılır, həmin qadının uğurunu kiçiltmək, onun əməyini görünməz etmək və nailiyyətini hansısa kişinin adı ilə izah etmək. Məsələ tək bu deyil. Azərbaycan cəmiyyətində bir insanın şəxsi kimliyi, statusu qanundan üstündür. Və əgər bir ölkədə qanundan, qaydadan və institusional prinsiplərdən çox insanların kimliyi, tanışlığı və əlaqələri rol oynayırsa, bu, sistemin zəif olduğunu göstərir. Bu səbəbdən belə bir cəmiyyətdə qadın öz peşəkarlığına görə hər hansı bir vəzifəyə təyin olunsa da, bu şübhə doğurur. Sistem dəyişməlidir. Köhnə düşüncə istehsal edən təhsil sistemi sıfırlanmalı, yeni şüur səviyyəsinin formalaşması üçün yeni, dəyər sistemi yaradılmalıdır. Köhnə düşüncə tərzi ilə yeni cəmiyyət qurmaq mümkün deyil, olmayacaq da".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 322   Tarix: 08 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Güclü küləkdə paytaxtda 32 ağac sınıb - Fotolar

Noyabrın 15-i axşam saatlarından başlayaraq paytaxtda əsən güclü külək nəticəsində ümumilikdə 32 ağac sınıb, 36 ağacın isə budaqları qırılıb. xəbər verir ki, bu barədə Baki Şəhər İcra Hakimiyyətinin (BŞİH) Mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, Bakıda ötən gündən etibarən müşahidə olunan gücl

16 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Milli teleradio: Dövlətçilik ənənələrinin, milli kimliyin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğində strateji vasitə

"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin əsas istiqamətlərini, milli medianın cəmiyyət və dövlət qarşısındakı məsuliyyətini, eləcə də müasir dövrdə informasiya təhlükəsizliyini

16 noyabr
.

10° şaxta olacaq

Noyabrın 17-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin axşam bəzi şəhərətrafı ərazilərdə qısamüddətli az yağı

16 noyabr
.

Bakıda təcili yardım maşınında yük daşınır - Video

Bakıda təcili tibbi yardım avtomobili ilə yük daşınmasına dair görüntülər yayılıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, görüntülər sosial şəbəkələrdə paylaşılıb. Görüntülərdən aydın olur ki, ambulansda tikinti materialları daşınır. Məsələ ilə bağlı Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyindən (TƏBİB

16 noyabr
.

Bu hərbçilərin həyat yoldaşlarına müavinət ödənilməsi təklif olunur

Yeni xidmət yerinə köçən hərbçilərin həyat yoldaşlarına minimum əməkhaqqı məbləğində müavinət ödənilməsi təklif olunur. Bunu APA-ya açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Arzu Nağıyev bildirib. Arzu Nağıyev deyib ki, bununla bağlı "Hərb

17 noyabr
.

Deputat Ağalar Vəliyevin oğluna məxsus "Kristal Bakı" vətəndaşları aldadır?

Ölkənin aparıcı tikinti şirkətlərindən biri olan "Kristal Bakı" ASC (VÖEN - 3103396091) satışa çıxardığı mənzilləri alıcılara fərqli qiymətlərlə təqdim edir. "Real Azərbaycan" xəbər verir ki, şirkətin rəsmi saytı - " vasitəsilə satışa çıxarılan mənzillərin aylıq ödəniş məbləğlər

16 noyabr
.

"20 Yanvar"da qəza - Motosikletçi öldü

Bakıda ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə metronun "20 Yanvar" stansiyasının yaxınlığında qeydə alınıb. Hadisə zamanı avtomobil motosikletlə toqquşub. Nəticədə motosikleti idarə edən şəxs hadisə yerində ölüb

17 noyabr
.

Evə buraxılan qadın xəstəxana həyətində öldü

Bakıda 65 yaşlı qadın xəstəxananın həyətində vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Sabunçu rayonunda baş verib. Noyabrın 15-i saat 16 radələrində Maştağa qəsəbə sakini 1961-ci il təvəllüdlü Mətanət Ağasəlim qızı Məlikova qidadan (turşudan) zəhərlənərək xəstəxanaya yerləşdirilib. On

17 noyabr