İsgəndərin cəsədi haradadır? - Dünyanı fəth etdi, məzarı yoxa çıxdı

İsgəndərin cəsədi haradadır? - Dünyanı fəth etdi, məzarı yoxa çıxdıTarixin ən qüdrətli sərkərdələrindən biri olan Makedoniyalı İsgəndərin qurduğu imperiya üç qitəyə yayılıb. Lakin onun saysız-hesabsız şəhərləri fəth edən ordusundan, saraylarından və xəzinələrindən fərqli olaraq, məzarının yeri bu günədək müəyyən edilməyib. İsgəndərin nəşinin İsgəndəriyyənin altında, Misir səhrasında və ya başqa ölkədə gizlədilməsi barədə çoxsaylı fərziyyələr var.
Sonxeber.az lent.az-ın əməkdaşının bu mövzu ilə bağlı araşdırmasını təqdim edir:

Makedoniyalı İsgəndər eramızdan əvvəl 323-cü ildə Babildə, cəmi 32 yaşında ölüb. Onun ölüm səbəbi də məzarı qədər müəmmalıdır. Qədim mənbələrdə sərkərdənin yüksək hərarət, güclü ağrı və tədricən yaranan iflicdən sonra vəfat etdiyi bildirilir. Müasir tədqiqatçılar malyariya, tif, mədəaltı vəzin iltihabı və başqa xəstəlikləri mümkün səbəblər sırasında göstərirlər. Zəhərlənmə iddiasını təsdiqləyən qəti sübut isə yoxdur.

Cəsədi niyə iki il yolda qaldı?

İsgəndərin ölümündən sonra onun nəşinin mumiyalanaraq qızıl tabuta yerləşdirildiyi bildirilir. Möhtəşəm dəfn arabasının hazırlanması uzun çəkdiyi üçün cənazə karvanı yalnız təxminən iki il sonra yola çıxıb. İlkin plan İsgəndərin Makedoniyadakı kral məzarlığında dəfn olunması idi.

Ancaq sərkərdənin generalları arasında hakimiyyət uğrunda mübarizə başlamışdı. İsgəndərin cəsədinə sahib olmaq sadəcə dəfn məsələsi deyildi. Nəşi qoruyan şəxs özünü onun qanuni siyasi varisi kimi təqdim edə bilərdi. Misiri idarə edən Ptolemey cənazə karvanının yolunu dəyişdirərək nəşi öz nəzarətinə götürüb.

Əvvəl Memfis, sonra İsgəndəriyyə

Tarixi məlumatlara əsasən, İsgəndər əvvəlcə qədim Misirin mühüm mərkəzlərindən olan Memfisdə dəfn edilib. Sonradan onun nəşi özünün əsasını qoyduğu İsgəndəriyyə şəhərinə aparılıb. Burada "Soma" və ya "Sema" adlandırılan böyük bir məqbərədə saxlanıldığı ehtimal edilir.

Məzarın həqiqətən mövcud olduğunu göstərən əsas dəlillər qədim müəlliflərin qeydləridir. Roma imperatoru Avqustun İsgəndərin nəşini ziyarət etdiyi, onun başına qızıl tac qoyduğu və təsadüfən mumiyanın burnunu zədələdiyi yazılır. Yuli Sezarın da məqbərəni ziyarət etdiyi barədə məlumatlar var. Bu qeydlər İsgəndərin məzarının ən azı Roma dövründə İsgəndəriyyədə tanındığını göstərir.

Məzar necə yoxa çıxdı?

Eramızın IV əsrindən sonra məqbərə haqqında məlumatlar tədricən kəsilir. İsgəndəriyyədə baş verən zəlzələlər, sunamilər, dini qarşıdurmalar və şəhərin dəfələrlə yenidən qurulması qədim tikililərin böyük hissəsini məhv edib. Köhnə şəhərin bəzi əraziləri su altında qalıb, digər hissələrinin üzərində isə müasir binalar tikilib.

Məhz buna görə tarixçilərin ən güclü ehtimalı məzarın müasir İsgəndəriyyənin mərkəzində, qədim kral məhəlləsinin qalıqları altında yerləşməsidir. Şəhərin sıx məskunlaşması geniş qazıntı aparmağa imkan vermir. Arxeoloqların qarşısında duran əsas maneə sübutun azlığı deyil, ehtimal edilən əraziyə çatmağın çətinliyidir.

Üç əsas ünvan

Birinci ehtimal İsgəndəriyyədəki Nəbi Daniyal məscidinin altıdır. XIX əsrdən etibarən məscidin altında qədim tunellər və daş otaqların olduğu barədə məlumatlar yayılıb. Lakin burada İsgəndərin məzarını təsdiqləyən yazı, cəsəd və ya kral nişanı tapılmayıb.

İkinci ehtimal Misirin qərbindəki Siva vahəsidir. İsgəndər sağlığında buradakı Amon məbədinə gedib və kahinlər onu tanrının oğlu elan ediblər. Buna görə bəzi tədqiqatçılar onun məhz Siva yaxınlığında dəfn olunduğunu irəli sürüblər. Ancaq bu iddia elmi ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilən maddi sübutla təsdiqlənməyib.

Üçüncü ehtimal isə məzarın İsgəndəriyyənin qədim kral məhəlləsində, indiki Şəllalat bağlarının ətrafında yerləşməsidir. Burada aparılan qazıntılarda antik şəhərin küçələri, tikili qalıqları və İsgəndər dövrünə aid əşyalar aşkarlanıb. Bununla belə, məzarın özü hələ üzə çıxmayıb.

İstanbuldakı məşhur tabut ona aid deyil

İstanbul Arxeologiya Muzeyində saxlanılan "İsgəndər sarkofaqı" da tez-tez sərkərdənin tabutu hesab edilir. Əslində bu ad onun üzərində İsgəndərin döyüş səhnələrinin təsvir olunması ilə bağlıdır. Sidon kral nekropolundan tapılan sarkofaqın İsgəndərin cəsədinə aid olduğuna dair sübut yoxdur.

Azərbaycanla hansı əlaqəsi var?

İsgəndərin Azərbaycanla bağlı izi daha çox tarixi yaddaşda və ədəbiyyatda yaşayır. Nizami Gəncəvi "İsgəndərnamə" əsərində hökmdarı yalnız fateh kimi deyil, bilik axtaran filosof və ədalətli rəhbər kimi təqdim edib. Əsərdə İsgəndərin Bərdəyə gəlməsi və Nüşabə ilə görüşməsi təsvir olunur. Bu səhnələr tarixi sənəd deyil, böyük şairin yaratdığı bədii-fəlsəfi süjetdir. Nizaminin əsəri İsgəndər obrazının Azərbaycan mədəniyyətində əsrlər boyu yaşamasına mühüm təsir göstərib.

Bütün nəzəriyyələr arasında ən inandırıcı ünvan hələ də İsgəndəriyyədir. Qədim müəlliflər məzarın orada olduğunu bildirirlər, Roma hökmdarlarının ziyarətləri də bunu gücləndirir. Lakin üzərində İsgəndərin adı olan məqbərə, qalıqlar və ya genetik sübut tapılmayınca tarixçilər son nöqtəni qoya bilməyəcəklər. Dünyanı fəth edən hökmdarın son sirri, görünür, öz adını verdiyi şəhərin altında açılacağı günü gözləyir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 1002   Tarix: 08 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Evdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?

Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları

15 noyabr
.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

Quru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq

"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv

13 noyabr
.

Unitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb

Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə

7 noyabr
.

Mətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi

İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya

14 noyabr
.

Yarpaq dolmasının dağılmaması üçün bu üsuldan istifadə edin

Yarpaq dolması hazırlayarkən bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biri yeməyin bişmə zamanı dağılması, üst hissədəki dolmaların isə qurumasıdır. Lakin sadə bir mətbəx üsulu ilə bu problemin qarşısını almaq mümkündür. -a istinadən xəbər verir ki, yarpaq dolmasının bişərkən formasını qoruması üçü

16 noyabr
.

Sahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?

İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona

8 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

Mağara divarlarında 280 qədim təsvir tapıldı - 60 il yanından keçib, görməyiblər

İspaniyanın Kataloniya bölgəsindəki "Cova de la Font Major" mağarasında onilliklər boyu turistlərin diqqətindən yayınan 280 Paleolit dövrü qayaüstü oyması aşkar edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Katalan İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun alimləri Xosep Mariy

14 noyabr