Süni intellekt 2 500 illik məzarların sirrini açdı: İnsanları transa salırmış
ABŞ və Böyük Britaniyadan olan alimlər İtaliyada e.ə. V əsrə aid iki etrusk məzarını öyrənmək üçün süni intellekt və akustik analizdən istifadə ediblər.
Oxu.Az xəbər verir ki, işin nəticələri "Journal of Archaeological Method and Theory" jurnalında dərc olunub.
Tədqiqat göstərib ki, bu dəfn tikililəri sadəcə məqbərə deyil, qədim ziyarətçilərdə transa bənzər vəziyyət yarada bilən mürəkkəb "sensor maşınlar" ola bilərdi.
Alimlər komandası içəri daxil olanların ilk növbədə nəyə diqqət yetirdiklərini təhlil etmək üçün kompüter görmə alqoritmlərindən istifadə edib. Eyni zamanda, səsin necə yayıldığını və insana necə təsir etdiyini anlamaq üçün məzarların daxilində akustik parametrləri ölçüblər. Məlum olub ki, tədqiq edilən iki məzar - "Xoruz məzarı" və "Mavi demonlar məzarı" - ziyarətçilərə köklü şəkildə fərqli təcrübələr yaşadıb.
Belə ki, kiçik "Xoruz məzarı"nda səs boğuq olub, ziyarətçinin baxışı isə rənglənmiş təsvirlərin birindən digərinə rəvan şəkildə yönəlib. Alimlərin fikrincə, bu, əcdadların xatirəsini və sosial iyerarxiyanı möhkəmləndirməli olan sakit və nizamlı ritual effekti yaradıb. "Mavi demonlar məzarı"nda isə tamamilə fərqli mənzərə ilə qarşılaşılırdı - burada hündür tağları olan nəhəng kamera yerləşirdi. Akustik ölçmələr aşağı tezliklərdə reverberasiya müddətinin 7,5 saniyəyə çatdığını göstərib ki, bu da ən böyük kilsələrin akustikası ilə müqayisə edilə bilər.
Divarlardan birində nəhəng mavi demon təsvir olunub və süni intellekt alqoritmlərinə görə, bu təsvir dərhal diqqəti özünə cəlb edir. Güclü uğultu isə qədim insanda ciddi stres və dezorientasiya yaratmağa hesablanıb. Şok keçdikdən sonra ziyarətçi arxa divarın yerləşdiyi zonaya düşürdü və burada aşağı tezlikli uğultu onu trans vəziyyətinə sala bilərdi. Bununla da ziyarətçi ölülər dünyasına keçidə simvolik olaraq hazırlanırdı.
Alimlərin fikrincə, bu kəşf etruskların qavrayış psixologiyası haqqında dərin biliklərə malik olduqlarını və bu biliklərdən öz hakimiyyətlərini möhkəmləndirmək, eləcə də mürəkkəb dini mərasimlər keçirmək üçün istifadə etdiklərini sübut edir.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 463 Tarix: 08 sentyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşEvdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?
Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları
15 noyabrKlozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün
Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul
7 noyabrQuru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq
"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv
13 noyabrUnitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb
Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə
7 noyabrMətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi
İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya
14 noyabrYarpaq dolmasının dağılmaması üçün bu üsuldan istifadə edin
Yarpaq dolması hazırlayarkən bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biri yeməyin bişmə zamanı dağılması, üst hissədəki dolmaların isə qurumasıdır. Lakin sadə bir mətbəx üsulu ilə bu problemin qarşısını almaq mümkündür. -a istinadən xəbər verir ki, yarpaq dolmasının bişərkən formasını qoruması üçü
16 noyabrSahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?
İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona
8 noyabr