Dünya sürətlənib: Saatlardan ilk dəfə bir saniyə çıxarıla bilər

Dünya sürətlənib: Saatlardan ilk dəfə bir saniyə çıxarıla bilərAtom saatlarının göstərdiyi vaxtla Yerin fırlanması arasındakı kiçik fərqlər illərdir "artıq saniyə" adlanan düzəlişlərlə aradan qaldırılır. Lakin planetin son illərdə gözlənilmədən sürətlənməsi bu dəfə saata bir saniyə əlavə etmək əvəzinə bir saniyənin çıxarılmasını tələb edə biləcək yeni ehtimalı gündəmə gətirib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Günəş sutkası 24 saat hesab edilsə də, Yerin öz oxu ətrafında fırlanması yüksək dəqiqlikli zamanölçmə sistemləri baxımından tam sabit deyil. Buna görə də atom saatları ilə planetin fırlanmasını uyğunlaşdırmaq üçün 1970-ci illərdən etibarən müəyyən dövrlərdə artıq saniyə tətbiq edilir.

Düzəliş tələb olunduqda bu əməliyyatlar iyunun 30-da və ya dekabrın 31-də həyata keçirilir. Belə məqamlarda saatlar qısa müddət ərzində 23:59:60 göstərə və zaman ölçməsindəki kiçik fərq aradan qaldırıla bilər.

Bu dəfə saniyə əlavə etmək əvəzinə çıxarmaq lazım gələ bilər

Ay ilə Yer arasındakı qarşılıqlı təsir planetimizin fırlanma sürətinin milyardlarla il ərzində ümumilikdə azalmasına səbəb olur. Bununla belə, Yerin daxili strukturunda baş verən proseslər səbəbindən 2015-ci ildən etibarən əks istiqamətdə dəyişiklik müşahidə olunub və fırlanma sürəti artmağa başlayıb.

2016-cı ilə qədər həyata keçirilən bütün düzəlişlər zamanı saata müsbət artıq saniyə əlavə edilib. Son illərdəki sürətlənmə isə tarixdə ilk dəfə "mənfi artıq saniyə", yəni sistemdən bir saniyənin çıxarılması ehtimalını ortaya çıxarıb.

Problemin əsas hissəsi də bundan sonra başlayır. Kompüter sistemləri və texnoloji infrastrukturlar vaxtdan bir saniyənin çıxarılmasına hazır olmaya bilər. Belə bir dəyişiklik ciddi proqram təminatı problemlərinə səbəb ola bilər.

Beynəlxalq Çəkilər və Ölçülər Bürosu qarşıdakı ay Paris yaxınlığında keçiriləcək toplantıda artıq saniyənin gələcəyini yenidən müzakirə edəcək. Daha əvvəl bu tətbiqin 2035-ci ilə qədər ləğv edilməsi planlaşdırılmışdı. Yeni müzakirələrdə isə sistemin tamamilə dayandırılması məsələsi də gündəmdə olacaq.

Alternativ həll: artıq saat

Artıq saniyənin ləğv edilməsi halında atom saatları ilə Yerin fırlanması arasındakı fərq zaman keçdikcə toplanmağa davam edəcək. Bu problemin həlli üçün irəli sürülən variantlardan biri ayrı-ayrı saniyələr əvəzinə daha uzun zaman intervallarından istifadə etməklə "artıq saat" tətbiq etməkdir.

Təklifə əsasən, ümumi fərq 3 600 saniyəyə, yəni bir saata çatdıqda toplu düzəliş edilə bilər. Lakin bunun yaxın gələcəkdə gündəmə gələcəyi gözlənilmir. İlk artıq saniyənin tətbiq edildiyi 1972-ci ildən bəri ümumi fərq cəmi 27 saniyəyə çatıb.

Bu sürət davam edərsə, bir saatlıq düzəlişə ehtiyac yaranması minlərlə il çəkə bilər. Bu müddət ərzində zamanölçmə texnologiyaları da inkişaf etməkdə davam edir. Xüsusilə optik atom saatları standart atom saatlarının əldə etdiyi dəqiqlik səviyyəsini aşan yeni ölçmə imkanları təqdim edir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 830   Tarix: 11 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

"Alatoranlıq" serial olur

"Netflix" platforması məşhur "Alatoranlıq" franşizası əsasında animasiya serialı hazırlayacaq. Axşam.az xəbər verir ki, "Netflix" artıq serialın iki mövsümünü sifariş edib. Layihə Stefani Mayerin "Gecəyarısı günəşi" romanı əsasında çəkiləcək. Əsərdə ilk "Alatoranlıq"

10 noyabr
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12 noyabr
.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ən yaxın qur

14 noyabr
.

Turşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?

Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank

8 noyabr
.

Satın aldığı qırıq çaydan ona sərvət qazandırdı

İngiltərədə bir kolleksiyaçının cəmi 15 sterlinqə aldığı sınıq və qapaqsız çaydanlığın ABŞ-da istehsal edilmiş ən qədim çini nümunələrindən biri olduğu üzə çıxıb. Təxminən 30 ildir keramika kolleksiyası toplayan alıcının diqqətini çəkən tarixi əşya hərracda 575 min sterlinqə satılıb. Çaydanlıq Nyu-Yorkdak

7 noyabr
.

Sahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?

İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona

8 noyabr
.

Peçenyedə dadı dəyişən gizli səhv bu imiş

Peçenyelərin daha dadlı, yumşaq və ideal formada alınması üçün istifadə olunan inqrediyentlərin miqdarını dəqiq ölçmək vacibdir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər bunun üçün adi ölçü qablarından deyil, mətbəx tərəzisindən istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Peçenye hazırlanmas

11 noyabr
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15 noyabr
.

Mətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi

İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya

14 noyabr