Oktyabrın 1-dən bahalaşır - 25 manatdan UCUZ OLMAYACAQ

Oktyabrın 1-dən bahalaşır - 25 manatdan UCUZ OLMAYACAQOktyabrın 1-dən Azərbaycanda qiyməti 18 manat və ya daha aşağı olan bütün sabit genişzolaqlı internet tarifləri vahid minimum həddə - 25 manata keçiriləcək.

Dəyişiklik mobil rabitə və mobil internet paketlərinə şamil edilmir, yalnız fiber-optik və ADSL kimi sabit xətt xidmətlərini əhatə edir. Rəsmi izah tariflərin vahidləşdirilməsi və infrastrukturun inkişafı zərurəti ilə bağlıdır, amma qərarın iqtisadi məntiqi diqqətli təhlil tələb edir.

Nə dəyişir, kimin üçün dəyişir?

Hazırda bazarda 18 manata və ya daha ucuza fiber-optik yaxud ADSL xidməti təklif edən alternativ provayderlər mövcuddur. Bu o deməkdir ki, dəyişiklik təkcə iri operatorların qiymət siyasətini deyil, bütün bazar seqmentini, o cümlədən kiçik və regional provayderləri əhatə edəcək. Minlərlə abunəçi üçün ayda 7-15 manatlıq (10-18-dən 25-ə) məcburi xərc artımı deməkdir. Bu, ilk baxışdan texniki tənzimləmə kimi görünsə də, faktiki olaraq bazarın aşağı seqmentinin ləğvi deməkdir: 25 manatdan ucuz təklif etmək artıq mümkün olmayacaq.

"Vahidləşdirmə" arqumentinin iki üzü

Tariflərin vahidləşdirilməsi arqumenti adətən keyfiyyət standartlarının və infrastruktur investisiyalarının dayanıqlılığı ilə əsaslandırılır - ucuz tariflər şəbəkənin genişlənməsinə və texniki xidmətin keyfiyyətinə investisiyanı çətinləşdirə bilər. Bu, sənayedə tanınan arqumentdir və bəzi hallarda əsaslıdır: aşırı aşağı qiymətlər uzunmüddətli dövrdə xidmət keyfiyyətinin pisləşməsinə səbəb ola bilər.
Lakin bu arqumentin zəif nöqtəsi ondadır ki, minimum qiymət inzibati qərarla, bazar mexanizmi ilə deyil, inzibati qaydada müəyyən edilir. Normal rəqabət şəraitində qiymət səviyyəsini xərc strukturu, tələb-təklif balansı və texnoloji səmərəlilik formalaşdırır. Burada isə dövlət tənzimləyicisi bazarın aşağı hədddini, həm də kifayət qədər yüksək bir həddi özü təyin edir. Nəticə etibarı ilə, hazırda 18 manata səmərəli fəaliyyət göstərə bilən provayder də, bunu edə bilməyən provayder də eyni minimuma tabe olur. Bu, səmərəli oyunçunu cəzalandıran, səmərəsizi isə qorumaq riski daşıyan bir tənzimləmə formasıdır.

Rəqabət prinsipi ilə ziddiyyət

Azad bazar iqtisadiyyatının əsas prinsiplərindən biri budur ki, qiymət rəqabəti istehlakçı üçün fayda yaradan mexanizmdir - provayderlər daha ucuz və keyfiyyətli xidmət təklif etməklə bazar payı uğrunda mübarizə aparırlar. Minimum qiymətin inzibati qaydada müəyyən edilməsi məhz bu mexanizmi zəiflədir: qiymət artıq rəqabət alətinə deyil, tənzimləyici göstəricisinə çevrilir.
Bunun potensial nəticələri bir neçə istiqamətdə görünə bilər:

- İstehlakçı seçiminin daralması. Aşağı gəlirli abunəçilər üçün 18 manata qədər olan tarif çox vaxt yeganə əlçatan variant olub. Bu seçimin aradan qalxması internetin əlçatanlığına birbaşa təsir göstərə bilər.

- Qiymət əsaslı rəqabətin sıxışdırılması. Kiçik provayderlərin bazara giriş və orada qalma strategiyası çox vaxt aşağı qiymətə əsaslanır. Minimum tarif bu strategiyanı əlindən alır və rəqabəti yalnız keyfiyyət və marketinq müstəvisinə keçirir - bu da böyük, resurslu oyunçuların xeyrinə işləyə bilər. Nəticədə inhisarçılıq güclənəcək.

- Formal rəqabət, faktiki uyğunlaşma. Bazarda çoxlu provayder qalsa belə, hamısının eyni minimum qiymətdən başlaması bazarı "qiymət rəqabətindən" uzaqlaşdırıb, "xidmət fərqləndirməsinə" əsaslanan bir modelə sürükləyə bilər - bu, öz-özlüyündə mənfi deyil, amma azad bazar rəqabətindən fərqli bir formadır.

Əks arqument: tənzimləmənin məntiqi

Ədalətli olmaq üçün qeyd etmək lazımdır ki, telekommunikasiya kimi infrastruktur tutumlu sahələrdə tam sərbəst qiymət rəqabəti həmişə optimal nəticə vermir. Şəbəkə infrastrukturunun genişləndirilməsi, xüsusilə regionlarda, yüksək kapital tələb edir və çox aşağı tariflər bu investisiyanı maliyyələşdirməyi çətinləşdirə bilər. Bəzi ölkələrdə tənzimləyicilər məhz bu səbəbdən minimum keyfiyyət və qismən qiymət standartları tətbiq edir ki, "qiymət müharibəsi" xidmətin key­fiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olmasın. Bu baxımdan qərarın tam əsassız olduğunu iddia etmək düzgün olmazdı - sual daha çox tənzimləmənin formasında və şəffaflığındadır: minimum qiymətin necə hesablandığı, hansı xərc təhlilinə əsaslandığı açıqlanıbmı, sualı cavabsız qalır.

Yəni sabit internet tarifləri üçün vahid minimum qiymətin tətbiqi iki fərqli iqtisadi məntiqin toqquşmasını əks etdirir: bir tərəfdə infrastrukturun dayanıqlılığı və xidmət keyfiyyəti arqumenti, digər tərəfdə isə istehlakçı seçiminin məhdudlaşması və qiymət rəqabətinin zəifləməsi riski. Bu iki məntiqin tarazlığı yalnız qərarın şəffaflığı ilə ölçülə bilər - minimum həddin hansı xərc və keyfiyyət göstəricilərinə əsaslandığı ictimaiyyətə açıqlanmadan, tədbir sadəcə qiymət artımı kimi qəbul edilməyə məhkumdur. Əlavə olaraq, dəyişikliyin mobil internetə şamil olunmaması göstərir ki, rəqabət təzyiqi tam yox olmayacaq - lakin sabit xəttə ehtiyacı olan, xüsusilə yüksək sürət tələb edən abunəçilər üçün real alternativ seçim daralacaq. Son nəticədə, tənzimləyicinin əsas vəzifəsi yalnız qiyməti müəyyənləşdirmək deyil, bu addımın hansı ictimai maraqla əsaslandığını inandırıcı şəkildə izah etməkdir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 881   Tarix: 20 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Bölgələrdə şimşək çaxıb, leysan yağış yağıb - FAKTİKİ HAVA

Sentyabrın 17-si saat 21.00-a olan məlumata əsasən Şəki, Daşkəsən, Gədəbəy, Göy-göl, Quba, Ləzə, Qusar, Oğuz, Kişçay (Şəki), Balakən, Sarıbaş(Qax), Sahdağ, Zaqatala, Ceyrançöl, Tovuz, Ağstafa, Şəmkir, Mingəçevir, İsmayıllıda şimşək çaxıb, yağış yağıb. Bu barədə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyini

17 sentyabr 2021
.

Nyu-Yorkda köç edən yüzlərlə quş "Dünya Ticarət Mərkəzi"nin binasına çırpılaraq öldü - VİDEO

ABŞ-ın Nyu-York şəhərindən köç etmək istəyən yüzlərlə quş "Dünya Ticarət Mərkəzi"nin binasına çırpılıb. Nyu-York Quşları Qoruma qrupu quşların cənuba doğru uçduqları zaman işıqlar və yansıtıcı şüşələr səbəbindən yolu səhv saldıqlarını açıqlayıb. Nəticədə azı 300 quş ölüb

18 sentyabr 2021
.

Üzeyir Hacıbəylinin doğum günü Şuşada qeyd olunacaq

Bu gün Azərbaycan xalqının dahi oğlu, musiqi mədəniyyətimizin korifeyi Üzeyir Hacıbəylinin doğum günüdür. xəbər verir ki, 1995-ci ildə isə ümummilli lider Heydər Əliyevin fərmanı ilə dahi bəstəkarın anadan olmasının 110 illik yubileyi ərəfəsində 18 sentyabrın Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunması qərar

18 sentyabr 2021
.

Tovuzda sel suları məktəb və evlərə doldu - VİDEO

Axşam saatlarında qərb bölgəsinə yağan güclü yağış daşqınlara səbəb olub. Xüsusən, Tovuz rayonunun Yanıqlı və Əsrik-Cırdaxan kəndlərində sel suları kənd yollarını yuyub. Su orta məktəb binasına və bəzi evlərə dolub. Bundan əlavə, əkin sahələrinə ciddi ziyan dəyib. Hazırda Yanıqlı kəndində elektrik enerjisini

18 sentyabr 2021
.

Əri tərəfindən döyülən hamilə qadın özünü eyvandan atmaq istədi - ANBAAN GÖRÜNTÜLƏR

Əri tərəfindən döyülən hamilə qadın pəncərədən tullanmağa cəhd edib. -a istinadən xəbər verir ki, Braziliyanın Rio-De-Janeyro şəhərində həyat yoldaşına təcavüz edən adamın görüntüləri gündəm olub. Belə ki, əri tərəfindən döyülən 10 həftəlik hamilə qadının evinin pəncərəsindən tullanaraq qaçmağa cəh

17 sentyabr 2021
.

Azərbaycanda Təcili Yardımla pişik üstündə dava - VİDEO

Təcili Tibbi Yardımın operatoru ilə vətəndaşın səs yazısı sosial şəbəkələrdə müzakirəyə səbəb olub. Kimi təcili yardım operatorunu günahlandırıb, kimi isə zəng edən şəxsi qeyri-ciddilikdə qınayıb. xəbər verir ki, yayılan səs yazısına aydınlıq gətirilməsi üçün BAKU TV Təcili Tibbi Yardımla əlaqə saxlayıb

17 sentyabr 2021
.

ATS rabitə xidmətindən ŞİKAYƏT: "Belə sürünə-sürünə işlətməkdənsə..."

ın redaksiyasına ATS rabitə xidməti ilə bağlı şikayət daxil olub. Belə ki, şikayətçi Cəfər Məmmədovun sözlərinə görə, Binəqədi rayonu, Rəsulzadə qəsəbəsi, Əli Məmmədov küçəsində yerləşən 11 nömrəli binada günlərdir ki, internet bərbad vəziyyətdədir:. "Tək bizim "WiFi" olsa, modem aparatınd

18 sentyabr 2021
.

Vətən Müharibəsi Qəhrəmanlarına və şəhid ailələrinə mənzillərin sənədləri təqdim edildi

Bu gün Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən bir qrup Vətən Müharibəsi Qəhrəmanına və ölümündən sonra "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verilmiş şəxslərin ailə üzvlərinə mənzillərin sənədləri təqdim edilib. Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi məlumat yayıb

17 sentyabr 2021
.

Maqsud Mahmudov Azərbaycana belə gətirildi - VİDEO

Xəbər verdiyimiz kimi, axtarışda olan keçmiş iş adamı Maqsud Mahmudov Ukraynada saxlanılıb. "Qafqazinfo" Maqsud Mahmudovun Azərbaycana deportasiya edilməsinin görüntülərini əldə edib. Videodan görünür ki, o, aeroportdan Daxili İşlər Nazirliyi əməkdaşları tərəfindən maşına yerləşdirilərək aidiyyət

18 sentyabr 2021