Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi

Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi"Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi yalnız təhsil sisteminin qarşısında dayanan pedaqoji vəzifə deyil, cəmiyyətin gələcəyi ilə birbaşa bağlı olan mühüm sosial məsələdir. Dövlətin davamlı inkişafı, milli dəyərlərin qorunması, ictimai həmrəyliyin möhkəmlənməsi və gələcək nəsillərin məsuliyyətli vətəndaş kimi yetişməsi böyük ölçüdə gənclərin hansı dəyərlər əsasında formalaşmasından asılıdır.
Milli mənlik şüuru insanın özünü müəyyən xalqın, dövlətin və mədəniyyətin nümayəndəsi kimi dərk etməsi, həmin xalqın tarixinə, dilinə, mədəni irsinə və mənəvi dəyərlərinə münasibətinin formalaşmasıdır. Lakin bu anlayışı yalnız milli simvollara və tarixi hadisələrə münasibətlə məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Milli mənlik şüuru eyni zamanda vətəndaş məsuliyyəti, qanuna hörmət, ictimai davranış mədəniyyəti, ölkənin gələcəyinə münasibət və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hissidir".

Bunu Sonxeber.az-a danışan deputat Nəsib Məhəməliyev bildirib.

Deputat qeyd edib ki,bu baxımdan vətənpərvərlik anlayışına da daha geniş yanaşmaq lazımdır:

"Vətənpərvərlik yalnız hərbi xidmət və ya müharibə zamanı Vətənin müdafiəsi ilə əlaqələndirilə bilməz. Gəncin yaxşı təhsil alması, öz peşəsinə məsuliyyətlə yanaşması, qanunlara əməl etməsi, ictimai əmlakı qoruması, ətraf mühitə diqqət göstərməsi, ehtiyacı olan insana yardım etməsi və ölkəsinin inkişafına fayda verməyə çalışması da vətəndaşlıq və vətənpərvərlik mədəniyyətinin göstəriciləridir.

Azərbaycanın son onilliklərdə keçdiyi mürəkkəb tarixi proseslər gənc nəslin milli yaddaşının formalaşmasına xüsusi təsir göstərib. Qarabağ münaqişəsi, 44 günlük Vətən müharibəsi, 2023-cü ilin lokal xarakterli antiterror tədbirləri və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası ölkənin ictimai yaddaşında mühüm yer tutur. Bu hadisələrin gənclərə çatdırılması zamanı emosional yanaşma ilə yanaşı, tarixi faktların düzgün, obyektiv və mənbələrə əsaslanan şəkildə öyrədilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Tarixi yaddaşın məqsədi yalnız keçmişi xatırlatmaq deyil, gələcək üçün nəticələr çıxarmaqdır.

Burada təhsil müəssisələrinin rolu xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Məktəb şagirdə yalnız bilik verən məkan deyil, həm də onun sosial və vətəndaş şəxsiyyətinin formalaşdığı mühitdir. Tarix, ədəbiyyat, coğrafiya və digər fənlərin tədrisi milli dəyərlərin mənimsənilməsi üçün mühüm imkanlar yaradır. Bununla yanaşı, məktəbdə keçirilən tədbirlər formal xarakter daşımamalı, şagirdlərin müstəqil düşünməsinə və öz münasibətlərini ifadə etməsinə şərait yaratmalıdır.
Məsələn, tarixi şəxsiyyətlər və mühüm hadisələr haqqında yalnız tədbir keçirmək əvəzinə, şagirdlərə həmin dövrün sosial-siyasi şəraitini araşdırmaq, müxtəlif mənbələri müqayisə etmək, sənədlərlə işləmək və nəticə çıxarmaq imkanının verilməsi daha səmərəli nəticə yarada bilər. Belə yanaşma milli şüuru əzbərçilikdən çıxararaq düşüncə prosesinə çevirir".

Deputat vurğulayıb ki, ailənin rolu da burada əvəzsizdir:

"Uşağın Vətən, dövlət, tarix, dil və milli dəyərlər haqqında ilk təsəvvürləri ailədə yaranır. Valideynlərin öz davranışları, qanuna və cəmiyyətə münasibəti, tarixi hadisələr barədə söhbətləri uşağın dünyagörüşünə birbaşa təsir edir. Məktəbdə verilən tərbiyə ilə ailədə formalaşan dəyərlər arasında ziddiyyət yarandıqda proses çətinləşə bilər. Buna görə məktəb-valideyn əməkdaşlığı milli və vətəndaşlıq tərbiyəsinin mühüm istiqamətlərindən biri olmalıdır.Müasir dövrdə isə məsələyə yeni bir amil - informasiya mühiti əlavə olunub. Gənclər milli tarix və mədəniyyət haqqında məlumatları artıq yalnız müəllimdən və kitabdan almırlar. Sosial şəbəkələr, videoplatformalar, bloqlar və müxtəlif internet resursları onların dünyagörüşünün formalaşmasına ciddi təsir göstərir. Bu şəraitdə gəncə yalnız "doğru məlumatı" vermək kifayət deyil. Ona məlumatın mənbəyini yoxlamaq, faktla fikri ayırmaq, manipulyativ məzmunu tanımaq və müxtəlif mövqeləri müqayisə etmək bacarığı da öyrədilməlidir.

Milli mənlik şüurunun sağlam formalaşmasının digər mühüm şərti milli kimliklə tolerantlığın qarşı-qarşıya qoyulmamasıdır. Öz tarixini, dilini və mədəniyyətini sevən insanın digər xalqların mədəniyyətinə hörmət etməsi mümkündür. Azərbaycan cəmiyyətinin müxtəlif etnik və dini qrupların birgə yaşayış təcrübəsi bu baxımdan mühüm sosial kapitaldır. Gənc nəsildə milli kimlik hissi formalaşdırılarkən ayrı-seçkilik və düşmənçilik deyil, qarşılıqlı hörmət və məsuliyyət prinsipləri əsas götürülməlidir.

Vətənpərvərlik tərbiyəsində praktiki fəaliyyət də mühüm rol oynayır. Könüllülük, sosial layihələr, ekoloji aksiyalar, yaşlılara yardım, şəhid ailələri və müharibə iştirakçıları ilə bağlı sosial layihələr, tarixi və mədəni irsin qorunmasına yönəlmiş təşəbbüslər gənclərin cəmiyyətlə əlaqəsini gücləndirə bilər. Gənc öz əməyinin cəmiyyət üçün faydalı olduğunu gördükdə vətəndaş məsuliyyəti abstrakt anlayış olmaqdan çıxır.Digər tərəfdən, vətənpərvərlik tərbiyəsinin yalnız şüarlar üzərində qurulması müəyyən risklər yaradır. Gənclərə daim hazır fikirlər təqdim etmək əvəzinə onların sual verməsinə, müzakirə aparmasına və faktları təhlil etməsinə imkan yaradılmalıdır. Çünki möhkəm milli şüur düşünən, araşdıran və məsuliyyət daşıyan vətəndaşın formalaşması ilə bağlıdır.

Bu prosesdə müəllimin şəxsiyyəti də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müəllim yalnız dərs materialını çatdıran şəxs deyil, şagird üçün davranış nümunəsidir. Ədalətli münasibət, şagirdin fikrinə hörmət, fərqli düşüncəyə dözümlülük və peşə məsuliyyəti məktəbdə vətəndaşlıq mədəniyyətinin gündəlik nümunəsinə çevrilə bilər. Milli mənlik şüuru və vətənpərvərlik bir günlük tədbirlərlə formalaşan hisslər deyil. Bu, ailədən başlayan, məktəbdə sistemləşən, sosial mühitdə möhkəmlənən və insanın bütün həyatı boyu inkişaf edən prosesdir. Gənc nəslin Vətənə bağlılığı yalnız emosional çağırışlarla deyil, bilik, tarixi yaddaş, vətəndaş məsuliyyəti, əmək, təhsil, hüquq və ədalət anlayışları ilə möhkəmləndirilməlidir.Əsl məqsəd yalnız Vətəni sevən deyil, Vətənin gələcəyi üçün məsuliyyət hiss edən, düşünən, savadlı, qanuna hörmət edən və cəmiyyətə fayda verməyə çalışan vətəndaş yetişdirməkdir".

P.S. Yazı Azərbaycan Respublikası Media və Yayım Şurasının maliyyə dəstəyi ilə "Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi" mövzusuna uyğun olaraq dərc edilir.

Aysel Yusifqızı
Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 470   Tarix: 22 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Bölgələrdə şimşək çaxıb, leysan yağış yağıb - FAKTİKİ HAVA

Sentyabrın 17-si saat 21.00-a olan məlumata əsasən Şəki, Daşkəsən, Gədəbəy, Göy-göl, Quba, Ləzə, Qusar, Oğuz, Kişçay (Şəki), Balakən, Sarıbaş(Qax), Sahdağ, Zaqatala, Ceyrançöl, Tovuz, Ağstafa, Şəmkir, Mingəçevir, İsmayıllıda şimşək çaxıb, yağış yağıb. Bu barədə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyini

17 sentyabr 2021
.

Nyu-Yorkda köç edən yüzlərlə quş "Dünya Ticarət Mərkəzi"nin binasına çırpılaraq öldü - VİDEO

ABŞ-ın Nyu-York şəhərindən köç etmək istəyən yüzlərlə quş "Dünya Ticarət Mərkəzi"nin binasına çırpılıb. Nyu-York Quşları Qoruma qrupu quşların cənuba doğru uçduqları zaman işıqlar və yansıtıcı şüşələr səbəbindən yolu səhv saldıqlarını açıqlayıb. Nəticədə azı 300 quş ölüb

18 sentyabr 2021
.

Üzeyir Hacıbəylinin doğum günü Şuşada qeyd olunacaq

Bu gün Azərbaycan xalqının dahi oğlu, musiqi mədəniyyətimizin korifeyi Üzeyir Hacıbəylinin doğum günüdür. xəbər verir ki, 1995-ci ildə isə ümummilli lider Heydər Əliyevin fərmanı ilə dahi bəstəkarın anadan olmasının 110 illik yubileyi ərəfəsində 18 sentyabrın Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunması qərar

18 sentyabr 2021
.

Tovuzda sel suları məktəb və evlərə doldu - VİDEO

Axşam saatlarında qərb bölgəsinə yağan güclü yağış daşqınlara səbəb olub. Xüsusən, Tovuz rayonunun Yanıqlı və Əsrik-Cırdaxan kəndlərində sel suları kənd yollarını yuyub. Su orta məktəb binasına və bəzi evlərə dolub. Bundan əlavə, əkin sahələrinə ciddi ziyan dəyib. Hazırda Yanıqlı kəndində elektrik enerjisini

18 sentyabr 2021
.

Əri tərəfindən döyülən hamilə qadın özünü eyvandan atmaq istədi - ANBAAN GÖRÜNTÜLƏR

Əri tərəfindən döyülən hamilə qadın pəncərədən tullanmağa cəhd edib. -a istinadən xəbər verir ki, Braziliyanın Rio-De-Janeyro şəhərində həyat yoldaşına təcavüz edən adamın görüntüləri gündəm olub. Belə ki, əri tərəfindən döyülən 10 həftəlik hamilə qadının evinin pəncərəsindən tullanaraq qaçmağa cəh

17 sentyabr 2021
.

Azərbaycanda Təcili Yardımla pişik üstündə dava - VİDEO

Təcili Tibbi Yardımın operatoru ilə vətəndaşın səs yazısı sosial şəbəkələrdə müzakirəyə səbəb olub. Kimi təcili yardım operatorunu günahlandırıb, kimi isə zəng edən şəxsi qeyri-ciddilikdə qınayıb. xəbər verir ki, yayılan səs yazısına aydınlıq gətirilməsi üçün BAKU TV Təcili Tibbi Yardımla əlaqə saxlayıb

17 sentyabr 2021
.

ATS rabitə xidmətindən ŞİKAYƏT: "Belə sürünə-sürünə işlətməkdənsə..."

ın redaksiyasına ATS rabitə xidməti ilə bağlı şikayət daxil olub. Belə ki, şikayətçi Cəfər Məmmədovun sözlərinə görə, Binəqədi rayonu, Rəsulzadə qəsəbəsi, Əli Məmmədov küçəsində yerləşən 11 nömrəli binada günlərdir ki, internet bərbad vəziyyətdədir:. "Tək bizim "WiFi" olsa, modem aparatınd

18 sentyabr 2021
.

Vətən Müharibəsi Qəhrəmanlarına və şəhid ailələrinə mənzillərin sənədləri təqdim edildi

Bu gün Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən bir qrup Vətən Müharibəsi Qəhrəmanına və ölümündən sonra "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verilmiş şəxslərin ailə üzvlərinə mənzillərin sənədləri təqdim edilib. Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi məlumat yayıb

17 sentyabr 2021
.

Maqsud Mahmudov Azərbaycana belə gətirildi - VİDEO

Xəbər verdiyimiz kimi, axtarışda olan keçmiş iş adamı Maqsud Mahmudov Ukraynada saxlanılıb. "Qafqazinfo" Maqsud Mahmudovun Azərbaycana deportasiya edilməsinin görüntülərini əldə edib. Videodan görünür ki, o, aeroportdan Daxili İşlər Nazirliyi əməkdaşları tərəfindən maşına yerləşdirilərək aidiyyət

18 sentyabr 2021