Məktəblilərin və müəllimlərin vahid formaya keçidi: Təhsildə bərabərlik, yoxsa yeni müzakirə mövzusu?

Məktəblilərin və müəllimlərin vahid formaya keçidi: Təhsildə bərabərlik, yoxsa yeni müzakirə mövzusu?Təhsil sistemində vahid geyim məsələsi yalnız zahiri görünüşlə bağlı deyil. Bu məsələ məktəbdə sosial bərabərliyin təmin olunması, nizam-intizamın möhkəmləndirilməsi, müəllim nüfuzunun qorunması və sağlam təhsil mühitinin formalaşdırılması kimi mühüm istiqamətləri əhatə edir. Məktəblilərin vahid məktəb formasında, müəllimlərin isə müəyyən edilmiş geyim standartlarına uyğun şəkildə təhsil müəssisələrinə gəlməsi cəmiyyətdə müzakirəyə çıxarılmalı olan aktual məsələlərdəndir.

Əsas sual budur: məktəblilərin və müəllimlərin vahid formaya keçidi təhsil mühitində hansı dəyişikliklərə səbəb ola bilər və bu təşəbbüsün real faydası nədən ibarətdir?Müasir dövrdə məktəb yalnız bilik verilən məkan deyil, həm də uşaqların sosial münasibətlər qurduğu, şəxsiyyət kimi formalaşdığı və cəmiyyətin qaydalarını öyrəndiyi mühüm institutdur. Buna görə də məktəbdə yaradılan mühit uşaqların psixoloji vəziyyətinə, özünəinamına, davranışına və təhsilə münasibətinə birbaşa təsir göstərə bilər. Vahid geyim siyasəti də bu mühitin formalaşmasında müəyyən rol oynaya bilər.

Vahid məktəb forması sosial fərqlərin qabardılmasının qarşısını ala bilərmi?
Məsələnin ən vacib tərəflərindən biri sosial bərabərlikdir. Heç kimə sirr deyil ki, ailələrin maddi imkanları eyni deyil. Bir şagirdin bahalı geyimlər, markalı ayaqqabılar və müxtəlif aksessuarlarla məktəbə gəlməsi, digərinin isə daha sadə geyimdə olması uşaqlar arasında müqayisələrə yol aça bilər. Bəzi hallarda bu fərqlər lağlağıya, sosial təcridə və uşağın özünü başqalarından aşağı hiss etməsinə səbəb olur.

Vahid məktəb forması geyim üzərindən yaranan rəqabəti azaltmağa və şagirdlərin diqqətini zahiri görünüşdən daha çox təhsilə yönəltməyə kömək edə bilər. Məktəbli anlamalıdır ki, onun dəyəri geyindiyi paltarla deyil, biliyi, davranışı, istedadı və insani keyfiyyətləri ilə müəyyən olunur.

Lakin burada mühüm məqam var: vahid forma öz-özlüyündə bütün sosial bərabərsizlikləri aradan qaldırmır. Uşaqlar arasında fərqlər başqa formalarda da özünü göstərə bilər. Buna görə də forma siyasəti ayrı-seçkiliyə qarşı maarifləndirmə, psixoloji dəstək və məktəbdə sağlam münasibətlərin qurulması ilə müşayiət olunmalıdır.

Müəllimlərin vahid geyim standartları nəyi dəyişə bilər?

Müzakirənin digər mühüm istiqaməti müəllimlərin geyim məsələsidir. Müəllim şagird üçün yalnız dərs deyən şəxs deyil, həm də davranış və məsuliyyət nümunəsidir. Onun peşəkar görünüşü, ünsiyyət mədəniyyəti və şəxsi davranışı təhsil mühitinin ümumi atmosferinə təsir edir.

Müəllimlər üçün vahid geyim standartlarının müəyyənləşdirilməsi məktəbdə peşəkar mühitin möhkəmlənməsinə, səliqəli görünüş ənənəsinin formalaşmasına və pedaqoji fəaliyyətin ciddiliyinin vurğulanmasına xidmət edə bilər. Burada məqsəd bütün müəllimləri eyni geyimə məcbur etməkdən daha çox, peşəyə uyğun ümumi prinsiplər müəyyənləşdirmək olmalıdır.

Müəllimin geyimi onun peşəkarlığının yeganə göstəricisi deyil. Əsl nüfuz bilik, ədalətli münasibət, pedaqoji bacarıq, şagirdlərə hörmət və yüksək məsuliyyətlə qazanılır. Buna görə də geyim standartları müəllimin şəxsiyyətini və peşəkar müstəqilliyini məhdudlaşdıran deyil, məktəb mühitində səliqə və peşəkarlığı təşviq edən çərçivədə hazırlanmalıdır.
Şagird və müəllimlərin vahid geyim siyasəti məktəb mədəniyyətini gücləndirə bilər
Məktəbdə geyim qaydalarının müəyyənləşdirilməsi kollektivə mənsubiyyət hissini gücləndirə bilər. Şagird özünü məktəb icmasının bir hissəsi kimi hiss edir, müəllim isə peşəkar məsuliyyətini nümayiş etdirən ümumi davranış və görünüş prinsiplərinə əməl edir.

Ancaq şagirdlər və müəllimlər üçün eyni geyim tələblərinin tətbiqi düzgün yanaşma olmazdı. Çünki onların yaş xüsusiyyətləri, gündəlik fəaliyyətləri və peşə məsuliyyətləri fərqlidir. Şagird forması rahatlıq, təhlükəsizlik və hərəkət azadlığı nəzərə alınmaqla hazırlanmalı, müəllim geyim standartları isə peşəkar görünüşlə yanaşı, rahat iş şəraitini təmin etməlidir.Əsas məqsəd zahiri eynilik yaratmaq deyil, məktəbdə vahid dəyərlərə əsaslanan sağlam mühit formalaşdırmaqdır.

Vahid formanın tətbiqində sosial ədalət əsas şərt olmalıdır
Bu təşəbbüsün uğuru yalnız qaydaların qəbul edilməsindən asılı deyil. Ən mühüm məsələlərdən biri geyimlərin qiyməti və bütün ailələr üçün əlçatan olmasıdır. Əgər vahid forma ailələr üçün əlavə maliyyə yükü yaradarsa, bərabərliyi gücləndirmək məqsədi daşıyan təşəbbüs əks nəticə verə bilər.

Ona görə də formaların münasib qiymətə, keyfiyyətli və mövsümə uyğun hazırlanması vacibdir. Aztəminatlı ailələrin uşaqlarının geyimlə təmin olunması üçün dəstək mexanizmlərinin yaradılması da diqqətdə saxlanılmalıdır. Həmçinin valideynlərin və müəllimlərin rəyləri öyrənilməli, geyim qaydaları hazırlanarkən uşaqların sağlamlığı, rahatlığı və fərdi ehtiyacları nəzərə alınmalıdır.Məktəbdə vahidlik inzibati məcburiyyətlə deyil, düşünülmüş və ədalətli yanaşma ilə möhkəmlənməlidir. Qaydalar aydın olmalı, bütün şagirdlərə bərabər tətbiq edilməli və heç bir uşaq geyim imkanlarına görə alçaldılmamalıdır.

Təhsilin keyfiyyəti geyimlə deyil, biliklə ölçülür

Vahid forma ilə bağlı müzakirələrdə əsas məsələ unudulmamalıdır: məktəbin birinci vəzifəsi keyfiyyətli təhsil verməkdir. Müasir dərsliklər, peşəkar müəllimlər, müasir tədris metodları, təhlükəsiz məktəb mühiti və şagirdlərin fərdi inkişafına yaradılan imkanlar təhsil sisteminin əsasını təşkil edir.
Geyim qaydalarının tətbiqi bu hədəflərə kömək edən əlavə vasitə ola bilər, lakin təhsildəki bütün problemlərin həlli kimi təqdim edilməməlidir. Şagirdin uğurunu onun formasının rəngi və ya müəllimin geyim tərzi deyil, öyrənmək imkanları, müəllimin peşəkarlığı və təhsil mühitinin keyfiyyəti müəyyən edir.

Məktəbdə həqiqi intizam yalnız geyim qaydalarına əməl etməklə yaranmır. Bu, müəllimə hörmət, şagirdlər arasında qarşılıqlı anlayış, məsuliyyətli davranış, ədalətli münasibət və valideynlərlə əməkdaşlıq nəticəsində formalaşır.
Nəticə etibarilə, məktəblilərin vahid məktəb formasına, müəllimlərin isə vahid geyim standartlarına keçidi təhsil müəssisələrində sosial bərabərliyin, nizam-intizamın və peşəkar mühitin gücləndirilməsi baxımından müsbət addım ola bilər. Lakin bunun üçün təşəbbüs formal geyim tələbi səviyyəsində qalmamalı, sosial ədalət, əlçatanlıq, rahatlıq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanmalıdır.

Əsl məktəb mədəniyyəti bütün şagirdlərin eyni geyinməsi ilə deyil, hər bir uşağın özünü bərabərhüquqlu, təhlükəsiz və dəyərli hiss etməsi ilə ölçülür. Vahid forma bu məqsədə xidmət etdikdə əhəmiyyət qazanır. Çünki təhsildə əsas olan zahiri oxşarlıq deyil, bərabər imkanlar, keyfiyyətli bilik və gələcəyin məsuliyyətli vətəndaşlarının yetişdirilməsidir.

Vüqar İskəndərov
Milli Məclisin deputatı


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 2992   Tarix: 09 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Qardaş 13 yaşlı bacısını bıçaqladı

Bakıda 13 yaşlı qız bıçaqlanıb. -a istinadən xəbər verir ki, hadisə gecə saatlarında Suraxanı rayonu ərazisində baş verib. Belə ki, 2013-cü il təvəllüdlü A.Məmmədova bıçaq xəsarətləri ilə xəstəxanaya yerləşdirilib. İlkin məlumata görə, yeniyetmə qardaşı tərəfindən bıçaqlanıb. Faktla bağlı araşdırmala

14 noyabr
.

Telefona yüklədiyimiz tətbiqlər şəxsi məlumatlarımızı oğurlaya bilər - Təhlükə nədədir?

Smartfon istifadəçiləri gündəlik ehtiyaclarını qarşılamaq üçün Play Market vasitəsilə müxtəlif proqramlar yükləyirlər. Lakin tətbiqin rəsmi platformada yerləşdirilməsi onun tam təhlükəsiz olduğuna zəmanət vermir. Bəzi proqramlar istifadəçilərin şəxsi məlumatlarına, kontaktlarına, fotoşəkillərinə, məka

13 noyabr
.

Gənc əsgərlərlə görüşə məhdudiyyət qoyuldu

"Azərbaycan Ordusunda xidmətə yeni başlayan gənc əsgərlərin sağlamlığını qorumaq məqsədilə həyata keçirilən preventiv tədbirlərlə əlaqədar hərbi hissələrdə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulub". xəbər verir ki, bu barədə Müdafiə Nazirliyi (MN) məlumat yayıb. "Hərbi hissələrdə effekti

14 noyabr
.

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56 % artıb

Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Türkiyə ərazisindən Suriyaya 1 milyard 197,1 milyon kubmetr həcmində Azərbaycan təbii qazı göndərilib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin Enerji Bazarını Tənzimləmə Qurumunun (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu - EPDK) hesabatında qeyd olunub. Bu göstəric

14 noyabr
.

Hamilə qadının bıçaqlanmasından danışdılar - "Sürüyə-sürüyə çıxardıq"+Video

Xəbər verdiyimiz kimi, Tovuzda 24 yaşlı hamilə qadın qardaşı tərəfindən bıçaqlanıb. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, hadisə ilə bağlı şahidlər danışıb. "Qardaşı gəldi kafeyə, mətbəxə tərəf getdi. Orda bacısını bıçaqladı və getdi", - deyə hadisə şahidlərindn biri olan Əfsanə Məmmədov

14 noyabr
.

ŞAD XƏBƏR - Hər heyvana görə 1000 manat verilməsi təklif edilir

"İribuynuzlu heyvandarlıqda subsidiyadan yararlanmaq üçün qoyulan 50 baş cins və ya 100 baş mələz tələbinin ləğvi təklif olunur". -a istinadən xəbər verir ki, bunu deputat Vasif Qafarov Milli Məclisin Aqrar siyasət, Ailə, qadın və uşaq məsələləri, Elm və təhsil komitələrinin birgə iclasınd

13 noyabr
.

Bu tarixdə havanın temperaturu 5-10 dərəcə enəcək - XƏBƏRDARLIQ

Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə noyabrın 15-i gündüzdən 16-sı axşamadək gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bakıda və Abşeron yarımadasında, Hacıqabul, Xızı, Qusar

13 noyabr
.

Qaz limiti ilə bağlı ŞAD XƏBƏR - Sərfiyyat minimuma enəcək

Qış mövsümünün yaxınlaşması ilə daşınmaz əmlak və istilik sistemləri bazarında elektrikli kombilərə olan maraq əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Xüsusilə təbii qaz xətti olmayan yeni yaşayış sahələrində, bağ evlərində və sənaye obyektlərində elektrikli kombilər əsas alternativlərdən birinə çevrilib. Bazardak

15 noyabr
.

MİQ-dən keçə bilməyənlər repetitorluq edir: Şagirdlərin təhsil keyfiyyətinə kim nəzarət edir? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son illər təhsil sahəsində müzakirə doğuran məsələlərdən biri də müəllimlərin işə qəbulu imtahanından keçə bilməyən şəxslərin müxtəlif hazırlıq kurslarında repetitor kimi fəaliyyət göstərməsidir. Belə ki, dövlət ümumi təhsil müəssisələrində müəllim kimi çalışmaq üçün tələb olunan imtahan nəticəsini əld

13 noyabr