Avropanın qaz problemi: Bu qış çox soyuq olacaq - TƏHLİL

Avropanın qaz problemi: Bu qış çox soyuq olacaq - TƏHLİLAvropanın problemləri səngimək bilmir. Bir problemi həll etməmiş digəri başının üstünü kəsdirir. Bu dəfə "Köhnə dünya"nın enerji təchizatı ilə bağlı problemi yaranıb. Əslində isə Avropanın enerji böhranı ilə üzləşəcəyi illər öncədən proqnozlaşdırılırdı. Avropanın bir çox ölkələri qaz idxalında şaxələnmə üçün çalışsalar da, sözügedən məsələ vaxtında həllini tapmadı. Bu da indiki gərginliyin yaranmasına gətirib çıxardı. Bir sözlə, qazın qiymətinə görə bütün Avropa iqtisadiyyatı, az qala çökmək təhlükəsi altındadır.

Mövzu ilə bağlı "Kaspi" qəzetində təhlil yazısı yayımlanıb.

Ötən ay Avropa birjalarında qaz fyüçerslərinin qiyməti hər min kubmetr üçün 660 dollar olduğu halda, keçən həftə 970 dollara çatıb ki, bu da görünməmiş bir həddir. Yeraltı qaz anbarlarında də vəziyyət qənaətbəxş deyil. Oktyabr ayı olmasına baxmayaraq, bu, həddindən artıq aşağı səviyyə qəbul edilir. Yeraltı qaz anbarlarına qaz, əsasən, yay fəslində doldurulur. Qışda tələbat pik həddə çatdığı zaman yeraltı qaz anbarlarından istifadə olunur. Avropanın əsas problemlərindən biri də İttifaqa daxil olan ölkələrin hasilatının kəskin azalmasıdır. Hazırda Avropanın elə bir ölkəsi yoxdur ki, onun hasilatında artım qeydə alınsın. Proqnoz belədir ki, 2022-ci ilin ortalarına doğru Avropanın ən böyük təbii qaz yatağı olan "Groningen"də hasilat tamamilə dayana bilər. Avropanın elektrik istehsalının 24 faizini məhz qazın təşkil etdiyini nəzərə alaraq, qiymətlərin artması, elektrik enerjisinin qiymətlərini tarixdə ən yüksək səviyyəyə qaldırıb.

Bəziləri ilk gündən artımı Rusiya ilə bağlasalar da, artıq bu iddia Qərbin özü tərəfindən də təkzib olunur. "Linde Engineering" şirkətinin rəhbəri Yurqen Noviçki rəsmən bəyan edib ki, Avropada qaz böhranın səbəbini elə Avropanın özündə axtarmaq gərəkdir. Səbəblər sırasında isə ilk növbədə qazın nəqlini vaxtında çatdıra bilməmək, lokdaundan sonra tələbin təklifi keçdiyini nəzərə almamaq və s. göstərilib. Qərb ekspertləri hesablayıblar ki, 2020-ci ildə koronavirus pandemiyası fonunda qlobal iqtisadiyyat 4 faiz aşağı düşüb. Bu il isə dünya iqtisadiyyatının bərpa olunması, məhdudiyyətlərin qaldırılması fonunda iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində, o cümlədən enerji sektorunda müsbət tendensiya müşahidə edilib. Bu da enerjiyə tələbatı artırıb. Hətta analitiklər bu il rekord həcmdə - 6 faizlik artım proqnozlaşdırırlar. Bu da qaza olan tələbatı ilin sonuna kimi 4 faizə qədər artıracaq.

Hazırda Avropaya əsas qaz tədarükçüsü "Qazprom"dur. İqtisadi ekspert Viktoriya Voytsitskaya hesab edir ki, "qaz monopolisti" Avropanın diz üstə "süründüyü" anı gözləyir. Qalmaqallı "Şimal axını-2" qaz kəmərinin işə salınması halında, belə bir ssenari mümkündür. Analitiklər deyirlər ki, Rusiya Qərbi şantaj edir. Vladimir Putin açıq şəkildə deyir ki, Avropada qiymətlər "Şimal axını-2" qaz kəməri işə düşən kimi sabitləşəcək.

Artıq Rusiya qazını Baltik dənizinin dibi ilə Almaniyaya nəql edəcək "Şimal Axını-2" kəmərinə qazın doldurulmasına başlanıb. İsveçrədə mənzillənən və Rusiyanın "Qazprom" şirkətinin törəməsi olan "Nord Stream 2 AG" şirkəti bildirib ki, kəmər tədricən qazla doldurulacaq. "Şimal Axını-2" kəmərinin istifadəyə verilməsi Avropanın kəskin qaz çatışmazlığı ilə üzləşdiyi bir dövrə təsadüf edir. Almaniya mediası bildirir ki, qazın verilməsinə artıq bu ay başlana bilər. "Şimal Axını-2" Rusiya qazının ənənəvi tranziti olan Ukraynadan yan keçir. Kiyev və bir sıra Qərb ölkələri bu kəmərin tikintisinə qarşı idi. Kəmərin tikintisi Ukraynanı ildə 2 milyard dollar tranzit gəlirlərindən məhrum edəcək. Tam istismara verildikdən sonra bu kəmər vasitəsilə Avropa bazarına ildə 55 milyard kubmetr qaz nəql olunacaq.

Bəs belə bir durum Azərbaycana sərf edirmi? Əlbəttə, əlverişli hesab edilə bilər. Proqnozlar göstərir ki, qış sərt keçərsə, Avropada təbii qazın 1000 kubmetri hətta 1500 dolları keçə bilər. İnkişaf etmiş ölkələrin, o cümlədən Avropa dövlətlərinin təbii qaz istehlakını yaxın 10 ildə ən azı 15 faiz artıracağı gözlənilir. Bu isə mühüm qaz təminatçılarından biri kimi Azərbaycanın Avropanın enerji bazarında mövqeyinin daha güclü hala gəlməsini şərtləndirir. İlk növbədə o baxımdan ki, Azərbaycan qazı Avropa üçün yeni, etibarlı və uzunmüddətli mənbə hesab edilir. Bu kontekstdə ötən ilin sonunda tam istifadəyə verilmiş "Cənub Qaz Dəhlizi"ni xüsusi qeyd etmək olar.

Hazırda Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən ölkələrdən biri hesab edilir. 2,6 trilyon kubmetr təsdiqlənmiş qaz ehtiyatı olan və müvafiq ixrac infrastrukturuna malik Azərbaycan Avropa üçün etibarlı və uzunmüddətli enerji tərəfdaşıdır. "Cənub Qaz Dəhlizi"nin əsas seqmentlərindən biri olan TAP vasitəsilə ildə 8 milyard kubmetr qazın İtaliyaya, qalan 2 milyard kubmetr qazın isə Yunanıstan və Bolqarıstana nəql olunacağı nəzərdə tutulur. Lakin sonradan bu həcmlər artacaq və artıq bir sıra digər Avropa ölkələrinə də Azərbaycan qazı nəql ediləcək.

Avropadakı qaz böhranı Cənub Qaz Dəhlizinin nə qədər uzaqgörən bir layihə, Azərbaycanın onu reallaşdırmaq üçün çəkdiyi bütün əziyyətlərin səmərəli olduğunu bir daha sübuta yetirir. Halbuki, bir vaxtlar ona çəkilən xərclər səmərəsiz hesab edilirdi. Beləliklə də, Avropadakı qiymət artımları gələcəkdə Azərbaycanın TANAP və TAP kimi strateji layihələrinin əhəmiyyətini daha da böyüdür.


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 1383   Tarix: 17 oktyabr 2021  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Zəng edən bank əməkdaşıdır, yoxsa dələduz? - ARAŞDIRMA

Mütəxəssislər deyirlər ki, müştəri ilə bağlı məxfi məlumatların çoxu bankda olur və əməkdaşın müştəridən həmin məlumatları istəməyinə ehtiyac yoxdur. Əgər bunu soruşurlarsa, deməli.... . Bank kartlarından oğurluq, oğurluğa cəhd hallarının sayı son vaxtlar xeyli artıb. Bank adından zəng edərək, yaxu

17 oktyabr 2021

Bakı neftinin qiyməti 86 dolları ötdü

Dünya birjalarında neft qiymətləri bahalaşıb.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, "Brent" markalı neftin bir barreli bahalaşaraq 84,86 dollar, yüngül neftin bir barreli isə 82,28 dollar olub.. . "Azəri Layt" markalı neftin 1 barreli 86,45 dollar təşkil edib.

16 oktyabr 2021

İşçilərə ödənilməyən yüz minlərlə manat pul AŞKARLANDI

Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında vətəndaş müraciətlərinin araşdırılması zamanı 851 914 manat məbləğində sosial xarakterli ödənişlərin işçilərə ödənilməsinin gecikdirildiyi müəyyən edilib.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, bu barədə Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti məlumat yayıb.. . Bildirilib ki, tədbirlə

16 oktyabr 2021

İşıq tariflərinin dəyişdirilməsi bu səbəblərdən qaynaqlanır

Tarif (qiymət) Şurasının bugünkü iclasında elektrik enerjisinin tarif tənzimlənməsinə dair qərarına əsasən, əhali kateqoriyası üzrə mövcud olan tarif differensasiyası (300 kVts-dək və 300 kVts-dan çox) dəyişdirilərək yeni differensasiya tətbiq edilir.. . Sonxeber.az qərara istinadən xəbər verir ki, əhal

16 oktyabr 2021

Qazın qiymətilə bağlı "Azəriqaz"dan AÇIQLAMA

"Əhali istehlak etdiyi hər kubmetr qaza görə 10 qəpik ödəyirdisə, yeni tarifə görə 12 qəpik ödəyəcək".. . Bunu Oxu.Az-a açıqlamasında "Azəriqaz" İstehsalat Birliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəisi Eldəniz Vəliyev bildirib. . . Onun sözlərinə görə, qeyri-əhali kateqoriyasında

16 oktyabr 2021

Ölkədə bu ərzaqlar bahalaşıb - SİYAHI + FOTO

2021-ci ilin sentyabr ayında ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatları üzrə istehlak qiymətləri indeksi əvvəlki aya nisbətən 102,6 faiz, əvvəlki ilin sentyabr ayına nisbətən 110,4 faiz təşkil edib.. . Sonxeber.az-ın Dövlət Statistika Komitəsindən əldə etdiyi məlumata əsasən, sentyabr ayı ərzind

15 oktyabr 2021

Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə nə qədər daşınmaz əmlak alıb?

2021-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə 1 020 daşınmaz əmlak obyekti satın alıblar ki, bu da 2020-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 137 obyekt daha çoxdur.. . Sonxeber.az Trend-ə istinadən bildirir ki, 2021-ci ilin sentyabr ayında Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə 16

13 oktyabr 2021

Azərbaycanda dollara tələb hansı səviyyədədir? - RƏSMİ

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu (ARDNF) tərəfindən valyuta hərraclarında satılan vəsaitin həcmi açıqlanıb.. . Oxu.Az-ın Fonddan əldə etdiyi məlumata əsasən, 2021-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində 4 305 400 000 ABŞ dolları məbləğində vəsait satılıb.. . Bu vəsait 2020-ci ilin eyni dövr

12 oktyabr 2021

Azərbaycanda bu avtomobillərin qiyməti ucuzlaşdı

Azərbaycanda sentyabr ayında mühərrik gücü böyük olan avtomobillərin qiymətində ucuzlaşma müşahidə olunub.. . Bu barədə Sonxeber.az-a İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzindən (CESD) məlumat verilib.. . Mərkəz tərəfindən aparılan monitorinq nəticəsində müəyyən olunub ki, bazarda qiymətlər iki seqment üzr

10 oktyabr 2021