Azərbaycanda DEVALVASİYA təhlükəsi... - Həyəcan artır

Azərbaycanda DEVALVASİYA təhlükəsi... - Həyəcan artırAzərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) hesabatına əsasən, bu il fevralın 1-nə milli valyuta - manatın dövretmə sürəti 4,02 bənd təşkil edib. Bu göstərici 2023-cü ilin yanvarın 1-i ilə müqayisədə 0,51 bənd, 2022-ci ilin fevralın 1-nə nisbətən isə 0,79 bənd azdır.

Manatın dövretmə sürətinin aşağı düşməsi devalvasiyaya səbəb ola bilərmi?

İqtisadçı Elman Sadıqov Musavat.com-a bildirib ki, monetar siyasətdə manatın dövretmə sürətinin öz formulları var. Manatın dövretmə sürəti texniki məsələdir.

Ekspert qeyd edib ki, manatın dövretmə sürəti onun il ərzində bir neçə dəfə əl dəyişdirməsidir:

"Manatın dövretmə sürəti daha çox iqtisadi aktivlikdən asılıdır. Məsələn, maliyyə bazarlarının inkişaf sürəti, mövsüm amili (turizm, kənd təsərrüfatı dövründə bu aktivlik artır, qışda isə azalır). Burada pul kütləsinin həcmi məsələsi, istehsal, idxal-ixrac məsələləri də var. İqtisadiyyatda durğunluq başladıqda manatın dövretmə sürəti aşağı düşür. Bu, ilk növbədə iqtisadi aktivliyin aşağı olmasının, əhalinin xərcləməkdən qorxmasının göstəricisidir. Yəni əhalinin müəyyən gözləntiləri olur. Məsələn, böhran gözləntisinə görə əhali istehlakı azalda bilər. Nəticədə iqtisadi aktivlik aşağı düşə bilər. Manatın dövretmə sürətinin aşağı düşməsi iqtisadiyyat üçün müsbət amil deyil".

İqtisadçı xatırladıb ki, 2015-ci ildə neftin qiymətinin düşməsi nəticəsində əhali dollar alışını artırdı, gözləmə mövqeyinə keçdi:

"Nəticə etibarilə manatın dövretmə sürəti aşağı düşdü. Lakin bu o demək deyil ki, manatın dövretmə sürəti aşağı düşdü deyə devalvasiya oldu. O zaman devalvasiyanı şərtləndirən amillər var idi. Bunun da əsas göstəricisi tədiyə və ticarət balansındakı mənfi saldo idi.

Azərbaycan manatının dövretmə sürəti cüzi azalıb. Amma bu cüzi azalmanın da müəyyən siqnalları var. Postpandemiya dövründə sürətli artım olmalı idi. Ona görə də manatın dövretmə sürətinin azalma səbəbi araşdırılmalıdır. İnflyasiya artdıqca, manatın dövretmə sürəti artır. Əgər manatın dövretmə sürəti artan inflyasiyaya nisbətən aşağıdırsa, o zaman bu, ciddi təhlil tələb edir. Devalvasiya manatın dövretmə sürətindən asılı deyil. Nə qədər ki, ticarət balansı müsbətdir, devalvasiya qorxusu, gözləntisi yoxdur. Neftin qiymətinin kəskin çöküşü ehtimalı çox aşağıdır. Əgər biz cəmiyyətdə süni ajiotaj yaradarıqsa, devalvasiya olacaq deyib süni şəkildə əhalini dollara yönləndirəriksə bu, manata olan təzyiqi artıra bilər. Amma hazırda istər strateji valyuta ehtiyatları, istər Mərkəzi Bankın ehtiyatları, istərsə də ticarət balansında müsbət saldo, neftin hazırkı qiymətləri bizə devalvasiya olacaq deməyə imkan vermir".

Elman Sadıqov vurğulayıb ki, hökumət gedişatı ciddi şəkildə izləyir:

"Burada önəmli olan məsələ qeyri-neft sektorundakı canlanmanı daha da sürətləndirməkdir. Biz əvvəl-axır buna getməliyik. Neft qiymətləri heç də həmişə 100 dollar ətrafında qalmayacaq. Bu qiymətlər bizi ciddi şəkildə həyəcanlandıracaq. Amma bu həyəcanlanma qeyri-neft sektorunda müəyyən canlanmanı şərtləndirəcək. Neft qiymətlərinin yüksək saxlanması həm də alternativ enerji mənbələrinin inkişafı deməkdir. Bu, iqtisadiyyatın qanunudur".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 4371   Tarix: 19 mart 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

2027-ci ildə pensiyalar 7,5 faiz artacaq: Pensiyaçılar nə qədər qazanacaq? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

2027-ci ildə pensiyaların 7,5 faiz artırılması nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə 575,5 milyon manat vəsait ayrılması proqnozlaşdırılır. Gələn il əmək pensiyalarının orta aylıq məbləğinin 639-640 manata çatacağı gözlənilir. Bununla belə, pensiyaların nominal artımı onların real alıcılıq qabiliyyətinin də eyn

11 noyabr
.

Azərbaycanda qızıl bahalaşdı, yoxsa ucuzlaşdı?

Azərbaycanda 2026-cı il 2 noyabr tarixinə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, 1 unsiya qızılın qiyməti 6 796.43 manat, 1 qram qızılın baza qiyməti isə 218.51 manat təşkil edib. Qiymətlər əyyar və mənşəyə görə dəyişir. Belə ki, 99 əyyar (Təmiz qızıl) - 218.51 manat

2 noyabr
.

Hesablama Palatasının xərclər smetası 25 %-ə yaxın artırılır

Hesablama Palatasının 2027-cı il üçün xərclər smetası 14 milyon 275 min 962 manat təşkil edəcək. "Report"un məlumatına görə, bu, 2026-cı illə müqayisədə 24,6 % çoxdur. Palata gələn il təkcə əməyin ödənişinə 12 milyon 889 min 193 manat yönəldəcək ki, bu da bu ilə nisbətən 30 % çoxdur. Hesablam

16 noyabr
.

Qızılın qiyməti son bir ilin minimumuna düşdü

Dünya bazarında qızılın qiyməti 2025-ci il oktyabrın 2-dən bəri ilk dəfə 3 850 dollar həddindən aşağı enib. bu barədə ticarət platformasının məlumatlarına istinadən məlumat verir. Bildirilib ki, "Comex" birjasında 2026-cı ilin dekabrında tədarük ediləcək qızıl fyuçerslərinin qiyməti 1,15 fai

16 noyabr
.

Azərbaycanda 576 ədəd pirotexniki vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb

Dövlət Gömrük Komitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsi Əməliyyat və Təhqiqat İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilmiş əməliyyat tədbirləri nəticəsində xeyli miqdarda pirotexniki vasitələr aşkar edilərək qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb. xəbər verir ki, Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu ərazisində həyat

17 noyabr
.

Brent markalı neftin qiyməti bir barel üçün 91,55 dollara düşdü

Neft qiymətləri əvvəlki gün yüksəlişdən sonra cümə axşamı səhəri düşür. xəbər verir ki, Londondakı ICE Futures birjasında yanvar ayı üçün Brent markalı neftin fyuçerslərinin qiyməti 1,21 dollar və ya 1,3 faiz azalaraq bir barel üçün 91,55 dollara düşüb. Çərşənbə günü Brent markalı neftin qiyməti 1,2

12 noyabr
.

Azərbaycanda pambıq istehsalının 4 illik proqnozu açıqlanıb

Gələn il Azərbaycanda pambıq istehsalının 351,9 minə tona çatacağı proqnozlaşdırılır. "Report" xəbər verir ki, bu, 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin layihəsində öz əksini tapıb. Məlumata görə, bu, 2026-cı il proqnozuna nisbətən 11,1 % çoxdur. 2028-ci ildə pambıq istehsalının 373,8 min to

15 noyabr
.

Azərbaycanda yük daşımalarının avtomobil nəqliyyatından dəmir yoluna keçirilməsi planlaşdırılır

Azərbaycanın nəqliyyat sektorunda 2060-cı ilə qədər elektrik avtomobillərinin xüsusi çəkisi 100 % təşkil edəcək, eləcə də alternativ yanacaq növlərinə keçid ediləcək. xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycanın Uzunmüddətli Aşağıkarbonlu İnkişaf Strategiyasında deyilir. Qeyd olunur ki, ölkənin ümumi istixan

10 noyabr
.

Azərbaycanda siqaret yenidən bahalaşacaq? - İqtisadçıdan AÇIQLAMA

Azərbaycanda siqaretin qiymətinin yenidən artması ehtimalı gündəmdədir. Belə ki, 13 noyabr 2026-cı il tarixli qərarla idxal olunan siqaret, siqar və siqarillalara tətbiq edilən gömrük rüsumunun 2030-cu ilin sonunadək 15 faiz, lakin hər 100 ədəd üçün 3 ABŞ dollarından az olmaması müəyyən edilib. Bunda

17 noyabr