Statusuna görə bankların və sığortaçıların tərəfində olan qurum vətəndaşın hüququnu necə qoruyacaq?

Statusuna görə bankların və sığortaçıların tərəfində olan qurum vətəndaşın hüququnu necə qoruyacaq?Mərkəzi Bankın müstəqilliyi artırılır. Belə ki, bu, Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında müzakirəyə çıxarılan "Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı haqqında" Qanuna təklif edilən dəyişiklikdə öz əksini tapıb.

Bəs bu dəyişikliklər nədən ibarətdir? Mərkəzi Bankın səlahiyyətlərinin artırılması digər bankların fəaliyyətinə necə təsir edə bilər?

Maliyyə məsələləri üzrə ekspert Əkrəm Həsənov Oxu.Az-a açıqlamasında deyib ki, bu dəyişikliyin edilməsinə ehtiyac var idi:

"Bu qanun 2019-cu ildə verilmiş sərəncama əsasən qəbul edildi. Dövlət başçısı 2019-cu ilin noyabr ayında verdiyi sərəncam ilə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasını ləğv etdi. Həmin palatanın bank, sığorta, qiymətli kağızlar bazarına nəzarət səlahiyyətlərini Mərkəzi Banka verdi. Həmin sərəncamda tapşırıldı ki, bununla bağlı müvafiq qanunlara dəyişikliklər edilsin. Mərkəzi Banka bir ay vaxt verildi ki, bunu hazırlasın və təqdim etsin. Lakin bu edilmədi və Mərkəzi Bank üç ildir ki, qanuna dəyişikliklər qəbul olunmasa da, nəzarət edir, lisenziya verir, yaxud onu ləğv edirdi. Bu baxımdan qanunun qəbul olunmasına ehtiyac var idi. Təəssüf ki, heç kim cavab verə bilmir ki, niyə bu qanun indi qəbul olunub".

Ə.Həsənovun sözlərinə görə, bu qanun layihəsinə edilmiş əlavələrin bir qismi yanlış və ziddiyyətlidir:

"Qanun layihəsində Mərkəzi Banka bəzi səlahiyyətlər verilir ki, heç Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasında onlar yox idi. Orada maliyyə bazarlarında istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi yazılıb. Yəni bankda problem olduqda istehlakçı Mərkəzi Banka getməlidir. Yaxud avtomobili sığortalayırsa, ya da sığortaçı pulu vermirsə, yenə oraya müraciət etməlidir. Bu səlahiyyətin Mərkəzi Banka verilməsi düzgün deyil. Çünki Azərbaycanda istehlakçıların hüquqlarının bütün sahələrdə müdafiəsi ilə İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti məşğuldur. Mərkəzi Bank isə səlahiyyətlərinin statusuna görə həmişə bankların və sığortaçıların tərəfindədir. Çünki o, bank, sığorta, qiymətli kağızlar bazarlarının sabitliyini təmin etməlidir. Sabitliyi təmin edirsə, deməli, həmişə onların tərəfində olmalıdır. Bu halda necə istehlakçıları müdafiə edə bilər?
Digər bir səlahiyyət əmanətlərin sığortalanması sisteminə nəzarətdir. Bu sistem, əslində, tam müstəqildir. O, bankların hesabına fəaliyyət göstərir. Bu sistem müstəqil olaraq qalmalıdır. Bir maddə də əlavə edilib ki, Mərkəzi Bank banklarda, sığortaçılarda nəsə problem görürsə, onun həlli üzrə yalnız özünün əsaslandırılmış mülahizəsinə söykənib hərəkət edərək lisenziyasını ləğv edə, yaxud məhdudiyyət qoya bilər. Amma bu məsələ faktlara əsaslanmalıdır. Mübahisə düşərsə, məsələyə məhkəmə baxmalıdır".

Maliyyə ekspertinin fikrincə, Mərkəzi Bankın səlahiyyətlərinin artırılması hətta bankların bağlanmasına gətirib çıxara bilər:

"Onsuz da, onun səlahiyyətləri çox idi. Daha da artırılması ilə Mərkəzi Bank maliyyə bazarlarına nəzarət üzrə istədiyini edə bilər. Son üç ildə cəmi bir bank bağlanıb. Ondan üç il əvvəl dörd bank bağlanmışdı. Amma Mərkəzi Banka bu qədər geniş səlahiyyətlərin verilməsi ona gətirib çıxara bilər ki, nəinki banklar, bank olmayan kredit təşkilatları, sığortaçılar da bağlana bilər. Böyük ehtimalla yaxında bu bağlanmaların şahidi olacağıq".

Sonda maliyyə sahəsində olan çatışmazlıqlardan danışan ekspert qeyd edib ki, burada dəyişiklik edilməli məsələlər hələ çoxdur:

"Təkcə Mərkəzi Bank haqqında olan qanun yox, həmçinin banklar, bank olmayan kredit təşkilatları, əmanətlərin sığortalanması, kredit büroları, kredit ittifaqları, sığorta fəaliyyəti, qiymətli kağızlar və s. ilə bağlı qanunların da bəziləri bir-birinə ziddir. Bir sahədə çox qanun olanda ziddiyyətlər də olur. Buna görə tapşırılmışdı ki, vahid qanun olsun. Təəssüf ki, bu icra olunmur. Hazırda bank məcəlləsi yox, maliyyə məcəlləsi, ziddiyyətsiz, vahid qanunlar lazımdır. Vahid qanun olmayanda bu, dövlət məmurlarına imkan verir ki, qanundakı boşluqlar və ziddiyyətlərdən sui-istifadə etsinlər. Sistemli bir qanun olanda bunu edə bilmirlər. Adi vətəndaşlar, banklar, sahibkarlar, sığortaçılar da dəqiq bilirlər ki, fəaliyyətini tənzimləyən, hüquq və vəzifələrini təsdiq edən müddəalar hansı qanundadır".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 1406   Tarix: 10 iyun 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda yük daşımalarının avtomobil nəqliyyatından dəmir yoluna keçirilməsi planlaşdırılır

Azərbaycanın nəqliyyat sektorunda 2060-cı ilə qədər elektrik avtomobillərinin xüsusi çəkisi 100 % təşkil edəcək, eləcə də alternativ yanacaq növlərinə keçid ediləcək. xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycanın Uzunmüddətli Aşağıkarbonlu İnkişaf Strategiyasında deyilir. Qeyd olunur ki, ölkənin ümumi istixan

10 noyabr
.

Azərbaycanda pambıq istehsalının 4 illik proqnozu açıqlanıb

Gələn il Azərbaycanda pambıq istehsalının 351,9 minə tona çatacağı proqnozlaşdırılır. "Report" xəbər verir ki, bu, 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin layihəsində öz əksini tapıb. Məlumata görə, bu, 2026-cı il proqnozuna nisbətən 11,1 % çoxdur. 2028-ci ildə pambıq istehsalının 373,8 min to

15 noyabr
.

Qızılın qiyməti son bir ilin minimumuna düşdü

Dünya bazarında qızılın qiyməti 2025-ci il oktyabrın 2-dən bəri ilk dəfə 3 850 dollar həddindən aşağı enib. bu barədə ticarət platformasının məlumatlarına istinadən məlumat verir. Bildirilib ki, "Comex" birjasında 2026-cı ilin dekabrında tədarük ediləcək qızıl fyuçerslərinin qiyməti 1,15 fai

16 noyabr
.

Türk lirəsi tarixi minimuma düşdü

Qlobal iqtisadi vəziyyət və Türkiyənin daxili maliyyə bazarında baş verən sarsıntılar türk lirəsinin növbəti dəfə dəyər itirməsinə səbəb olub. xəbər verir ki, Türkiyədə 1 dollar 50 lirəni, yəni bütün zamanların ən yüksək nöqtəsini keçib

2 noyabr
.

Azərbaycan Türkiyədən geyim idxalına çəkdiyi xərcləri 21 %-dən çox artırıb

Bu ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan Türkiyədən 54,094 milyon ABŞ dolları dəyərində geyim idxal edib. Türkiyə İxracatçılar Məclisinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,4 % çoxdur. Oktyabrda Türkiyə Azərbaycana 4,927 milyon ABŞ dolları dəyərində geyim ixra

9 noyabr
.

"ChatGPT" Azərbaycandakı bazar payının 29 %-ni itirib

Oktyabr ayında Azərbaycanda bütün platformalarda (kompüter, mobil cihazlar və planşetlərdə) süni intellekt (AI) "chatbot"u olan "ChatGPT"nin bazar payı 66,51 % təşkil edib. "Report"un "Statcounter" agentliyinin son hesabatına istinadən verdiyi məlumata görə, bu

2 noyabr
.

2027-ci ildə pensiyalar 7,5 faiz artacaq: Pensiyaçılar nə qədər qazanacaq? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

2027-ci ildə pensiyaların 7,5 faiz artırılması nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə 575,5 milyon manat vəsait ayrılması proqnozlaşdırılır. Gələn il əmək pensiyalarının orta aylıq məbləğinin 639-640 manata çatacağı gözlənilir. Bununla belə, pensiyaların nominal artımı onların real alıcılıq qabiliyyətinin də eyn

11 noyabr
.

Azərbaycana gətirilən bahalı avtomobillərin sayı artdı - Rəqəmlər

Oktyabrda Azərbaycanın avtomobil bazarında median qiymət 3.7 faiz artaraq 19 500 manata çatıb. Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasından (AQP) -a bildirilib ki, bu yüksəliş real bahalaşma ilə deyil, satışa çıxarılan nəqliyyat vasitələrinin tərkibinin dəyişməsi ilə bağlıdır. Palatanın hesablamaların

15 noyabr
.

Qızıl bazarında son vəziyyət

2026-cı il noyabrın 4-nə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, qızılın 1 unsiyası 6 670,1795 manat, 1 qramı isə 214,45 manat təşkil edir. Əyyarlara və mənşəyinə görə 1 qram qızılın qiyməti isə 99 əyyar (təmiz qızıl) - 214,45 manat, 750 əyyar (İtalyan qızılı) - 161,0

4 noyabr