Azərbaycanda dollara tələbat kəskin artıb: növbəti devalvasiya?

Azərbaycanda dollara tələbat kəskin artıb: növbəti devalvasiya?Azərbaycanda dollara tələb ötən ilin noyabr ayından artmağa başlayıb və ilin sonunda kəskinləşib. Ölkənin monetar qurumları və ekspert birliyi Mərkəzi Bankın (AMB) hərraclarında xarici valyuta satışlarının artmasının səbəbini mövsümi şəraitlə əlaqələndirir.

AMB-dən verilən məlumata görə, hər təqvim ilinin sonunda valyuta hərraclarında tələb adətən əvvəlki aylarla müqayisədə daha yüksək olur: "Dollara tələbatın artması əsasən mövsümi amillərlə, o cümlədən idxal-ixrac əməliyyatları üzrə hesablaşmalar və iqtisadi aktivliyin canlanması ilə diktə olunur".

Bununla razılaşmamaq çətindir. İlin son aylarında xarici valyutaya maraq adətən iqtisadi aktivlik dalğası ilə artır - bayram günlərində satışlar artır, istehlak bazarı canlanır, xaricdən idxal axını çoxalır. İdxalçılarla yanaşı yeni ili xaricə səfərdə keçirməyi planlaşdıran vətəndaşlarımız da dollara ehtiyacı artırır. Axı, Yeni İl tətilləri həm də tətil və səyahət mövsümünün zirvəsidir. Nəhayət, hər keçən ilin sonunda maliyyə qurumları və biznes qurumları xarici öhdəliklərini ödəyir və bunun üçün onlara həm də xarici valyuta lazımdır.

Bir sözlə, xüsusilə dekabr ayında ehtiyat valyutanın satışlarının artmasının bir çox səbəbi var və 2023 də ümumi qaydadan kənarda qalmadı.

Milli Məclisin üzvü, iqtisadçı alim Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, yeganə sual dirçəliş dalğasının nə vaxt səngiyəcəyidir: "Son aylarda AMB valyuta ticarətində tələbatın artması gözlənilir. Sentyabrda 259,8 milyon dollar satılıbsa, oktyabrda bu rəqəm 291,8 milyona çatıb, noyabrda isə banklar artıq 427 milyon dollar alıblar. Dekabr göstəriciləri daha da artıb. Belə ki, sonuncu hərracda 89,7 milyona yaxın, ümumilikdə isə ayın sonunda baş tutan AMB-nin hərraclarında 446,1 milyon dollar məbləğində ehtiyat valyuta satılıb ki, bu da noyabr ayı səviyyəsindən iki dəfə çoxdur".

"Aylara görə müqayisələr göstərir ki, dekabr ayında tələbat kəskin artıb. Dekabrın cəmi iyirmi günündə əvvəlki iki ayın cəmindən daha çox xarici valyuta satılıb. Oktyabr və noyabr aylarında 437,3 milyon, dekabrda isə 446,1 milyon dollardan artıq valyuta satılıb. Təbii ki, bu dövr üçün yüksək satışlar xarakterikdir, çünki dekabrda əhali və biznes arasında dollara tələbat artır, bankların, dövlət və özəl müəssisələrin xarici öhdəlikləri ödənilir", - deyə deputat bildirib.

Bu reallıqların milli valyutanın məzənnəsinin sabitliyinə təsiri ilə bağlı suala gəlincə, Bayramov qeyd edib ki, manatın məzənnəsi sabitdir və onun durumu tənzimləyici orqanın qərarlarından asılıdır.

Bu arada, analitiklərin fikrincə, hazırda devalvasiya üçün heç bir obyektiv iqtisadi ilkin şərt yoxdur. Hüquqşünas və maliyyəçi Əkrəm Həsənov AYNA-ya şərhində söyləyib ki, bu gün devalvasiya məsələsi ölkəmiz üçün aktual deyil: "Makroiqtisadi göstəricilər və sabit əmtəə qiymətləri manatın mövqeyini dəstəkləyir, ciddi valyuta tənzimlənməsi və Mərkəzi Bankın daxili valyuta siyasəti milli pulun məzənnəsinin sabitləşməsinə çalışır. Bundan əlavə, ölkədə əhaliyə dollar satışına qeyri-qanuni məhdudiyyətlər qoyulub və kapitalın transsərhəd hərəkətinə ciddi nəzarət edilir".

"Monetar orqanlar yerli valyuta bazarındakı vəziyyəti, xüsusən də ölkədən dolların hərəkəti ilə bağlı hər şeyi ciddi şəkildə izləyir. İlin son ayları üçün xarakterik olan dollar satışının artmasına baxmayaraq, ümumilikdə əhali arasında valyutaya tələbat azalır. Buna inflyasiya və vətəndaşlarımızın real gəlirlərinin azalması səbəb olur. Dollar əmanət üçün alınır", - deyə Həsənov vurğulayıb.

Onun dediyinə görə, bu səbəbdən ev təsərrüfatlarının gəlirlərinin aşağı düşməsi şəraitində ehtiyat valyutaya maraq zəifləyir: "Milli valyuta əbədi olaraq sabit qala bilməz və təbii ki, o, dəyişikliklərə məruz qalacaq, lakin bu ssenarini uzunmüddətli perspektiv üçün proqnozlaşdırmaq mümkün deyil".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 1710   Tarix: 06 yanvar 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Tezbazar.az elanlar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda çips vergiyə cəlb olunacaq

Çips aksizli mal olacaq və hər kiloqrama görə 1 manat aksiz vergisi tətbiq ediləcək. xəbər verir ki, sözügedən məsələ Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, çipsin aksizli malların dairəsinə daxil edilməsi, yerli istehsalda hər kiloqrama görə 1 manat məbləğində aksi

5 noyabr
.

"ChatGPT" Azərbaycandakı bazar payının 29 %-ni itirib

Oktyabr ayında Azərbaycanda bütün platformalarda (kompüter, mobil cihazlar və planşetlərdə) süni intellekt (AI) "chatbot"u olan "ChatGPT"nin bazar payı 66,51 % təşkil edib. "Report"un "Statcounter" agentliyinin son hesabatına istinadən verdiyi məlumata görə, bu

2 noyabr
.

Brent markalı neftin qiyməti bir barel üçün 95,52 dollara düşdü

Əvvəlki hərracların nəticələrində qeydə alınan əhəmiyyətli artımdan sonra cümə səhəri neft qiymətləri orta dərəcədə azalır. xəbər verir ki, Londonda yerləşən ICE Futures birjasında yanvar ayı üçün Brent markalı neftin fyuçerslərinin qiyməti əvvəlki bağlanışdan 0,30 dollar (0,31 faiz) az, 95,52 dollar/bare

13 noyabr
.

Azərbaycan Esvatiniyə təxminən 100 milyon dollar investisiya yatırmağı planlaşdırır

"Sea Breeze" layihəsinin təsisçisi və sahibi, "Agalarov Development" şirkətinin rəhbəri Emin Ağalarov Esvatini iqtisadiyyatına 99 milyon ABŞ dolları investisiya yatırmağa hazır olduğunu bildirib. Afrika mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bu barədə monarx II Msvati məlumat verib

9 noyabr
.

Hotellərə yeni tələb qoyulur

Azərbaycanda hotellərin üzərinə yeni tələb qoyulur. xəbər verir ki, sözügedən məsələ Vergi Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklik layihəsində əksini tapıb. Layihəyə əsasən, mehmanxana (hotel) və sanatoriya fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən onların rüb ərzində xidmət göstərdiyi ölkəyə turis

5 noyabr
.

Azərbaycanda qızılın son qiymətləri

Azərbaycanda 2026-cı il 12 noyabr tarixinə olan qızılın qiymətləri açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, 12 noyabr 2026-cı il tarixinə olan məlumata görə, ölkədə 1 unsiya qızılın qiyməti 6881.07 manat, 1 qram təmiz qızılın (99 əyyar) qiyməti isə 221.23 manat təşkil edir. Digər əyyarlar üzr

12 noyabr
.

Baytarlıq pasportunun verilməsinə dövlət rüsumu 50 % artırılır

Azərbaycanda gələn ildən baytarlıq pasportunun verilməsinə dövlət rüsumu 30 manat olacaq. "Report" xəbər verir ki, bu, Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsində öz əksini tapıb. Sənəd 2027-ci ilin büdcə zərfinə daxildir. Gazırda baytarlıq pasportunun verilməsinə gör

5 noyabr
.

Xəzər dənizinin çəkilməsi COP31-də dünya gündəminə çıxarılacaq

"Azərbaycanın COP31 gündəliyindəki əsas mövzular arasında Xəzər dənizinin problemləri də yer alır". "Report"a istinadən xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin İqlim məsələləri üzrə nümayəndəsi Muxtar Babayev COP31 çərçivəsində qurulan Azərbaycan pavilyonunda jurnalistləri

9 noyabr
.

Qızıl və gümüş bahalaşıb

Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 1,42% artaraq 4 132.6 ABŞ dollarına bərabər olub. "AzPolitika" birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, COMEX-də gümüşün bir unsiyasının qiyməti də 2,14% artaraq 53.06 dollar təşkil edib

9 noyabr