Azərbaycanda konstitusiyaya dəyişikliklər ediləcək? - AÇIQLAMA

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ölkənin 1980-ci il hərbi çevrilişindən sonra qüvvədə olan konstitusiyanı əvəz etmək üçün sivil konstitusiyasının hazırlanması və qəbul edilməsinin zəruriliyini bəyan edib. bu barədə Türkiyə lideri bunu sədrlik etdiyi Nazirlər Kabinetinin iclasından sonra xalqa müraciətində deyib. Onun sözlərinə mövcud konstitusiya ilə Türkiyə irəli gedə bilməz.

Bəs Azərbaycanda da mövcud konstitusiyanın dəyişdirilməsinə ehtiyac var? Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a danışan politoloq Turab Rzayev deyib ki, Türkiyənin belə bir konstitusiya dəyişikliyinə ehtiyacı var:

" Çünki Türkiyə faktiki olaraq 80-ci illərdə çevirilişdən sonra hərbi xunta tərəfindən bu konstitusiya qəbul edilib. Ondan sonra isə konstitusiyaya dəyişiklik olunmayıb. Türkiyə daha demokratik və sivil, hüquqi dövlət olmaq istəyirsə, köhnə yanaşmalardan imtina etməlidir. Yeni konstitusiya hazırlanmalıdır. Köhnə konstitusiya artıq Türkiyənin ehtiyaclarını ödəmir".

Politoloqun sözlərinə görə eyni məsələyə Azərbaycanda da ehtiyac var. Azərbaycan konstitusiyasında köklü dəyişikliklər edilmir. İstər ölkənin idarəetmə formasında, istər inzibati-ərazi bölgüsündə, istərsə də mövcud qüvvələr ayrılığında dəyişikliklərə ehtiyac var:

Faktiki olaraq həm Qarabağda, həm də Naxçıvanda prezidentin xüsusi nümayəndəlikləri təsis olunub. Amma konstitutsiyada bu məsələ öz əksini tapmayıb. Digər tərəfdən bütün ölkə ərazisində inzibati islahatlara ehtiyac var. İcra hakimiyyətləri özlərini doğrultmur və ləğv edilməlidir. Bələdiyyələrdə mütləq şəkildə iş görülməli yaxud prezidentin xüsusi nümayəndəliyinin tərkibində olmalıdır. Parlamentdə deputatların sayı ölkə reallıqlarıni əks etdirmir. Həm Gürcüstan və Ermənistan ilə münasibətdə, həm də Azərbaycanın artıq əhalisinin 11 milyon əhalisi olduğu deyilir. Belə ki, qanunvericilik qəbul edilərkən Azərbaycanın 7 milyon əhalisi var idi. Göründüyü kimi burada kifayət qədər fərq var. Ola bilsin ki, seçkilərin majoritar və proporsional qaydada keçirilməsi ilə bağlı müəyyən dəyişikliklərə ehtiyac ola bilər".

Turab Rzayev bildirib ki, hazirda Naxçıvanda birinci şəxs prezidentin xüsusi nümayəndəsidir. Amma Azərbaycan qanunvericiliyinə görə hələ də Ali Məclisin sədri daha yuxarı status daşıyır. Bütün bunların hamısı konstitusiyada əsaslı dəyişiklik tələb edilməlidir:

"Amma indiki məqamda regionda kifayət qədər qeyri-stabillik var. Gürcüstanda ruspərəst qüvvələr hakimiyyətdədir. Rəhbər qüvvələr müxalifətə dəstək verirlər. Küçə etirazları var. Ermənistanda Paşinyan hakimiyyətini Rusiya devirməyə çalışır. İran və İsrail arasında isə münasibətlər gərginləşir. Sonuncu dəfə İran Prezidentinin həlak olması vəziyyəti daha da gərginləşdirdi. Belə vəziyyətdə ola bilər ki, konstitusiya edilən dəyişikliklər təxirə salınsın. İndiki halda konstitusiyanı dəyişdirmək üçün referenduma ehtiyac var. Ola bilsin ki, buna gələcəyin məsələsi kimi baxılsın. İndiki halda isə mövcud parlament yeni parlament seçkiləri ilə dəyişdirilə bilər. Çünki mövcud parlament ehtiyacların öhdəsindən tam olaraq gələ bilmir. Onun dəyişdirilməsinə daha çox ehtiyac var ".

Sevda Səfərova

Telegramda izləyin