Nənəsinin çömçəsini və oxlovunu "murdarlayıb" şöhrət tapan sənətkar

Nənəsinin çömçəsini və oxlovunu "murdarlayıb" şöhrət tapan sənətkarOnun həzin və əsrarəngiz ifaları Azərbaycan mədəniyyətinin xəzinəsi hesab olunur. Milli musiqi salnaməmizdə müstəsna yer tutur. O, XX əsrin 50-ci illərinin sonunda - böyük sənət aləminə qədəm qoyduğu ilk vaxtlardan tamaşaçı sevgisini qazana bildi. Qısa müddət ərzində qədim Azərbaycan musiqi aləti kamançada xalq mahnılarının, muğam və təsniflərin nadir istedada malik yaradıcı ifaçısı kimi tanınaraq sevildi. Sənətkarın nadir istedadı ölkəmizdə həm kamança məktəbinin püxtələşməsinə, həm də kamança üçün yeni əsərlərin yaradılmasına təkan verib. Bu gün çoxları onun yolunu gedib, onun kimi virtuoz ifaçı olmağa çalışırlar. Amma...

"Ömrünün son günlərində səsi batır, çətin danışır. Bir gün televizorda hansısa kanalda onun yaradıcılıq gecəsi keçirilir. Öz ifasında "Zabul segah"ı verirlər. Habil Əliyev öz çalğısına baxır və gözündən yaş axır. Daha sonra həyat yoldaşına tərəf çevrilib pıçıltıyla deyir: "Şərqiyyə, belə çalğı bir də heç vaxt olmayacaq".

Publika.az xəbər verir ki, bu gün musiqi tariximizin ən gözəl səhifələrinə adını ömürlük həkk edən Xalq artisti, kaman ustadı Habil Əliyevin doğum günüdür.

Habil Əliyev 1927-ci il mayın 28-də Ağdaş rayonunun Üçqovaq kəndində anadan olub. O, Ağdaşda orta məktəbi və eyni zamanda, yeddiillik musiqi məktəbini bitirdikdən sonra pedaqoji texnikumda oxuyub, 1952–1956-cı illərdə isə Bakıda Asəf Zeynallı adına orta ixtisas musiqi məktəbinin kamança şöbəsində təhsil alıb. Habil Əliyev burada ustad sənətkarlar tarzən Qurban Pirimov və müğənni Xan Şuşinskidən Azərbaycan xalq musiqisinin, muğamların bütün incəliklərini öyrənməklə ifaçılıq sənətinin sirlərini daha dərindən mənimsəyir. Erkən yaşlarından kamançaya meyil salan, ifaçılıqla da hələ musiqi təhsili illərindən məşğul olan Habil Əliyev əmək fəaliyyətinə Nəcəf bəy Vəzirov adına Ağdaş Dövlət Dram Teatrında başlayıb.1953-cü ildən Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında muğam üçlüyündə kaman ifaçısı olaraq fəaliyyət göstərib. O, 1956-1978-ci illərdə Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının, 1978-ci ildən Azərbaycan Dövlət Qastrol-Konsert Birliyinin solisti olub.

Hələ uşaqlıqdan kamançaya həvəs göstərdiyini deyən sənətkar anası Nisə xanımın çömçəsi və oxlovu ilə kamança çalırmış:

"Anam əlindən çömçəni yerə qoyan kimi çömçəni, oxlovu götürüb dizimin üstünə qoyur, çalmağa başlayırdım. Yazıq arvad deyirdi dəymə, murdarlayırsan. Evimizin balkonunda otururdum, nə isə çalmaq, öyrənmək, yeniliklər eləmək istəyirdim. Bir də görürdüm, qonşudan ağı səsi gəlir, qara kağız gətiriblər. Bir gün bizə də böyük qardaşımın qara kağızı gəldi. Onun yolunu çox gözləyirdim, bilirdim ki, ailəni, uşaqları saxladığıma, sahiblənməyimə görə gəlib mənə "sağ ol" deyəcək. Amma gəlmədi... Çox çətin idi. Qışın soyuğunda, qarda-qiyamətdə dərsə gedirdim. Qarnımız ac, əynimiz çılpaq, əziyyət çəkirdik. Yazıq anam yastığın üzünü çıxarıb kamançanı bükürdü ki, islanmasın. Sinif soyuq olurdu, əllərim kamançanı tutmurdu. İçəri girən kimi müəllim deyirdi ki, çal görək nə çalırsan. Əsəbiləşib ağzına gələni deyirdi. O qədər utancaq idim, deyə bilmirdim ki, soyuqdan əlim tutmur. Sözəbaxan, yumşaq, tərbiyəli, qorxaq uşaq olmuşam. Hürən itdən də qorxurdum".

Şərqin qocaman sənətkarlarına xas dərin musiqi duyumunun virtuoz ifa tərzi ilə ahəngdar vəhdətində Habil Əliyev özünəməxsus səs tembrinə malik kamançanın təsirli avazına yeni guşələr, xallar və rənglər qatmaqla öz dəsti-xəttini yarada bilib. Habil Əliyev muğam kompozisiyalarının yaradıcısı və improvizasiya ustası idi. Habil "Segah", "Bayatı-Qacar", "Bəstənigar", "Bayatı-Şiraz", "Rahab", "Bayatı-Kürd", "Cahargah", "Rast", "Zabul" muğamlarına yeni kamança həyatı verib. Habil Əliyevin virtuoz çalğısını musiqi biliciləri tez-tez Paqanininin ifaçılığı ilə müqayisə edirlər. Sənətkarın ifasında "Sarı gəlin", "Qaragilə", "Sona bülbüllər" və digər xalq mahnıları mədəniyyətimizin qızıl fonduna daxildir.

Ustad sənətkar virtuoz ifaçılığı ilə yanaşı gözəl mahnıların da müəllifidir. Onun bəstələdiyi 15-dən artıq mahnı bu gün də tanınmış musiqiçilər tərəfindən sevilə-sevilə ifa olunur. Habil Əliyevin ABŞ, Fransa, Yaponiya, İtaliya və Yunanıstanda Azərbaycan muğamlarından və xalq mahnılarından ibarət kompakt diskləri də buraxılıb. O, keçmiş SSRİ respublikalarında və eləcə də dünyanın bir çox ölkələrində Türkiyə, Amerika, Almaniya, İngiltərə, Fransa, Hindistan, Pakistan, İran, Misir, İsveçrə, Hollandiya, Tunis, Yaponiya, Suriya, Mozambikdə qastrol səfərlərində olub. Vətənin hüdudlarından uzaqlarda Azərbaycan mədəniyyətini böyük uğurla təmsil edən sənətkar mötəbər səhnələrdəki çoxsaylı unudulmaz konsert proqramları ilə milli musiqimizə, muğamlarımıza geniş şöhrət qazandırıb.

Təkrarolunmaz ifaçılıq məharəti, mənəvi aləmə nüfuz etmək bacarığı və yüksək səhnə mədəniyyəti Habil Əliyevin qüdrətli sənətini musiqi bilicilərinə və saysız-hesabsız muğam pərəstişkarlarına sevdirib. Muğam ifaçılığı ənənələrinin və xalq musiqisinin saflığının qorunmasını həyatı boyu öz sənət fəaliyyətinin başlıca qayəsi hesab edən Habil Əliyev Azərbaycanın milli mənəvi və mədəni dəyərlərinin həqiqi təəssübkeşi idi. Onun milli mədəniyyətə xidmətin parlaq nümunəsi olan sənət yolu gənc musiqiçilər nəsli üçün əsl məktəbdir.

Milli mədəniyyətin inkişafı və təbliği sahəsində mühüm nailiyyətlərinə görə Habil Əliyev müxtəlif mükafatlara, müstəqil Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından "Şöhrət" və "İstiqlal" ordenlərinə layiq görülüb.

İranda qastrol səfərində olanda konsert vaxtı Habil kamançanı necə ifa edirsə, İran muğamının Tanrısı hesab olunan Şajaryan Habil Əliyevin qarşısında ikiqat olub təzim edir.

Habil Əliyev həm də son dərəcə hazırcavab, baməzə, müdrik insan kimi tanınıb və yaddaşlarda qalıb.

Habil Əliyev vəfatından bir müddət əvvəl Təbrizdə baş tutan konsertində kamança ilə ağlayaraq belə vidalaşıb:

Ayrılarmı könül candan?

Azərbaycan, Azərbaycan!

Habil Əliyev 2015-ci il sentyabrın 8-də 89 yaşında vəfat edib və 1-ci Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Çıxışlarında həmişə deyərdi ki, mən kamançadan çox razıyam, inanıram ki, kamançanı utandırmamışam. O da məndən razıdır. Razı olan bir tək kaman deyil, ustad. Bütöv Azərbaycan sizdən çox razıdır. Kaman Habilin şəxsiyyəti və musiqisinə görə. Ruhunuz şad olsun.


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Mədəniyyət   Baxılıb: 1152   Tarix: 29 may 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

"Atam həyatda da filmdəki kimi ciddi idi, zəhmindən qorxurduq"-"Bir cənub şəhərində" filminin Həsəni haqda MARAQLI-AÇIQLAMA-FOTO

"Atam əslən Xızılı olsa da, Bakıda doğulub, boya-başa çatıb. Akademik Milli Dram Teatrında işləyib, orada rollar oynayıb. Amma onu tamaşaçılar daha çox "Bir cənub şəhərində" filmindəki Həsən obrazı ilə tanıyıb, seviblər. Filmdə olan obrazın xarakterinin 70-80 faizi atamda var idi. O sank

1 iyul
.

"Avroviziya-2024" başladı

İsveçin Malmö şəhərində "Avroviziya-2024" mahnı müsabiqəsinin birinci yarımfinalı başlayıb. Axşam.az-ın məlumatına görə, birinci yarımfinalda 15 ölkə təmsilçisi yer alacaq. Onlar Ukrayna, Kipr, Polşa, Serbiya, Litva, Xorvatiya, İrlandiya, Sloveniya, İslandiya, Finlandiya, Portuqaliya, Lüksemburq

7 may
.

Nəvəsi Xalq artistini pianinoda müşayiət etdi - VİDEO

Xalq artisti Mələkxanım Eyyubovanın nəvəsi ilə yeni görüntüləri yayılıb. xəbər verir ki, videoda muğam ifaçısı nəvəsi Mələklə "Nazəndə Sevgilim" mahnısını ifa edib. Mələk xanəndəni pianinoda müşayiət edib. Nənə və nəvənin görüntülərini Eybovanın gəlini Səadət sosial şəbəkədə paylaşıb. Vide

20 may
.

Bacısı üçün təcili qan axtarır!

Aktrisa Zülfiyyə Qurbanovanın bacısının səhhətində problem yaranıb. OLAY yazır ki, bu barədə sənətçi özü feysbukda paylaşım edib. Qurbanova ona təcili qan lazım olduğunu bildirib. Daha sonra Əməkdar artist Hüsniyyə Mürvətova status paylaşaraq həmkarının bacısı üçün təcili qan axtarıldığını qeyd edib

14 iyun
.

"Çelentano" taksi sürücüsündən nə istəmişdi?- "Ələsgər, ay, Ələsgər"

Bəzi aktyorlar yüzlərlə rol oynasa da, sevilmir, yadda qalmır. Amma elə aktyor da var ki, bir obrazı ilə ürəklərə köçür. Bu nə onun yaraşığından asılıdır, nə də rolun möhtəşəmliyindən. Hər şey rolu səmimiyyətlə, ürəklə ifa etməyə bağlıdır. "Ömrün bir anı" rubrikasında belə aktyorlardan ola

14 iyun
.

Görkəmli aktyor Abbas Mirzə Şərifzadənin faciəli ölümü - Nəsiman Yaqublunun yazısı

Çoxları ilə söhbət etmişəm. O dövrü görmüş, yaşamış adamların çoxu etiraf edib ki, camaat teatra Abbas Mirzənin adına gəlirdilər. Teatrın ən şöhrətli aktyoru idi Abbas Mirzə Şərifzadə. Onun oynadığı rollar da əvəzsiz idi. Və şübhəsiz ki, 1930-cu illərdəki teatrımızdan danışanda üç böyük dramaturqun d

5 iyul
.

"Tutsi" filminin məşhur aktyoru vəfat edib

Məşhur ABŞ-li aktyor Dabni Koulman 92 yaşında vəfat edib. Bu barədə onun qızı məlumat yayıb. Aktyor Kaliforniya ştatının Santa-Monika şəhərindəki evində dünyasını dəyişib. Koulman "Doqquzdan beşə" (1980), "Tutsi" (1982), "Müharibə oyunları" (1983), "Sizə məktub var"

18 may
.

"Xalq artisti deyiləm deyə, ev almayım?"

Əməkdar artist Qorxmaz Əlili ev istəyir. Axşam.az xəbər verir ki, aktyor bu haqda "Elgizlə izlə" verilişində deyib. O bildirib ki, övladlarının toyuna görə bağ evini satıb:. "Aktyorlara, rejissorlara, incəsənət adamlarına ev tikib versinlər. Xalq artisti var ki, 3 dəfə ev alıb, sağlığın

15 iyul
.

Yusif Abdullayev: "2022-2023 cü illərlə müqayisədə xalça ixracımız 30 faiz artıb"

"2022-2023-cü illərlə müqayisədə xalça ixracımız 30 faiz artıb". xəbər verir ki, bunu İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Agentliyi - AZPROMO-nun icraçı direktoru Yusif Abdullayev Azərbaycanda ilk dəfə keçirilən Milli Xalça Festivalı zamanı jurnalistlərə açıqlamasında deyib. O bildirib ki

4 may