Torpağın sirri: Çiçəklərin rəngi necə dəyişir?
Təbiətdəki çiçəklərin rəngləri göz oxşayan gözəlliyi və müxtəlifliyi ilə valeh edir. Lakin bu rəngarəng gül dünyasının arxasında mürəkkəb bioloji və kimyəvi proseslər dayanır. Çiçəklərin rəngləri piqmentlərin, genetik strukturların, ətraf mühit şəraitinin və biokimyəvi reaksiyaların birləşməsinin nəticəsidir.
Lent.az xəbər verir ki, bu amillərin hər biri təbiətdəki çiçəklərin rəng müxtəlifliyini və gözəlliyini formalaşdırır.
1. Piqmentlər
Çiçəklərin rəngləri əsasən, tərkibindəki piqmentlərlə müəyyən edilir. Üç əsas piqment qrupu çiçəklərin rənglənməsində mühüm rol oynayır:
Karotenoidlər : Sarı, narıncı və qırmızı rənglər yaradır. Adətən çiçək ləçəklərində və meyvələrdə olur. Məsələn, günəbaxan və zanbaq kimi çiçəklər karotenoid piqmentlərində sıxdır.
Antosiyaninlər : Qırmızı, mavi, bənövşəyi və çəhrayı tonları təmin edir. PH səviyyəsindən asılı olaraq rəngini dəyişə bilər. Məsələn, bir hidrangea çiçəyinin rəngi torpağın pH səviyyəsindən asılı olaraq mavi və ya çəhrayı ola bilər.
Flavonoidlər: Ümumiyyətlə sarı və ağ tonlar yaradır. Bəzi bitkilər UV şüalarını udur və həşəratlar üçün daha cəlbedici olurlar.
2. Genetik quruluş
Bitkilərin genetik quruluşu piqment istehsalını və yayılmasını idarə edir. Genetik dəyişikliklər hətta eyni növün çiçəklərinin də fərqli rənglərə sahib olmasına səbəb ola bilər. Məsələn, qızılgüllərin müxtəlif rəngləri müxtəlif genetik birləşmələrin nəticəsidir.
3. Ətraf mühit faktorları
Çiçəklərin rəngi də ətraf mühit şəraitindən asılı olaraq dəyişə bilər:
İşıq: İşığın miqdarı və keyfiyyəti çiçək piqmentlərinin intensivliyinə təsir göstərə bilər. Günəş işığına məruz qalan çiçəklər ümumiyyətlə daha parlaq və daha canlı rənglərə malikdir.
Torpaq pH: Torpağın pH-ı rəngə çox təsir edir, xüsusən də antosiyaninlər olan çiçəklərdə. Turşu torpaqlarda mavi çiçəklər, qələvi torpaqlarda isə çəhrayı çiçəklər görünə bilər.
Temperatur : Temperatur dəyişiklikləri piqment istehsalına da təsir edə bilər. Soyuq havalarda bəzi çiçəklər daha tünd rənglər ala bilər.
4. Biokimyəvi reaksiyalar
Bitkilər rəng piqmentlərini təyin etmək üçün müxtəlif biokimyəvi reaksiyalar həyata keçirirlər. Bu reaksiyalar bitkinin həyat dövrünün müxtəlif mərhələlərində dəyişə bilər. Məsələn, bəzi çiçəklər səhər açılanda fərqli, axşam açılanda isə fərqli rənglərdə ola bilər.
5. Təkamül uyğunlaşmaları
Çiçək rəngləri də bitkilərin tozlanma strategiyaları ilə sıx bağlıdır. Rənglər həşəratların və quşların tozlanması üçün bir siqnal kimi xidmət edir. Parlaq rənglər tozlanma prosesini təşviq edir və bitkilərin reproduktiv uğurunu artırır. Məsələn, qırmızı çiçəklərə ümumiyyətlə quşlar, mavi və bənövşəyi çiçəklərə isə arılar üstünlük verir.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1193 Tarix: 14 iyul 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşGöbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?
Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal
12 noyabrBu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər
2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ
12 noyabrZirzəmidə iki il saxlanılan pendir dünyanın ən yaxşısı seçildi
Fransanın şərqindəki Yura dağlarında yerləşən zirzəmidə düz iki il saxlanılan "Komte" pendiri İspaniyanın Kordova şəhərində keçirilən "World Cheese Awards" müsabiqəsində dünyanın ən yaxşı pendiri adına layiq görülüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, nüfuzlu müsabiqənin münsiflə
13 noyabrXurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?
Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v
15 noyabrSoyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir
Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin
15 noyabrQadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB
Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay
15 noyabrKlozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün
Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul
7 noyabr"Alatoranlıq" serial olur
"Netflix" platforması məşhur "Alatoranlıq" franşizası əsasında animasiya serialı hazırlayacaq. Axşam.az xəbər verir ki, "Netflix" artıq serialın iki mövsümünü sifariş edib. Layihə Stefani Mayerin "Gecəyarısı günəşi" romanı əsasında çəkiləcək. Əsərdə ilk "Alatoranlıq"
10 noyabrQaralan kafel aralarını evdəki tək materialla təmizləyin
Kafel aralarında zamanla yaranan qaralmalar üçün bahalı təmizlik vasitələrinə ehtiyac qalmır. Evdə olan tək bir materialla təmizlik artıq daha asan olacaq. xəbər verir ki, vanna otağı və mətbəxlərdə zamanla qaralan kafel araları təmizlik edilsə də, istənilən görüntünün əldə edilməsini çətinləşdirə bilər
14 noyabr