Dünyada ərzaq ucuzlaşır, Azərbaycanda isə bahalaşır - Səbəb nədir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA
Dünya bazarında ərzaq məhsullarının qiymətində azalma müşahidə olunsa da, bu tendensiya Azərbaycanın daxili bazarında özünü eyni şəkildə göstərmir. FAO-nun oktyabr ayı üzrə göstəricilərinə əsasən, qlobal Ərzaq Qiymətləri İndeksi 1,2 faiz azalıb. Azərbaycanda isə əksinə, həmin ay ət və ət məhsulları, yumurta və bir sıra tərəvəzlərin qiymətində artım qeydə alınıb. Belə ki, ət 1,7 faiz, yumurta 4,6 faiz, tərəvəzlər isə 2,9 faiz bahalaşıb.
Qlobal bazarda ucuzlaşma olduğu halda, yerli bazarda qiymətlərin artması diqqət çəkir. Bəs dünya bazarındakı qiymət enişi niyə Azərbaycan istehlakçısının xərclərinə təsir etmir? Yerli ərzaq bazarında qiymət artımını şərtləndirən əsas amillər hansılardır?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, dünya bazarında ərzaq qiymətlərinin ucuzlaşmasının Azərbaycanda dərhal hiss olunmamasının əsas səbəbi ölkənin daxili ərzaq bazarının yalnız idxal qiymətlərindən asılı olmamasıdır. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda ət, yumurta və tərəvəz kimi məhsulların qiymətləri daha çox yerli istehsalın maya dəyəri, yem və gübrə xərcləri, enerji, nəqliyyat, əməkhaqqı və digər istehsal məsrəfləri ilə müəyyən olunur: "Bu xərclər artdıqda dünya bazarında müəyyən məhsulların ucuzlaşması daxili qiymətlərə təsir göstərmir. Digər mühüm məqam ondan ibarətdir ki, dünya bazarında qiymətlərin azalması bütün ərzaq məhsullarına eyni dərəcədə şamil olunmur. FAO-nun ümumi ərzaq qiymətləri indeksi müxtəlif məhsul qruplarını əhatə edir. Məsələn, taxıl və bitki yağlarının ucuzlaşması avtomatik olaraq ətin, yumurtanın və tərəvəzin də ucuzlaşması demək deyil. Üstəlik, idxal məhsulunun ucuzlaşması ilə onun Azərbaycan bazarına çatması arasında müəyyən zaman fərqi yaranır.
Burada rəqabət məsələsi də mühüm rol oynayır. Bəzi məhsulların istehsalı və satışında rəqabət zəif olduqda, maya dəyərindəki azalma istehlak qiymətlərinə tam ötürülməyə bilər. Yəni qiymət artımı baş verəndə bu, tez bir zamanda pərakəndə satışa təsir edir, lakin xərclər azaldıqda ucuzlaşma eyni sürətlə baş vermir. Ona görə də dünya bazarındakı ucuzlaşmanın Azərbaycanda hiss olunması üçün təkcə idxal qiymətlərinin azalması kifayət deyil. Yerli istehsal xərclərinin sabitləşməsi, bazarda rəqabətin güclənməsi və vasitəçilərin sayının azalması da vacibdir. Əks halda, beynəlxalq bazardakı müsbət qiymət dəyişiklikləri yerli istehlakçıların xərclərində ciddi fərq yaratmaya bilər".
Müəllif: İlkin Məmmədkərimov
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş











Rəşid Mahmudovun evində partlayış baş verib?
SON DƏQİQƏ! ABŞ İranın Qeşm adasını bombaladı: 5-6 partlayış baş verdi
Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA
Azərbaycanda siqaret yenidən bahalaşacaq? - İqtisadçıdan AÇIQLAMA
Yeni Azərbaycan Partiyası - milli siyasi iradənin, dövlətçilik ənənələrinin və güclü Azərbaycan məfkurəsinin ifadəsi
Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasının 34-cü ildönümü: Milli dövlətçilik tariximizin mühüm mərhələsi
Dünyada ərzaq ucuzlaşır, Azərbaycanda isə bahalaşır - Səbəb nədir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA
ABŞ-İran müharibəsində yeni gərginlik: Tehran ABŞ bazasını hədəfə aldı, Vaşinqton bölgəyə üçüncü aviadaşıyıcısını göndərdi
Universitetlərə qəbul imtahanları ləğv edilə bilər? - Azərbaycanda yeni sistemə keçid mümkündürmü? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Prezident bu ölkə ilə əbədi dostluq haqqında Müqaviləni təsdiqlədi
Yevlaxda ağır qəzada 2 nəfər öldü
Rusiya Ukraynanı bombaladı
Hər şeydə qüsur axtaran insanlar: Daim neqativ düşünməyin səbəbi nədir? - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA
"20 Yanvar"da qəza - Motosikletçi öldü