İnsanlar daha çox həftənin hansı günü intihar edir? -ARAŞDIRMA
İntihardan ölüm nisbəti malyariya, HİV/AİDS və döş xərçəngi kimi xəstəliklərdən ölüm nisbətini üstələyir.
Beynəlxalq alimlər qrupu həftənin hansı günlərində və hansı bayramlarda intiharların daha çox baş verdiyini öyrənmək üçün 1,7 milyondan çox intihar hadisəsini təhlil edərək genişmiqyaslı araşdırma aparıb.
Lent.az-ın xarici mətbuata istinadən məlumatına görə, araşdırmanın nəticəsi riskin nə vaxt ən yüksək olduğunu daha yaxşı başa düşməyə və daha effektiv qarşısının alınması strategiyalarını inkişaf etdirməyə kömək edə bilər.
İntihar problemi: qlobal kontekst
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, 2019-cu ildə 700 mindən çox intihar hadisəsi baş verib ki, bu da dünyada bütün vaxtından əvvəl ölümlərin təxminən 1,3 faizini təşkil edir. Bu rəqəm malyariya, HİV/QİÇS və döş xərçəngi kimi xəstəliklərdən ölümləri üstələyir.
Suisidologiya sahəsində ekspertlər uzun müddətdir ki, intiharın əhalinin sağlamlığı üçün ciddi təhlükə törətməsindən narahat olduqlarını bildirirlər. Onlar effektiv profilaktik tədbirlərin yaradılmasının vacibliyini vurğulayırlar və burada statistika əsas rol oynayır.
Yeni araşdırma: qlobal təhlil
Beynəlxalq alimlər qrupu təqvim faktorlarının intihar nisbətlərinə təsiri ilə bağlı bilik boşluqlarını doldurmaq qərarına gəlib. Onlar bayramların və həftənin günlərinin intihar riskinə necə təsir etdiyini öyrənmək üçün Multi-city Multi-country Collaborative Research Network əməkdaşlıq araşdırma şəbəkəsinin intiharları əhatə edən məlumat bazasından istifadə ediblər.
Araşdırma 1971-2019-cu illərdə 26 ölkənin 740 şəhərində qeydə alınan 1,7 milyondan çox intiharı əhatə edib. Ən yüksək intihar göstəriciləri Cənubi Koreya, Yaponiya, Cənubi Afrika və Estoniyada, ən aşağı göstəricilər isə Filippin, Braziliya, Meksika və Paraqvayda qeydə alınıb. İntiharların çoxunu 64 yaşdan aşağı kişilər törədib.
İntihar riski nə vaxt artır?
Məlumatların təhlili göstərib ki, bazar ertəsi intihar riski əhəmiyyətli dərəcədə artır və həftənin digər günləri ilə müqayisədə bütün halların 15-18 faizini təşkil edir. Ancaq həftə sonu ilə əlaqə birmənalı deyil. Şimali Amerika, Asiya və Avropa kimi bölgələrdə intihar riski ən az şənbə və ya bazar günü olub. Eyni zamanda, Cənubi Amerika, Finlandiya və Cənubi Afrikada bu rəqəm, əksinə, həftəsonu artıb.
Bayramlara gəlincə, xüsusilə kişilər arasında intiharlar ən çox Yeni il zamanı qeydə alınıb. Mərkəzi və Cənubi Amerika və Cənubi Afrikada Milad bayramında intihar riski artıb, Şimali Amerika və Avropada isə əksinə, azalıb.
Maraqlıdır ki, Çin, Cənubi Koreya və Tayvan kimi Aysal Yeni ilini qeyd edən Şərqi Asiya ölkələrində intihar nisbətində yalnız Cənubi Koreya aşağı səviyyədə qalıb.
Mümkün səbəblər və nəticələr
Tədqiqatçılar bazar ertəsi və Yeni il kimi bayram günlərində intihar riskinin artmasını insanların işdə yaşadığı psixoloji təzyiqlərlə, həmçinin bayram və həftə sonlarında spirtli içki qəbulunun artması ilə əlaqələndirirlər. Bununla belə, onlar qeyd edirlər ki, bu dövrlərdə intihar riskinin artmasına kömək edən mexanizmləri daha da anlamaq üçün daha çox araşdırmaya ehtiyac var.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1372 Tarix: 27 oktyabr 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşTelefonları folqaya bükməyə başladılar - SƏBƏBİ...
Ağıllı telefon istifadəçiləri rəqəmsal gizlilik üçün maraqlı bir üsula müraciət edirlər. Cihazı kənar siqnallardan təcrid etmək məqsədilə alüminium folqadan istifadə olunması geniş müzakirə olunur. xəbər verir ki, telefonu alüminium folqaya bürümək cihazın xarici aləmlə qurduğu naqilsiz əlaqələri kəsmə
14 noyabrArıqlamaq üçün 18:00-dan sonra yemək yeməyənlərə - Xəbərdarlıq
Endokrinoloq Qriqori Dolquşin arıqlamaq istəyən şəxslərin saat 18:00-dan sonra qidadan tamamilə imtina etməsinin sağlamlıq üçün zərərli olduğunu bildirib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, həkim bu barədə məlumat paylaşıb. Mütəxəssis izah edib ki, insan acqarına yatdıqda ya gecə yarısı oyanıb yemə
17 noyabrSoyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir
Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin
15 noyabrQuru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq
"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv
13 noyabrUşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?
Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlı
15 noyabrGöbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?
Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal
12 noyabrBu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər
2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ
12 noyabrQocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı
Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın
13 noyabr"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?
Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri
15 noyabr