İnsan beyninin nə vaxtdan qocalmağa başladığı müəyyən edilib
Beyin düşündüyünüzdən daha tez qocalmağa başlayır. Beyin orqanizmin bütün funksiyalarını idarə edən ən mürəkkəb bioloji sistemdir. O, bizim düşüncəmizi, davranışımızı, yaddaşımızı və emosiyalarımızı formalaşdırır. Lakin bədənin digər orqanları kimi, zamanla beyin də köhnəlir və effektivliyini itirməyə başlayır.
Bu barədə Lent.az məlumat verir.
Beyin nə vaxtdan qocalmağa başlayır?
Nevroloqların araşdırmalarına görə, beynin qocalmasının ilk əlamətləri 30 yaşından sonra meydana çıxa bilər. Bu, dərhal hiss olunan pisləşmələr demək deyil, lakin hüceyrə və struktur səviyyəsində yavaş-yavaş baş verən dəyişikliklər başlayır.
Nə baş verir?
30 yaşdan sonra beyində neyroplastiklik — yəni beynin uyğunlaşmaq, bərpa olmaq və yeni neyron əlaqələri qurmaq qabiliyyəti tədricən zəifləyir. Bu, aşağıdakı sahələrə təsir göstərir:
Məlumatın işlənmə sürəti
Yeni biliklərin mənimsənilməsi
Qısamüddətli yaddaş həcmi
Zehni gərginlik və stressdən sonra bərpa olunma
Xüsusilə, prefrontal korteks — qərarvermə, diqqət, planlaşdırma və öyrənmə ilə bağlı sahə — bu dəyişikliklərə həssas olur. Onun fəaliyyəti illər keçdikcə azalır və bu, həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir edə bilər.
Beynin qocalmasını sürətləndirən amillər
Alimlərin fikrincə, burada təkcə yaş deyil, həyat tərzi əsas rol oynayır. Aşağıdakı faktorlar beyni daha tez qocaldır:
Xroniki stress
Hərəkətsizlik
Keyfiyyətsiz və az yuxu
Qeyri-sağlam qidalanma (çoxlu şəkər, trans yağlar, Omega-3 və B qrup vitamin çatışmazlığı)
Zehni fəaliyyətin olmaması
Hətta genetik faktorlar belə bu amillərin təsiri altında ikinci plana keçir.
Bu prosesi yavaşlatmaq mümkündürmü?
Bəli! Üstəlik, beyin sağlamlığını onilliklər boyu qorumaq mümkündür, əgər aşağıdakı vərdişlərə əməl etsəniz:
Mütəmadi fiziki aktivlik (xüsusilə aerobik hərəkətlər — beynin qan dövranını yaxşılaşdırır)
Gündə 7–8 saat keyfiyyətli yuxu
Beyni məşq etdirmək: krossvord həll etmək, dil öyrənmək, intellektual oyunlar oynamaq
Antioksidantlar, Omega-3 və B qrupu vitaminlərlə zəngin qidalarla qidalanmaq
Alkoqol, şəkər və nikotindən uzaq durmaq
Sosial aktivliyi qorumaq (tək qalmaq demensiya riskini artırır)
Nəticə
Beynin qocalması artıq 30 yaşdan sonra başlayır, amma bu, həyatın sonu deyil. Doğru vərdişlərlə bu prosesi dayandırmaq və ya gecikdirmək mümkündür. Həm bədənə, həm də zehni sağlamlığa qayğı göstərmək, uzun illər aydın düşüncə və məhsuldarlığın açarıdır.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 895 Tarix: 13 iyul 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşÖlümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?
Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə
15 noyabrSahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?
İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona
8 noyabrYumurta qızartmaq üçün kərə yağını unudun - Aşpazlardan fərqli üsul
Adi qayğanağın dadını dəyişmək üçün mürəkkəb reseptlərə ehtiyac yoxdur. Cəmi bir neçə damcı küncüt yağı yumurtaya xüsusi aroma verə, kənarlarının xırtıldayan, sarısının isə yumşaq qalmasına kömək edə bilər. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Startlap" nəşri yazıb. Yumurt
8 noyabr24 saat fasiləsiz uçaraq Rekordlar Kitabına düşdü
"Airbus A350-100ULR" sərnişin təyyarəsi Avstraliyadan Fransaya 24 saat 24 dəqiqə fasiləsiz uçaraq Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şirkətin sınaq uçuşu çərçivəsində Melburn və Tuluza şəhərləri arasında 23 min 155 kilometr məsafə qət edilib. Bu, kommersiy
10 noyabrQocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı
Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın
13 noyabrMətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi
İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya
14 noyabrKöhnə fleşkartı atmayın: 5 faydalı istifadə üsulu
Bir vaxtlar faylların saxlanılması və ötürülməsi üçün ən çox istifadə olunan USB fleşkartlar indi əvvəlki qədər populyar deyil. Lakin evdə qalan köhnə fleşkartları atmağa tələsməyin. fləşkartın kompüterin təhlükəsizliyini artırmaqdan tutmuş avtomobildə musiqi dinləməyə qədər yenidən istifadə etməyi
14 noyabrPomidoru soyuducuda saxlamayın
Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə
14 noyabr"Alatoranlıq" serial olur
"Netflix" platforması məşhur "Alatoranlıq" franşizası əsasında animasiya serialı hazırlayacaq. Axşam.az xəbər verir ki, "Netflix" artıq serialın iki mövsümünü sifariş edib. Layihə Stefani Mayerin "Gecəyarısı günəşi" romanı əsasında çəkiləcək. Əsərdə ilk "Alatoranlıq"
10 noyabr