Bu laboratoriyada insan beynindən kompüter hazırlanır

Bu laboratoriyada insan beynindən kompüter hazırlanırAlimlər "süni beyinlərə" qarşı xüsusi simpatiya hissi bəsləmirlər, onların fikrincə, bunlar sadəcə başqa materialdan hazırlanmış kompüterlərdir. BBC jurnalisti Zoi Klaynman İsveçrənin FinalSpark laboratoriyasına baş çəkib və burada alimlərin üzərində işlədiyi qeyri-adi texnologiyanı - Wetware adlanan miniatür "beyin orqanidlərini" öz gözləri ilə görüb. Bu orqanidlər sınaq borularında insanın dəri hüceyrələrindən əldə edilən kök hüceyrələr vasitəsilə yetişdirilir və kiçik neyron yığınlarından ibarət olur.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, onlar siqnal ötürmək və məlumat emal etmək qabiliyyətinə malikdirlər, amma bu proses hələ çox sadə səviyyədədir.

Mini-beyinlər necə yaradılır

Orqanidlərin hazırlanması adi dəri hüceyrələrinin yenidən proqramlaşdırılması ilə başlayır. Bu hüceyrələr kök hüceyrələrə çevrilir və daha sonra laborator şəraitdə böyüdülərək "mini-beyinlərə" çevrilir. Mikroskop altında onlar bir neçə kiçik ağ kürəcik kimi görünürlər.

Lakin bu strukturlar hələ çox kövrəkdir və təxminən dörd ay yaşayırlar, çünki hazırda insan beynində olduğu kimi onları qidalandıran qan dövranı sistemini süni şəkildə yaratmaq mümkün deyil. Maraqlıdır ki, bəzi hallarda orqanidlər "ölüm" ərəfəsində qısa müddətli aktivlik artımı göstərirlər, lakin alimlər bunu sadəcə bioloji reaksiya kimi qiymətləndirirlər və romantik mənalar yükləmirlər. Onların fikrincə, bu orqanidlər canlı deyil, sadəcə başqa materialdan düzəldilmiş kompüterlərdir.

Beyin-kompüterlər necə işləyir

FinalSpark laboratoriyasındakı biokompyuterlərdə bu "beyin hissəcikləri" elektrodlar vasitəsilə kompüter sisteminə qoşulur və sadə klaviatura komandalarına reaksiya verə bilir. Onların fəaliyyəti elektroensefaloqrammaya (EEQ) bənzər qrafiklərlə izlənilir.

Bu sahədə tədqiqatlar yalnız "FinalSpark"la məhdudlaşmır. Dünyanın müxtəlif laboratoriyalarında süni neyronlar artıq "Pong" kimi klassik oyunları öyrənməyə, həmçinin Alzheimer və autizm kimi xəstəliklərə qarşı dərman sınaqları üçün istifadə olunmağa başlanıb.

Gələcəyin məqsədi - bioloji və süni ağlın birləşməsi

Alimlər ümid edirlər ki, gələcəkdə Wetware texnologiyası ənənəvi mikrosxemləri əvəz etməyəcək, əksinə onları tamamlayacaq. Bu, insan beyninə xas sürət və enerji səmərəliliyini kompüterlərə qazandırmağa kömək edə bilər.

Qeyd edək ki, daha əvvəl ABŞ alimləri insan düşüncələrini oxuya bilən beyin implantı hazırlamışdılar, ilkin sınaqlarda bu cihazın "fikirləri oxuma dəqiqliyi" 74 faiz təşkil etmişdi.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 583   Tarix: 08 oktyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Alimlər LED lampaların yuxu rejimi və psixikaya zərərlərini açıqladılar

Amerikalı alimlərin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq psixiatrlar qrupu parlaq diod (LED) lampaların psixi sağlamlıq üçün yarada biləcəyi təhlükələr barədə xəbərdarlıq ediblər. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu cür işıq mənbələrindən gələn güclü mavi işıq melatonin hormonunun ifrazını ləngidir. Bu da öz növbəsind

10 sentyabr
.

Qadın keçmiş sevgilisini qısqanıb evini və maşınını yandırdı

Rusiyada 33 yaşlı qadın keçmiş sevgilisinin avtomobilini və bağ evini yandırıb. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, 39 yaşlı kişi polisə müraciət edərək naməlum şəxsin onun torpaq sahəsinə daxil olduğunu, "Niva" markalı avtomobilini və bağ evini yandırdığını deyib. Araşdırma zamanı hadisən

10 sentyabr
.

10 il sonra yenidən toy edən fenomenə hədiyyə edilənlərə baxın - VİDEO

Bursada fenomen Esma Sezen 10 il sonra yenidən gəlinlik geyindi - toyunda taxılan qızıllarla poza verdi. Türkiyənin Bursa şəhərinin İznik rayonunda yaşayan 35 yaşlı sosial media fenomeni Esma Sezen evliliyinin 10-cu ildönümünü həyat yoldaşına etdiyi sürprizlə qeyd edib. xarici mediaya istinadla xəbə

10 sentyabr
.

Şahzadə Diananın əfsanəvi "qisas donu" hərraca çıxarılır - QİYMƏT

Şahzadə Diananın məşhurlaşan "qisas donu" rekord məbləğə satıla bilər. xəbər verir ki, bu barədə "Metro" nəşri məlumat yayıb. Britaniyalı dizayner tərəfindən yaradılmış, ürək formalı dekoltesi olan bu geyim dekabr ayında Nyu-Yorkda keçiriləcək "Sotheby's" hərracın

11 sentyabr
.

"WhatsApp" bu telefonlarda ARTIQ İŞLƏMƏYƏCƏK

Meta şirkəti "WhatsApp"ın ən son təhlükəsizlik standartlarını qorumaq məqsədilə bəzi köhnə Android və "iPhone" modellərinə dəstəyi dayandırır. -a istinadla xəbər verir ki, şirkətin yenilədiyi minimum sistem tələblərinə əsasən, 8 sentyabr 2026-cı ildən Android 6-dan aşağı versiyalarda

13 sentyabr
.

Hər evdə var, amma bu təsirini çoxları bilmir

İspaniyada aparılan araşdırma zamanı üç ay ərzində müntəzəm olaraq tomat pastası qəbul edən insanların zehni fəaliyyətində və beyin funksiyalarında müəyyən dəyişikliklər müşahidə olunub. xəbər verir ki, Barselona Universitetinin mütəxəssislərinin apardığı araşdırmada pomidorun tərkibindəki likopen maddəsini

12 sentyabr
.

Evdə bu əşyanı saxlamaq pula qənaət etməyə kömək edir

Evdə bəzi sadə əşyalardan düzgün istifadə etmək gündəlik xərcləri azaltmağa kömək edə bilər. Onlardan biri də termosdur. xəbər verir ki, termosdan istifadə xüsusilə çay və qəhvə kimi isti içkiləri gün ərzində dəfələrlə yenidən hazırlamaq ehtiyacını azalda bilər. İçkini bir dəfə hazırlayıb termosda saxlama

12 sentyabr
.

"Barselona" bu mövsüm bütün oyunlarını 22:3 hesabı ilə qazanıb

İspaniya çempionu "Barselona" bu mövsüm bütün oyunlarında 22:3 hesabı ilə qalib gəlib. xəbər verir ki, Çempionlar Liqasının ilk turunda Hans-Diter Flikin komandası "Feyenoord"u 5:1 hesabı ilə darmadağın edib. Kataloniya klubu bundan əvvəl "Valensiya"nı (5:0), "Ray

10 sentyabr
.

Mətbəxdə ən çox elektrik "yeyən" cihaz

Hansı məişət cihazı elektrik enerjisi hesabını nəzərəçarpacaq dərəcədə artıra bilər? Məlum olub ki, söhbət yalnız soyuducu və ya mikrodalğalı sobadan getmir. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, soyuducu sutka ərzində fasiləsiz işləyir, paltaryuyan maşın mütəmadi istifadə olunur, soba isə həftəd

10 sentyabr