Qadınlar niyə daha çox yaşayır? Nəhayət cavab tapıldı

Qadınlar niyə daha çox yaşayır? Nəhayət cavab tapıldıQadınların kişilərdən daha uzun ömür sürməsi artıq sadəcə statistika deyil, bütün dünyada müşahidə olunan elmi qanunauyğunluqdur. Bu fərq təkcə insanlar arasında deyil, bir çox məməli növlərində də müşahidə olunur. Müasir dövrdə insanların ömür uzunluğu artsa da, alimlər hələ də nəyə görə məhz qadınların daha çox yaşadığını tam dəqiqliklə müəyyənləşdirməyə çalışırlar.

İki X xromosomun üstünlüyü
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, bu fenomenin əsas səbəblərindən biri genetika ilə bağlıdır.

Məməlilərdə dişilər iki X xromosoma sahib olduqları üçün zərərli mutasiyalardan daha yaxşı qorunurlar. Kişilərdə isə yalnız bir X və bir Y xromosomu var, bu da onları genetik baxımdan daha həssas edir. Maraqlıdır ki, quşlarda vəziyyət tam əksinədir, burada erkəklər iki eyni xromosoma sahibdir və məhz onlar daha uzunömürlü olur.

Minlərlə növ üzərində aparılan araşdırma
Araşdırmadakı nəticələr bir daha təsdiqləyib ki, məməlilər arasında dişilər, quşlar arasında isə erkəklər daha uzunömürlüdür. Məsələn, zooloji bağlarda məməli dişilər orta hesabla 16 faiz daha çox yaşayır, quş erkəkləri isə təbiətə nisbətən 5 dəfə uzun ömür sürür.

Niyə fərq yaranır?
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu fərq çoxalma və həyat tərzi ilə bağlı enerji sərfiyyatından irəli gəlir. Məsələn, poligam məməlilərdə (begemot, kərgədan, zebr, antilop və s.) erkəklər dişilər uğrunda daim mübarizə aparır, bu da onların orqanizmini tez tükəndirir. Monogam quş növlərində isə belə enerji itkisi az olur, buna görə erkəklər daha uzun yaşayır.

Amma istisnalar da var, məsələn, cənnət quşlarının erkəkləri öz parlaq rənglərini və mürəkkəb davranışlarını qorumaq üçün çox enerji sərf edir və nəticədə daha tez ölürlər.

Təbiətin qədim qanunu
Yohanna Ştark bildirir ki, bu fərq milyonlarla il əvvəl formalaşmış təbii mexanizmdir. Oxşar tendensiya şimpanze və qorilla kimi primatlarda da müşahidə olunur: dişilər erkəklərdən daha çox yaşayır. Bu isə sübut edir ki, insanlarda da ömür uzunluğundakı fərq nə tarix, nə də mədəniyyətlə əlaqəlidir. Bu, təbii və bioloji bir qanunauyğunluqdur.

Alimlər əlavə edirlər ki, uzunömürlülüyün sirrini təkcə genlərdə deyil, yaşam tərzində də axtarmaq lazımdır. Düzgün qidalanma, keyfiyyətli yuxu və stressin azaldılması,bütün bunlar həm qadınların, həm də kişilərin sağlam və uzun ömür sürməsinə kömək edir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 769   Tarix: 10 oktyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

2050-ci ilə qədər olan qlobal istiləşmə sağlamlığa necə təsir edəcək?

İqlim dəyişikliyi 2050-ci ilədək insanların fiziki aktivliyinə və ümumi sağlamlıq vəziyyətinə ciddi mənfi təsir göstərəcək. xəbər verir ki, bu barədə "The Lancet Global Health" nəşri araşdırmalar nəticəsində məlumat yayıb. Araşdırmalar göstərir ki, yüksəktemperaturlu hava şəraitində idmanl

18 mart
.

Alimlər insanın bioloji yaşını ölçən yeni üsulu açıqladılar

Hazırda tədqiqatçılar müxtəlif biomarkerlərdən istifadə edərək telomer, metabolom və klinik qocalma saatlarını müəyyən ediblər. Onların arasında ən etibarlısı "DunedinPACE" modeli kimi tanınan epigenetik saatlar hesab olunur. bildirir ki, bu barədə " "ya AIRI İnstitutunun "Tibbd

15 mart
.

Pişiklər üçün təhlükəli olan otaq bitkiləri

Bir çox pişik sahibi düşünür ki, onların ev heyvanı kifayət qədər ağıllıdır və təhlükəli bitkilərə toxunmaz. Lakin baytar həkimlər hər il pəncərə kənarında saxlanılan bitkilər səbəbindən baş verən onlarla zəhərlənmə halını qeydə alırlar. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, pişiklər ətraf mühit

15 mart
.

Everesti fəth etmək istəyən alpinistlərə YENİ QAYDA

Everest zirvəsini (8848.86 m) fəth etməyə çalışan alpinistlər artıq 2-ci baza düşərgəsindən (6 400 - 6 750 m) yuxarıdakı ərazilərdən ən azı 2 kiloqram zibili özləri ilə geri gətirməli olacaqlar. xəbər verir ki, bu barədə "The Himalayan Times" qəzeti xəbər yayıb. Nepal hakimiyyəti tərəfində

17 mart
.

Hər gün yediyiniz makaronun orqanizmə təsiri sizi TƏƏCCÜBLƏNDİRƏCƏK

Makaron artıq uzun müddətdir ki, dünyada ən populyar qida məhsullarından biri hesab olunur. Makaronu sürətli enerji mənbəyi adlandırmaq olar. Onun tərkibində karbohidratlar var və bu maddələr xüsusilə ağır iş günündən və ya ciddi fiziki fəaliyyətdən sonra gücün bərpa olunmasına kömək edir. Lakin məsələni

16 mart
.

Pişiklər bizim görmədiyimiz nəyi GÖRÜR?

Pişiklər hər zaman sirli canlılar kimi görünür. Onların baxışları çox vaxt elə bir yerə yönəlir ki, insan orada heç bir qeyri-adi şey görmür. Pişiklərin görmə sistemi fərqli qurulub. Onlar dünyanı başqa bir spektrdə qavrayırlar. Pişiklər ultrabənövşəyi (UV) əks olunmaları görə bilirlər, insan gözü is

15 mart
.

Həyatınız hansı yaşda yaxşılığa doğru dəyişir?

Bir çox insan həyatında elə bir dövrün olub-olmadığını düşünür ki, həmin anda hər şey dəyişə bilər. Numerologiya ilə məşğul olan mütəxəssislər belə mərhələlərin həqiqətən mövcud olduğunu bildirirlər. Onların hesablamalarına görə, hər bir insanın həyatında taleyin gözlənilməz istiqamətdə dəyişə biləcəy

18 mart
.

​"WhatsApp" pullu oldu

"WhatsApp Plus" abunə sistemi tətbiq edəcək. xəbər verir ki, yeni sistem pullu olacaq. Bildirilir ki, yeni sistem tətbiqin standart versiyasından istifadə edənlər üçün dəyişiklik yaratmasa da, daha çox fərdiləşdirmə və funksionallıq axtaranlar üçün yenilik təqdim edəcək. Məlumata görə, mesa

14 mart
.

Çiyələyi sarımsağın yanında əkin - səbəbi sizi heyrətləndirəcək

Yaz və yayda çiyələkfən ləzzət almaq üçün bir çox insan bu giləmeyvəni həyətində və ya bağında əkir. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər çiyələyin sarımsağın yanında xüsusilə yaxşı inkişaf etdiyini iddia edirlər. Sarımsaq zərərvericilərə qarşı çox yaxşı vasitədir. Üstəlik, bu kimyəv

16 mart