Alimlər insan orqanlarını təəccüblü bir yerdə böyüdürlər

Alimlər insan orqanlarını təəccüblü bir yerdə böyüdürlərİnsan-heyvan ximeralarının yaradılması elmi müstəvidə genişlənir və diqqətçəkən nəticələr ortaya çıxarmaqdadır.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, "Ximera" sözü çox zaman mifoloji çoxbaşlı canlıları xatırlatsa da, bu anlayışın müasir elmdə də real qarşılığı var.

Elm ədəbi məlumatlarına görə, təxminən yüzlərlə insan ximera halına rast gəlinib, yəni bir insanın hüceyrələri iki fərqli genetik xəttə sahib olur və ya doğulmamış əkiz embrion sonradan dünyaya gələn şəxsin genetik valideyini kimi çıxış edə bilir.

İlk insan-donuz ximeraları və böyük ümidlər
Daha geniş yayılmış forma isə növlərarası ximerizmdir. 2017-ci ildə alimlər ümidverici məqsədlə ilk insan-donuz ximerasını yaratdılar: donuz embrionuna az sayda insan hüceyrələri yerləşdirildi. Məqsəd gələcəkdə orqan çatışmazlığını aradan qaldırmaq üçün insanlar üçün uyğun orqanların heyvan bədənində yetişdirilməsi idi.

Lakin proses mürəkkəb idi. Məsələn, siçan və ya donuz hüceyrələri "təbii RNA immuniteti" vasitəsilə insan hüceyrələrini sıxışdırır və nəticədə onların bədəndə inteqrasiya olunmasını çətinləşdirirdi.

Yeni kəşf: ximerizmi gücləndirən zülal
Cell jurnalında dərc olunan yeni araşdırmada Texasın Cənub-Qərb Universiteti alimləri hüceyrələrdə bu müdafiə mexanizmini tənzimləyən MAVS adlı zülalı müəyyən edib.

Bu zülal deaktivləşdirildikdə, immun siqnalı zəifləyir və insan hüceyrələri daha yaxşı rəqabət apara, yaşaya və heyvan embrionuna inteqrasiya ola bilir.

Araşdırmanın baş müəllifi Çzün U bildirib: "Bu nəticələr donor insan hüceyrələrini dəyişdirmədən insan-heyvan ximerizmini gücləndirmək imkanları açır".

Onun sözlərinə görə, bu üsul gələcəkdə heyvanlarda insan orqanlarının yetişdirilməsi və transplantasiya üçün yaranmış qlobal orqan çatışmazlığının azaldılması baxımından ciddi perspektiv yaradır.

Əvvəlki elmi irəliləyişlər
Bu iş tədqiqat qrupunun ötən il dərc olunan araşdırmasının davamıdır. Həmin araşdırmada alimlər müxtəlif növ hüceyrələrin bir-birinə yapışmasını çətinləşdirən hüceyrə adeziya molekullarını (CAM) "yan keçmə" üsulu hazırlamışdılar. Onlar insan kök hüceyrələrinin səthini dəyişdirərək digər növlərin antigenlərinə bağlana bilən nanoantikorlardan istifadə etmişdilər.

Etik mübahisələr davam edir
Əlbəttə, insan-heyvan ximeralarının yaradılması illərdir etika mübahisələrinə səbəb olur. İnsan hüceyrələrinin belə ximeralarda adətən cəmi 10%-dən az yer tutmasına baxmayaraq, heyvan hüquqlarını müdafiə edən qruplar bu texnologiyaya qarşı çıxır.

Bununla belə, son illərdə ksenotransplantasiya genetik dəyişdirilmiş donuz orqanlarının insana köçürülməsi istiqamətində ciddi irəliləyiş var:

2024-cü ilin martında Massaçusets şəhər xəstəxanasında ilk dəfə genetik dəyişdirilmiş donuz böyrəyi canlı insana köçürüldü. Bu ilin əvvəlində NYU Langone Health klinikasında böyrək çatışmazlığının son mərhələsində olan xəstələrdə ksenotransplantasiya klinik sınaqlara başladı.

Hazırda ABŞ-da 100 mindən artıq insan orqan transplantasiyası üçün növbədədir və yeni həll yolları həyati əhəmiyyət daşıyır. Etik baxışlardan asılı olmayaraq, insan-heyvan ximeraları bu böhranı aradan qaldırmaq üçün nəzərdən keçirilən modellərdən biridir.

Ev heyvanlarının klonlaşdırılması da inkişaf edir
Meta.ua redaksiyası daha əvvəl yazmışdı ki, ev heyvanlarının qısa ömür sürməsi fonunda bəzi insanlar, o cümlədən məşhurlar (Tom Bredi və Barbra Streisand kimi) onları klonlaşdırmaqla bağlı imkanları araşdırırlar.

1997-ci ildən sonra böyük biznesə çevrilən bu texnologiya itki sonrası bağın qorunmasına şərait yaratsa da, çox yüksək qiymət (50 000 dollardan çox), sağlamlıq riskləri və klonun xaraktercə və davranışca orijnaldan fərqlənməsi ehtimalı kimi mənfi tərəfləri də mövcuddur.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 655   Tarix: 09 dekabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ən yaxın qur

14 noyabr
.

Zirzəmidə iki il saxlanılan pendir dünyanın ən yaxşısı seçildi

Fransanın şərqindəki Yura dağlarında yerləşən zirzəmidə düz iki il saxlanılan "Komte" pendiri İspaniyanın Kordova şəhərində keçirilən "World Cheese Awards" müsabiqəsində dünyanın ən yaxşı pendiri adına layiq görülüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, nüfuzlu müsabiqənin münsiflə

13 noyabr
.

Uşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?

Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlı

15 noyabr
.

"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?

Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri

15 noyabr
.

Beyin əməliyyatından sonra insanları pişik kimi görməyə başladı

ABŞ-də yaşayan 28 yaşlı kişi keçirdiyi beyin əməliyyatından sonra nadir görülən nevroloji pozğunluqla üzləşib. Belə ki, o, gün ərzində qarşılaşdığı insanların üzlərində öz ev heyvanı - "Luna" adlı pişiyinin cizgilərini görməyə başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Dartmut Kollec

17 noyabr
.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

Telefonları folqaya bükməyə başladılar - SƏBƏBİ...

Ağıllı telefon istifadəçiləri rəqəmsal gizlilik üçün maraqlı bir üsula müraciət edirlər. Cihazı kənar siqnallardan təcrid etmək məqsədilə alüminium folqadan istifadə olunması geniş müzakirə olunur. xəbər verir ki, telefonu alüminium folqaya bürümək cihazın xarici aləmlə qurduğu naqilsiz əlaqələri kəsmə

14 noyabr
.

Hər kəs xeyirli hesab edir, ən riskli ət növü açıqlandı

Bəzi ət növlərinin yüksək doymuş yağ və duz tərkibi ilə ürək-damar sağlamlığına mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayan mütəxəssislər xüsusilə 4 ət növünün istehlakında diqqətli olmağı tövsiyə edirlər. xəbər verir ki, yağlı ət hissələrinin və emal olunmuş məhsulların həddindən artıq istehlakı "pi

7 noyabr