Akkumulyator Seçərkən Nələrə Diqqət Etməlisiniz?

Akkumulyator avtomobilin elektrik sistemini qidalandıran və mühərriki işə salmaq üçün zəruri olan enerjini toplayan cihazdır. O, kimyəvi enerjini elektrik enerjisinə çevirərək müxtəlif sistemlərin işləməsini təmin edir. Avtomobilin ilk hərəkətə başlaması üçün starterə lazım olan güc birbaşa akkumulyatordan gəlir. Bununla yanaşı, avtomobilin işıqlandırma, audio sistem, kondisioner və digər elektron komponentləri də bu batareya ilə qidalanır. Alternator tərəfindən yaradılan artıq enerji akkumulyatora ötürülərək orada yığılır. Akkumulyator mühərrik söndürüldükdə belə, bəzi sistemlərin işləməsinə şərait yaradır. Həmçinin, bu cihaz avtomobilin elektrik dövranında gərginliyi sabit saxlamaq funksiyasını da yerinə yetirir. İstismar müddəti ərzində onun dolma və boşalma dövrləri performansına təsir edir. Akumulyator düzgün seçilmədikdə və ya vaxtında dəyişdirilmədikdə avtomobilin işə düşməsində problemlər yarana bilər.

Akkumulyator seçiminə təsir edən əsas texniki göstəricilər hansılardır?

Avtomobil üçün Akkumulyator seçərkən texniki göstəricilər çox önəmlidir, çünki bu göstəricilər batareyanın avtomobilin tələblərinə uyğunluğunu müəyyənləşdirir. Yanlış texniki göstəriciyə malik akkumulyator seçildikdə, mühərrikin işləmə mexanizmi və elektrik sistemləri zərər görə bilər. Buna görə, hər bir sürücü və ya texniki mütəxəssis aşağıdakı əsas parametrlərə diqqət yetirməlidir:
Gərginlik (V) - Adətən 12 volt olur, lakin bəzi kommersiya və ağır nəqliyyat vasitələrində 24 volt da istifadə olunur.
Tutum (Ah) - Akkumulyatorun saxlaya biləcəyi ümumi enerji miqdarını göstərir.
Soyuq Start CCA (Cold Cranking Amps) - Soyuq hava şəraitində mühərriki işə salmaq üçün təmin etdiyi ani gücdür.
Ölçülər (mm) - Akkumulyatorun fiziki ölçüləri avtomobilin batareya bölməsinə uyğun olmalıdır.
Terminal yerləşməsi və tipi - Qütblərin avtomobildəki kabellərə uyğun olub-olmaması vacibdir.
Texnologiya tipi - Qurğuşun-turşulu, AGM, EFB və ya GEL texnologiyalarından biri seçilməlidir.
Dözümlülük dövrü - Doldurulub-boşaldılma dövrü sayəsində uzunömürlülüyü göstərir.
Yüklənmə və boşalma axını - Maksimum axım gücü avtomobilin enerji tələblərinə uyğun olmalıdır.
Bu göstəricilərin hər biri avtomobilin düzgün işləməsi və akkumulyatorun uzunömürlü olması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Avtomobil növünə görə düzgün akkumulyator seçimi

Akkumulyator seçimi avtomobilin növünə və texniki xüsusiyyətlərinə uyğun şəkildə edilməlidir. Yüngül minik avtomobilləri üçün adətən daha az tutumlu, standart 12 voltluq akkumulyatorlar kifayət edir. Bu tip avtomobillərdə yüksək CCA göstəricisinə ehtiyac az olur, çünki mühərriklərin işə düşməsi daha asan olur. SUV və off-road avtomobilləri üçün isə daha güclü, dözümlü və yüksək CCA göstəricili akkumulyatorlar tələb olunur. Bu avtomobillər həm çətin şəraitdə istifadə edildiyinə, həm də daha çox elektrik komponentinə malik olduğuna görə daha çox enerji tələb edir. Start-stop sistemli avtomobillər üçün mütləq şəkildə EFB və ya AGM texnologiyalı akkumulyatorlar seçilməlidir. Bu sistemlərdə adi qurğuşun-turşulu batareyalar tez sıradan çıxa bilər. Hibrid və elektrikli avtomobillərdə isə çox daha spesifik və yüksək texnologiyalı enerji saxlama sistemləri mövcuddur. Ağır yük maşınları və traktorlar üçün isə 24 voltluq və yüksək dözümlü akkumulyatorlar istifadə edilir. Akkumulyator seçərkən avtomobilin istehsalçısının tövsiyə etdiyi texniki göstəricilər nəzərə alınmalıdır. Uyğun olmayan modelin quraşdırılması həm batareyaya, həm də digər sistemlərə zərər verə bilər. Doğru seçim uzunmüddətli performans və təhlükəsiz sürüş üçün vacibdir.

Akkumulyatorun texnologiyası və növləri

Müasir avtomobillərdə istifadə olunan akkumulyator texnologiyaları müxtəlif tələblərə və istifadə şəraitinə uyğun olaraq inkişaf etdirilmişdir. Qurğuşun-turşulu (sulu), AGM, EFB və Gel akkumulyatorlar ən geniş yayılmış növlərdir. Hər bir texnologiya enerji saxlama, dözümlülük və texniki qulluq baxımından fərqli üstünlüklərə malikdir. Düzgün texnologiyanın seçilməsi avtomobilin performansını və akkumulyatorun ömrünü birbaşa təsir edir.

Qurğuşun-turşulu (sulu) akkumulyatorlar

Qurğuşun-turşulu (sulu) akkumulyatorlar ənənəvi və ən geniş istifadə olunan akkumulyator növüdür. Onların içərisində elektrolit məhlulu olaraq sulfat turşusu istifadə olunur. Bu tip batareyalar əsasən standart benzin və dizel mühərrikli avtomobillər üçün uyğundur. Qiymət baxımından daha əlverişli olsalar da, mütəmadi texniki qulluq tələb edə bilərlər. Bəzi modellərdə suyun buxarlanmasına görə elektrolitin səviyyəsini nəzarətdə saxlamaq vacibdir. Onların ömrü və dözümlülüyü digər texnologiyalarla müqayisədə daha aşağı ola bilər.

AGM və EFB texnologiyaları

AGM (Absorbent Glass Mat) və EFB (Enhanced Flooded Battery) texnologiyaları müasir avtomobillər üçün nəzərdə tutulmuşdur. Start-stop sistemli və yüksək enerji tələbatlı avtomobillərdə bu texnologiyalar üstünlük təşkil edir. AGM batareyalar elektroliti şüşə lif qatında saxlayaraq daha az sızma və vibrasiya müqaviməti təmin edir. EFB isə klassik batareyaların təkmilləşdirilmiş versiyası olub daha çox yüklənmə dövrünə dözümlüdür. Hər iki texnologiya daha uzunömürlü və texniki qulluğa ehtiyac duymayan həllər təklif edir. Bu akkumulyatorlar tez-tez dayanan və yenidən işə düşən mühərriklər üçün ideal hesab olunur.

Gel akkumulyatorlar və istifadəsi

Gel akkumulyatorlar içərisindəki elektrolitin jel formasında olduğu innovativ batareyalardır. Bu tip akkumulyatorlar yüksək temperatur və dərin boşalma şəraitində daha dayanıqlı olur. Onlar vibrasiya və zərbəyə qarşı davamlıdır, buna görə motosikletlərdə və qayıqlarda da geniş istifadə olunur. Texniki qulluq tələb etmədiyi üçün daha rahat istifadəyə malikdirlər. Lakin qiymətləri digər modellərlə müqayisədə daha yüksəkdir. Gel texnologiyası ilə hazırlanan akkumulyatorlar xüsusilə sabit və təhlükəsiz enerji mənbəyi axtaranlar üçün uyğundur.

Səhv akkumulyator seçiminin mümkün fəsadları

Yanlış akkumulyator seçimi avtomobilin ümumi funksionallığına və elektrik sisteminə ciddi zərər verə bilər. Tutumu avtomobilə uyğun olmayan batareya, mühərrikin çətin işə düşməsinə səbəb ola bilər. CCA göstəricisi aşağı olan akkumulyator, xüsusilə soyuq havalarda start problemi yaradar. Uyğun olmayan gərginlik dəyərləri avtomobilin idarəetmə bloklarında nasazlıqlar yarada bilər. Terminal yerləşməsi fərqli olan modellər montaj zamanı texniki çətinliklər və qısaqapanma riski yarada bilər. Həmçinin, ölçüləri uyğun olmayan akkumulyator batareya bölməsinə yerləşdirilə bilməz və təhlükəsizlik baxımından təhlükə yaradar. Texnologiyası avtomobilin sisteminə uyğun olmayan modellər, məsələn start-stop sistemində standart akkumulyatorun istifadəsi batareyanın tez sıradan çıxmasına səbəb olar. Zəif keyfiyyətli və ya brend olmayan məhsullar erkən enerji itkiləri və uzunmüddətli nasazlıqlarla nəticələnə bilər. Bu da əlavə texniki xərclərə və servis ziyarətlərinə səbəb olur. Elektron sistemlərin düzgün işləməməsi sükan gücləndirici, siqnallar, işıqlandırma kimi hissələrin fəaliyyətinə təsir göstərə bilər. Həmçinin, zəif akkumulyator alternatorun daha çox yüklənməsinə səbəb olaraq onun da ömrünü azalda bilər. Nəticə etibarilə, səhv akkumulyator seçimi həm texniki, həm də maliyyə baxımından ciddi problemlərə yol aça bilər.

Telegramda izləyin