Şimpanzelər üzərində maraqlı təcrübə: Qədim insanlar niyə kristal toplayıblar?
Arxeoloqlar uzun illərdir qədim insan qalıqlarının yanında kristallar aşkar edirlər. Məlumdur ki, homininlər bu cür daşları ən azı 780 min il əvvəl toplayıblar, lakin onlardan nə alət, nə silah, nə də bəzək əşyası kimi istifadə ediblər. Yeni araşdırma göstərir ki, kristallara maraq onların qeyri-adi forması və şəffaflığı ilə bağlı ola bilər.
Oxu.Az xəbər verir ki, tədqiqat "Frontiers in Psychology" jurnalında dərc olunub.
Fərziyyəni yoxlamaq üçün İspaniyadan olan alimlər insanın ən yaxın qohumlarından sayılan şimpanzelərlə təcrübələr aparıblar. Əgər kristallara maraq onlarda da müşahidə olunursa, bu, belə davranışın qədim təkamül köklərinə malik olduğunu göstərə bilər.
Birinci təcrübədə platformaya iri kvars kristalı və təxminən eyni ölçüdə adi daş qoyulub. Əvvəlcə şimpanzelər hər iki əşyaya maraq göstərsələr də, qısa müddətdən sonra demək olar ki, tamamilə kristala yönəliblər. Onlar kristalı diqqətlə araşdırıb, fırladıb və müxtəlif bucaqlardan baxmaq üçün əyiblər. Şimpanzelərdən biri hətta kristalı adətən istirahət etdikləri otağa aparıb.
Tədqiqatçılar kristalı geri almaq istəyəndə onu heyvanların sevdiyi banan və yoqurtla dəyişməli olublar.
İkinci təcrübədə alimlər kiçik kvars kristallarını 20 ədəd yumru çay daşı ilə qarışdırıblar. Şimpanzelər demək olar ki, dərhal kristalları seçərək ayırıblar. Qarışığa digər minerallar - pirit və kalsit əlavə edildikdə belə, heyvanlar onları adi çınqıldan asanlıqla fərqləndiriblər.
Heyvanlarda xüsusi maraq doğuran əsas xüsusiyyət kristalların şəffaflığı olub. Şimpanzelər onları gözlərinə yaxınlaşdıraraq işığa tutub, bəzən bir neçə dəqiqə ərzində diqqətlə müşahidə ediblər.
Belə davranış heyvanların kristalları xüsusi obyekt kimi qəbul etdiyini göstərə bilər. Alimlər həmçinin müşahidə ediblər ki, şimpanzelər bəzən kristalları ağızlarında daşıyıblar. Bu isə növ üçün qeyri-adi hal sayılır və tapıntını gizlətməyə cəhd kimi qiymətləndirilə bilər.
Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, qədim insanları da məhz bu xüsusiyyətlər cəlb etmiş ola bilər. Təbiətdə əksər obyektlər əyri və ya budaqlanan formalara malikdir - ağaclar, dağlar, çaylar və buludlar. Kristallar isə sərt həndəsi quruluşu ilə seçilir. Onlar çoxsaylı düz səthlərə və aydın bucaqlara malik nadir təbii cisimlərdəndir.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 724 Tarix: 05 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHər gün soyuq duş qəbul etsəniz, nə baş verər?
Mütəmadi olaraq soyuq duş qəbul etmək insanların xəstəlik səbəbindən işə getmədikləri günlərin sayının azalması və özlərini daha yaxşı hiss etmələri ilə əlaqəli ola bilər. xarivi KİV-ə istinadən xəbər verir ki, İsveçrənin Bazel Universitetinin psixoloqu Lena Qlazer soyuq duşun insan orqanizminə təsirin
8 noyabrPomidoru soyuducuda saxlamayın
Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə
14 noyabrDüyü bişirərkən bu səhvi etməyin
Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri
12 noyabrKlozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün
Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul
7 noyabrZirzəmidə iki il saxlanılan pendir dünyanın ən yaxşısı seçildi
Fransanın şərqindəki Yura dağlarında yerləşən zirzəmidə düz iki il saxlanılan "Komte" pendiri İspaniyanın Kordova şəhərində keçirilən "World Cheese Awards" müsabiqəsində dünyanın ən yaxşı pendiri adına layiq görülüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, nüfuzlu müsabiqənin münsiflə
13 noyabrMətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır
Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü
7 noyabrGöbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?
Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal
12 noyabrEvdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?
Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları
15 noyabrQaralan kafel aralarını evdəki tək materialla təmizləyin
Kafel aralarında zamanla yaranan qaralmalar üçün bahalı təmizlik vasitələrinə ehtiyac qalmır. Evdə olan tək bir materialla təmizlik artıq daha asan olacaq. xəbər verir ki, vanna otağı və mətbəxlərdə zamanla qaralan kafel araları təmizlik edilsə də, istənilən görüntünün əldə edilməsini çətinləşdirə bilər
14 noyabr