Dünyanın ən böyük arxeoloji kəşfi: Tutanhamonun məzarı necə tapıldı?
BBC-nin arxivlərində qorunan qeydlər arxeoloq Hovard Karterin 12 fevral 1924-cü ildə Misir fironu Tutanhamonun məzarını necə kəşf etdiyini bütün təfərrüatları ilə göstərir.
Sonxeber.az xəbər verir ki, 1936-cı ilə aid bir radio qeydində Hovard Karter 12 fevral 1924-cü ildə komandası ilə birlikdə firon Tutanhamonla "qarşılaşan" ilk insanlar olduqları anı belə təsvir edir:
"İnsan ayağının bura sonuncu dəfə dəydiyi vaxtdan 33 əsr keçmişdi, lakin buna baxmayaraq, canlı həyatın izləri hələ də ətrafımızda idi."
Karter BBC-yə danışanda xəzinələrlə dolu məzarın tapılmasından artıq 14 il keçmişdi. Fironun toxunulmamış məzarını möcüzəvi şəkildə tapan Karter bu kəşflə həm özünü dünya şöhrətli simaya çevirmiş, həm də dünyada qədim Misirə qarşı böyük bir maraq dalğası başlatmışdı.
Karter fironun min illərdir toxunulmayan daş tabutuna (lahit) çatdıqda hiss etdiyi qəribə duyğuları bu sözlərlə bölüşmüşdü:
"Yarı dolu bir məhlul qabı, qaralmış bir lampa, diqqətsiz bir dülgərin yerdə qoyub getdiyi taxta parçaları..."
Komanda 1130 kiloqram ağırlığındakı daş qapağı qaldıranda məzara ilk dəfə işıq düşmüşdü. Karter o anı belə xatırlayırdı:
"Gözlərimizin önündə canlanan mənzərə o qədər möhtəşəm idi ki, dodaqlarımızdan heyrət dolu bir nida qopdu. İçəridə gənc kralın mükəmməl işçiliklə hazırlanmış qızıl heykəli dururdu."
Dünyanın ən böyük arxeoloji kəşflərindən birini etməsinə baxmayaraq, Hovard Karterin rəsmi təhsili yox idi və o, 15 yaşında məktəbi atmışdı. Norfolkdakı evinin yaxınlığında yaşayan aristokrat bir ailənin Misir kolleksiyasına maraq salan Karter rəssamlıq qabiliyyəti sayəsində 17 yaşında Misirdə rəssam-cizgiçi kimi işə düzəlmişdi.
Tutanhamonun məzarının tapılması isə böyük ölçüdə şans məsələsi idi. Məzarın girişi əsrlər boyu qalıq təbəqələri ilə gizli qaldığı üçün nə qəbir oğruları, nə də arxeoloqlar onu tapa bilmişdilər.
1922-ci ilin noyabrında Karter bir şam tutaraq məzarın kiçik dəliyindən içəri baxanda gördüklərini belə ifadə etmişdi:
"Hər yerdə qızılın parıltısı var idi."
Misirin 18-ci sülaləsinin 11-ci fironu olan Tutanhamon taxta çıxanda cəmi 8-9 yaşlarında idi. Təxminən 17 yaşında vəfat edən gənc kralın ölüm səbəbi isə hələ də elm dünyası üçün sirr olaraq qalır.
Bu kəşf 1920-ci illərin populyar mədəniyyətinə də dərindən təsir etdi; piramida və lotos çiçəyi motivləri modadan tutmuş memarlığa (Art Deco), səssiz filmlərdən caz mahnılarına qədər hər şeyə ilham verdi.
Kəşfdən bir əsrdən çox vaxt keçsə də, Tutanhamonun hekayəsi insanları valeh etməyə davam edir. Hazırda fironun mumiyalanmış bədəni Misirdəki Krallar Vadisindəki məzarında, məşhur qızıl dəfn maskası isə Qahirə yaxınlığındakı Böyük Misir Muzeyində nümayiş etdirilir.(milli.az)
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 939 Tarix: 06 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHər gün soyuq duş qəbul etsəniz, nə baş verər?
Mütəmadi olaraq soyuq duş qəbul etmək insanların xəstəlik səbəbindən işə getmədikləri günlərin sayının azalması və özlərini daha yaxşı hiss etmələri ilə əlaqəli ola bilər. xarivi KİV-ə istinadən xəbər verir ki, İsveçrənin Bazel Universitetinin psixoloqu Lena Qlazer soyuq duşun insan orqanizminə təsirin
8 noyabrPomidoru soyuducuda saxlamayın
Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə
14 noyabrDüyü bişirərkən bu səhvi etməyin
Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri
12 noyabrKlozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün
Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul
7 noyabrZirzəmidə iki il saxlanılan pendir dünyanın ən yaxşısı seçildi
Fransanın şərqindəki Yura dağlarında yerləşən zirzəmidə düz iki il saxlanılan "Komte" pendiri İspaniyanın Kordova şəhərində keçirilən "World Cheese Awards" müsabiqəsində dünyanın ən yaxşı pendiri adına layiq görülüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, nüfuzlu müsabiqənin münsiflə
13 noyabrMətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır
Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü
7 noyabrGöbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?
Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal
12 noyabrEvdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?
Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları
15 noyabrQaralan kafel aralarını evdəki tək materialla təmizləyin
Kafel aralarında zamanla yaranan qaralmalar üçün bahalı təmizlik vasitələrinə ehtiyac qalmır. Evdə olan tək bir materialla təmizlik artıq daha asan olacaq. xəbər verir ki, vanna otağı və mətbəxlərdə zamanla qaralan kafel araları təmizlik edilsə də, istənilən görüntünün əldə edilməsini çətinləşdirə bilər
14 noyabr