"Yeniyetmənin daxilindəki gərginlik çıxış yolu tapmayanda zorakılığa çevrilir" - PSİXOLOQ

"Müasir dünyanın bəzi yazılmamış qaydalarını nəzərə alsaq, hazırda yeniyetməlik dövrü çox həssas mərhələ hesab olunur. Ani qəzəb yaranır, impulsiv davranışlar müşahidə olunur və nəticəni düşünmə qabiliyyəti zəifləyir. Yeniyetmənin daxilindəki gərginlik çıxış yolu tapmayanda zorakılığa çevrilir. Çox hallarda bu davranış özünü təsdiq ehtiyacından yaranır. Məsələn: "Güclü görünməsəm, zəif sayılaram" və ya "hörmət qazanmaq üçün qorxutmalıyam" kimi fikirlər formalaşır. Bu da daxildəki özünə güvənsizliyin maskasıdır".

Bu sözləri Sonxeber.az-a psixoloq Samirə Bağırova danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, ələlxüsus, ailə modeli də böyük rol oynayır:

"Əgər uşaq evdə zorakılıq görürsə, daim təhqir, danlaq, qışqırıq eşidirsə, bunu normal davranış kimi qəbul edir. Eləcə də empatiya hissi zəif inkişaf edir və ya ümumiyyətlə inkişaf etmir. Yəni başqasının ağrısını hiss etməkdə çətinlik çəkir və emosional tərəfləri nəzərə alma qabiliyyəti olmur. Bu da zorakılığı adi bir hərəkət kimi göstərir.

Əlbəttə ki, qrup təsiri də müşahidə olunur - başqasını alçaldaraq qrupda yer qazanmaq istəyi yaranır. Əslində, mənim təcrübələrimə əsasən, zorakı uşaq özü də daxilən əziyyət çəkir. Amma bunu göstərə, ifadə edə bilmir. Yəni zorakı davranış onun daxili ağrılarının yanlış ifadəsinə çevrilir.

Zorakılığın qarşısını almaq üçün emosional savadlanma vacibdir. Qəzəblənmək normaldır, amma zərər vermək normal deyil. Məktəb psixoloqları daha aktiv olmalı, yeniyetmələr üçün seminarlar təşkil edilməli və konfliktlərin həlli yolları öyrədilməlidir. Alternativ çıxış yolları kimi idmanla məşğul olmaq, yaradıcılıq və sosial fəaliyyətlərin inkişaf etdirilməsi tövsiyə olunur".

Vüsalə İbrahimli

Telegramda izləyin